Ονομαστικοί κατάλογοι των λευκαδίτικων ποντοπόρων εμπορικών σκαφών και πλοιάρχων-πλοιοκτητών κατά τα έτη 1820-1860 Λευκαδίτικα Νέα - Lefkada News
Published On: Τρ, Απρ 11th, 2017

Ονομαστικοί κατάλογοι των λευκαδίτικων ποντοπόρων εμπορικών σκαφών και πλοιάρχων-πλοιοκτητών κατά τα έτη 1820-1860

12

Τους καταλόγους με τα ονόματα των ποντοπόρων εμπορικών σκαφών (χωρητικότητας άνω των 25 τόνων) καθώς και των πλοιάρχων-πλοιοκτητών κατά τα έτη 1820 έως 1860, που κατάγονταν από τη Λευκάδα, κατά την περίοδο δηλαδή του Ιονίου Κράτους, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μια ενδιαφέρουσα διδακτορική διατριβή του Παναγιώτη Σ. Καπετανάκη, που εκπονήθηκε το 2009 στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Ανάμεσα στα κοινά ονόματα των σκαφών συναντάμε και κάποια με πρωτότυπες ονομασίες, όπως: Caval Peguseo, Σαπφώ, Φιλαδέλφεια, Σόλων κ.ά.

trata_Lygia_Lefkadas

Είναι χαρακτηριστικό αυτό που αναφέρει ο μελετητής, με την παράθεση σχετικών πινάκων, ότι «το Ιόνιο Κράτος συνιστούσε μία μικρή μεσογειακή/ευρωπαϊκή εμποροναυτιλιακή δύναμη, που αν προστεθεί η παράμετρος της κατά κεφαλήν χωρητικότητας των επτανησιακών σκαφών, η οποία στα 1860 διαμορφώνεται στους (περίπου) 241 τόνους ανά χίλιους κατοίκους με τα αντίστοιχα μεγέθη παγκόσμιων ναυτιλιών όπως της Βρετανίας ή του Καναδά (182 και 222 τόνοι/1000 κατοίκους αντίστοιχα), τότε προκύπτει, πως το Ιόνιο Κράτος με έκταση, μόλις, 2.579 τ. χλμ. και με πληθυσμό 224.328 κατοίκων, συγκροτούσε μεν μία μικρή ναυτιλιακή δύναμη, αλλά χάρη στην ενεργό και εξειδικευμένη δραστηριοποίηση του ποντοπόρου, εμπορικού του στόλου στο διαμετακομιστικό, κυρίως σιτεμπόριο της Μεσογείου και, συγκεκριμένα, της Μαύρης Θάλασσας, μπόρεσε να αναδειχθεί σε έναν εκ των πλέον αξιόλογων ναυτότοπων των μεσογειακών και, εν γένει, των ευρωπαϊκών θαλασσών του 19ου αιώνα».

3

8

Την πρωτοκαθεδρία βέβαια στον ποντοπόρο εμπορικό στόλο του Ιονίου Κράτους κατέχει με μεγάλη διαφορά η Κεφαλληνία ενώ η Ιθάκη καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση, με βάση την καταγωγή των πλοιάρχων-ιδιοκτητών. Η Λευκάδα φαίνεται να ανέρχεται από άποψη χωρητικότητας μόλις τα έτη 1850-1855 στην τρίτη θέση.

6

7

Για τον χρησιμοποιούμενο όρο «ποντοπόρα εμπορικά σκάφη» επισημαίνει ο μελετητής: «Αναφερόμενοι σε ποντοπόρα, εμπορικά σκάφη, να τονίσουμε, πως αναφερόμαστε σε ιστιοφόρα σκάφη, χωρητικότητας άνω των 25 τόνων, τα οποία ήταν ικανά για εμπορικές πλόες ανοιχτής θαλάσσης και απασχολούνταν, ως επί το πλείστον, στο εμπόριο μακρινών αποστάσεων. Στα ποντοπόρα, εμπορικά σκάφη δεν συμπεριλαμβάνονται όσα είχαν μικρότερη των 25 τόνων χωρητικότητα, τα οποία, όπως προκύπτει από τις αρχειακές πηγές, απασχολούνταν, κυρίως, στο ενδοεπτανησιακό, καθώς και στο ακτοπλοϊκό εμπόριο με τις ακτές της Αλβανίας, της Ηπείρου και της Πελοποννήσου». Γράφει επίσης ότι οι κατάλογοι περιλαμβάνουν τα ποντοπόρα εμπορικά σκάφη που έφεραν τη σημαία του Ιονίου Κράτους και δεν συμπεριλαμβάνονται σε αυτούς σκάφη που μπορεί να ανήκαν σε Επτανήσιους, αλλά δεν έκαναν χρήση της ιονικής σημαίας». (Εννοιολογικά κάτι ανάλογο με τη σημερινή διάκριση μεταξύ της ελληνικής και ελληνόκτητης εμπορικής ναυτιλίας).

10

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ1
ΠΟΝΤΟΠΟΡΩΝ2 ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΕΤΟΥΣ 1820
ΟΝΟΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ/ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ
Άγιος Νικόλαος Παράντζα 50 ΒΕΡΓΙΝΗΣ Παύλος
Ευαγγελίστρια Μπρατσέρα 37 ΒΡΕΤΟΣ ΔΡΟΓΑΤΟΣ Αθ.
Περιστέρα Μπρατσέρα 37 ΓΟΛΕΜΗΣ Αντώνιος
Άγιος Ανδρέας Παράντζα 50 ΖΟΥΛΑΣ Γεώργιος
Madonna di Salute et Santo Spiridione Παράντζα 50 ΖΟΥΛΑΣ Θεόδωρος
Λευκάδα Μπριγκαντίνι 130 ΚΑΡΑΝΤΖΑΝΗΣ Αθ.
Άγιος Νικόλαος Μπριγκαντίνι 171 ΚΡΑΛΗΣ Μιχάλης
Άγιος Σπυρίδων Τραμπάκολο 70 ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ Σπ.
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ
ΠΟΝΤΟΠΟΡΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΕΤΟΥΣ 1825
ΟΝΟΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ/ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ
Υ.Θ. του Κύκκου Βομβάρδα 125 ΖΟΥΛΑΣ Αθανάσιος
Υ.Θ. Τουρλιανή Γολέρα 57 ΖΟΥΛΑΣ Θεόδωρος
Παναγία Τραμπάκολο 26 ΖΟΥΠΑΣ Αντ.
Άγιος Ανδρέας Παράντζα 26 ΖΟΥΠΑΣ Αντώνιος
Άγιος Γεράσιμος Βομβάρδα 65 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Αθανάσιος
Άγιος Διονύσιος Μπριγκαντίνι 185 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Γεράσιμος
Άγιος Δημήτριος Μπριγκαντίνι 185 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Γεώργιος
Λευκάδα Μπριγκαντίνι 130 ΚΑΡΑΤΖΑΝΗΣ Αθ.
Αριστομένης Μπρατσέρα 39 ΜΑΧΑΙΡΑΣ Γεώργιος
Caval Peguseo Μπριγκαντίνι 282 ΜΕΣΣΙΝΗΣ Αντώνιος
Άγιος Διονύσιος Σκιαμπέκο 55 ΜΕΣΣΙΝΗΣ Παύλος
Λεωνίδας Μπόβο 84 ΜΕΣΣΙΝΗΣ Πέτρος
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ
ΠΟΝΤΟΠΟΡΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΕΤΟΥΣ 1830
ΟΝΟΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ/ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ
Παναγία Τραμπάκολο 26 ΖΟΥΠΑΣ Αντ.
Άγιος Ανδρέας Παράντζα 26 ΖΟΥΠΑΣ Αντώνιος
Υ.Θ. Φανερωμένη Μπριγκαντίνι 218 ΚΑΚΟΥΡΑΤΟΣ Νικ.
Λευκάδα Μπριγκαντίνι 130 ΚΑΡΑΤΖΑΝΗΣ Αθ.
Αγία Τριάς Γολέτα 85 ΜΠΑΛΤΣΑΣ Σπυρίδων
Φιλαδέλφεια Σκούνα 70 ΧΟΡΤΗΣ Δημήτριος
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ
ΠΟΝΤΟΠΟΡΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΕΤΟΥΣ 1845
ΟΝΟΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ/ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ
Λευκάδα Μπριγκαντίνι 195 ΒΕΝΕΤΣΙΑΝΟΣ Γ.
Ευσταθία Σκούνα 54 ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ Α.
Άγιος Σπυρίδων Σκούνα 54 ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ Αργύρης
Μπριγκαντίνι 195 ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ Αντώνιος
Σόλων Μπριγκαντίνι 129 ΜΠΑΛΤΣΑΣ Β. ΡΟΚΚΟΣ
Υ.Θ. Φανερωμένη Μπρατσέρα 28 ΧΟΡΤΗΣ Ρ.
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ
ΠΟΝΤΟΠΟΡΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΕΤΟΥΣ 1850
ΟΝΟΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ/ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ
Επτάνησος Μπριγκαντίνι 189 ΓΟΥΡΙΩΤΗΣ Δ.
Όθων Μπριγκαντίνι 189 ΚΑΡΑΜΠΙΝΗΣ Δ.
Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς Μπριγκαντίνι 178 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Δ.
Άγιος Δημήτριος Μπριγκαντίνι 241 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Δημ.
Κυρία Φανή Μπριγκαντίνι 271 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Π.
Σόλων Μπριγκαντίνι 129 ΜΠΑΛΤΣΑΣ Β. ΡΟΚΚΟΣ
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ
ΠΟΝΤΟΠΟΡΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΕΤΟΥΣ 1855
ΟΝΟΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ/ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ
Υ.Θ. Καθαρών Μπρατσέρα 38 ΒΕΡΥΚΙΟΣ Ανδρ.
Υ.Θ. Φανερωμένη Μπριγκαντίνι 179 ΓΑΡΟΥΦΑΛΟΣ Γεώργιος
Άγιος Παντελεήμων Μπριγκαντίνι 179 ΓΟΥΡΙΩΤΗΣ Δ.
Υ.Θ. Φανερωμένη Γολέτα 64 ΖΑΓΟΡΙΤΗΣ Ευαγγέλης
Νέος Αντώνιος Μπριγκαντίνι 367 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Γ.
Άγιος Δημήτριος Μπριγκαντίνι 241 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Δημ.
Κυρία Φανή Μπριγκαντίνι 271 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Π.
Άγιος Χαράλαμπος Μπριγκαντίνι 179 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Παν.
Σόλων Μπριγκαντίνι 145 ΜΠΑΛΤΣΑΣ – ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ Κ.
Σαπφώ Μπρατσέρα 38 ΣΦΑΕΛΟΣ Κωνσταντίνος
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ
ΠΟΝΤΟΠΟΡΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΕΤΟΥΣ 1860
ΟΝΟΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ/ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ
Άγιος Δημήτριος Μπριγκαντίνι 185 ΓΟΥΡΙΩΤΗΣ Δημήτριος
Νέος Αντώνιος Μπριγκαντίνι 367 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Γ.
Άγιος Δημήτριος Μπριγκαντίνι 241 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Δ.
Αικατερίνη Μπριγκαντίνι 185 ΚΑΡΑΝΤΙΝΟΣ Χαράλαμπος
Άγιος Χαράλαμπος Πιελέγκο 60 ΧΟΡΤΗΣ Πάνος

Για τον αριθμό των ναυτικών πληρωμάτων, που είχαν ανάγκη τα ποντοπόρα, εμπορικά, ιστιοφόρα σκάφη για τα ταξίδια τους, ο μελετητής χρησιμοποίησε τη βάση δεδομένων «Οδυσσεύς» με τα πληρώματα από 703 ιστιοφόρα σκάφη και έβγαλε τον αριθμητικό μέσο όρο των πληρωμάτων με τα οποία φέρεται να επανδρωνόταν ο κάθε τύπος ιστιοφόρου σκάφους για τον ασφαλή εμπορικό του πλου.

ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ
ΙΣΤΙΟΦΟΡΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ΕΤΗ 1840-60
Α/Α ΤΥΠΟΣ ΙΣΤΙΟΦΟΡΟΥ ΣΚΑΦΟΥΣ ΠΛΗΡΩΜΑ
(ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ ΝΑΥΤΩΝ)
1 Βομβάρδα 7,25
2 Βριγαντίνι 10,7
3 Γαβάρα 13,5
4 Γαλάντζα 8,5
5 Γαλεάτσα 7
6 Γολέτα 7,5
7 Καΐκι 6,1
8 Κότερο 7
9 Μαρτιγάνα 9
10 Μπρατσέρα 6,3
11 Μύστικο 6
12 Παράντζα 9
13 Πιελέγκο 10
14 Πίφερο 8
15 Πολάκα 13,6
16 Σκούνα 7
17 Ταρτάνα 12
18 Τραμπάκολο 8,1
19 Τρεχαντήρι 8

Έτσι, με βάση τα στοιχεία αυτά μπορεί εύκολα να υπολογιστεί ο ναυτικός πληθυσμός της Λευκάδας στην ποντοπόρα ναυτιλία. Κατά το έτος 1860 εκτιμάται ότι ο ναυτικός πληθυσμός του νησιού μας που απασχολούνταν σε ποντοπόρα εμπορικά σκάφη ήταν 53.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΥ
ΣΕ ΠΟΝΤΟΠΟΡΑ, ΕΜΠΟΡΙΚΑ, ΣΚΑΦΗ το 1860 ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ
Α/Α ΤΥΠΟΣ ΣΚΑΦΟΥΣ ΑΡΙΘ. ΣΚΑΦΩΝ ΠΛΗΡΩΜΑ
(Μ.Ο. ΝΑΥΤΩΝ)
ΝΑΥΤ. ΠΛΗΘ.
(ΠΛΗΡΩΜΑΤΑ)
1 Βριγαντίνι 4 10,7 43
2 Πιελέγκο 1 10 10
ΣΥΝΟΛΑ 5 53

(Πηγή: Καπετανάκης Σ. Παναγιώτης, Η ποντοπόρος εμπορική ναυτιλία των Επτανήσων την εποχή της Βρετανικής κατοχής και προστασίας και η κεφαλληνιακή υπεροχή (1809/15-1864), Διδακτορική διατριβή, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, 2009).
_____________________________________________________
1 Οι κατάλογοι περιλαμβάνουν τα ποντοπόρα εμπορικά σκάφη που οι πλοίαρχοι – πλοιοκτήτες κατάγονταν από τη Λευκάδα. Στις πηγές καταγωγής των πλοιάρχων-πλοιοκτητών ο μελετητής χρησιμοποιεί μεταξύ άλλων τη διδακτορική διατριβή του Άγγελου Γ. Χόρτη «Συμβολή στην οικονομική ιστορία της Λευκάδας 1684-1774» (Πανεπιστήμιο Αθηνών, 1992).
2 Το επίσημο όριο διάκρισης μεταξύ των ποντοπόρων και μη ποντοπόρων (ακτοπλοϊκών) εμπορικών σκαφών ήταν για το Ιόνιο Κράτος οι 25 τόνοι.


Displaying 4 Comments
Have Your Say
  1. Ο/Η giorgos λέει:

    Τό έρώτημα πού τίθεται διαβάζοντας αυτήν τήν πολύ ένδιαφέρουσα επιστημονική διατριβή ,είναι τό έξής : Πώς είναι δυνατόν οί «κατακτημένοι», οί «σκλάβοι τού κατακτητή», όπως τούς χαρακτηρίζουν οί έπισημοι «ίστορικοί»,νά κάνουν έμπόριο καί είναι καί εφοπλιστές ! Καί μετά τήν «άπελευθέρωση» τί έγινε? πού πήγαν αυτά τά πλοία κι” αυτές οί ποντοπόρες δραστηριότητες?

  2. Ο/Η admin λέει:

    Δηλαδή βρε Γιώργο θα έπρεπε, όπως τα λες, να είμαστε ακόμη βρετανικό προτεκτοράτο ή αποικία για να έχουμε ποντοπόρα ναυτιλία;

  3. Ο/Η giorgos λέει:

    Εγώ δέν λέω τίποτα . Ερώτηση κάνω δεδομένου ότι ανάμεσα στίς ίστορικές καταγραφές τών διαφόρων ίστορικών ,διακρίνω πολλές αντιφάσεις . Οί πόλεμοι καί ή υποδούλωση τών λαών δέν γίνονται γιά τό γόητρο καί γιά τήν δόξα , γίνονται γιά τά λάφυρα …
    Δέν μού φαίνεται λοιπόν λογικό ό κατακτητής νά έπιτρέπει στούς κατακτημένους νά εμπορεύονται καί νά γίνονται εφοπλιστές.

  4. Ο/Η giorgos λέει:

    Καί ρωτάω, μήπως γίναμε προτεκτοράτο μετά τήν «απελευθέρωση»?

Αφήστε το σχόλιό σας

XHTML: You can use these html tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

                    
     








Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.