Το εννιάμετρο λευκαδίτικο πριάρι ο «Μούρμουρας»... Λευκαδίτικα Νέα - Lefkada News
Published On: Πε, Σεπ 20th, 2018

Το εννιάμετρο λευκαδίτικο πριάρι ο «Μούρμουρας»…

01_priariTo εννιάμετρο πριάρι ο «Μούρμουρας»

Βουνίσιος γαρ, δεν είχα ποτέ επακριβώς καταλάβει τη διαφορά του πριαριού, από τα άλλα σκάφη, βάρκες, καΐκια κ.λπ., που υπάρχουν στον τόπο μας. Στη θάλασσα όλα σχεδόν ίδια τα έβλεπα. Άσε που νόμιζα ότι πριάρια λέγονται μόνο αυτά τα μικρά σκαφάκια που υπήρχαν παλιότερα -και μερικώς ακόμη μέχρι σήμερα- στις λιμνοθάλασσες της Λευκάδας.

7_priariΕίναι εμφανής ο επίπεδος πυθμένας του σκάφους

Η απορία μας λύθηκε πριν δυο μέρες, όταν μας δόθηκαν στην πράξη κάποια μαθήματα για το τι εστί πριάρι. Κι αυτό πάνω στο εννιάμετρο πριάρι ο «Μούρμουρας», ένα πανέμορφο σκαρί που ήταν αραγμένο στην στεριά. Σε αντιπαράθεση δίπλα του βρισκόταν η «Αφεντούλα», με καρίνα αυτή και εξίσου όμορφη. Η κυριότερη λοιπόν διαφορά, που είναι και ορατή στις πιο πάνω φωτογραφίες, είναι ότι το πριάρι δεν έχει όπως τα άλλα σκάφη καρίνα, αλλά ο πυθμένας του είναι επίπεδος.

12_priariΣε αντίθεση η «Αφεντούλα» με καρίνα

«Το πριάρι είναι ένα οξύπρυμνο σκάφος με επίπεδο πυθμένα που χρησιμοποιείται στις λιμνοθάλασσες και στις εκβολές των ποταμών στη Δυτική Ελλάδα.

Το πριάρι ανήκει σε μια μεγαλύτερη οικογένεια σκαφών με επίπεδο πυθμένα που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα σε περιοχές των ελληνικών ακτών του Ιονίου πελάγους. Οι τρεις βασικές περιοχές, όπου υπάρχουν αυτά τα σκάφη είναι η λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου, ο Αμβρακικός και γύρω από την πόλη της Λευκάδας, όπου υπάρχουν εκτεταμένες περιοχές με αβαθή νερά.

5_priari

Τα πριάρια ανάλογα με το μέγεθός τους είχαν και διαφορετικές ονομασίες στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου. «Τα μικρά πριάρια λέγονταν γαΐτες, τα μικρότερα γαϊτοπούλες, τα δε μεγαλύτερα, υψηλά και πλατειά πισκαρέσες». Τα τελευταία χρησιμοποιούνταν ως μεταφορικά συνήθως για το φόρτωμα και το ξεφόρτωμα των ιστιοφόρων που δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν την πόλη του Μεσολογγίου. Τα πριάρια της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου κατασκευάζονταν στο Μεσολόγγι και το Αιτωλικό, τα πριάρια του Αμβρακικού κυρίως στην Πρέβεζα και πιθανώς σε άλλες μικρότερες πόλεις της περιοχής, ενώ στη Λευκάδα ναυπηγεία υπήρχαν στην πόλη της Λευκάδας και στο Νυδρί στις περιοχές Βλυχό και Στενό.

4_priari

Αν και η χρήση τέτοιου είδους σκαφών στις λιμνοθάλασσες του Ιονίου πρέπει να είναι αρκετά παλαιά, οι πληροφορίες που υπάρχουν από ιστορικές πηγές είναι ελάχιστες. Στο Μεσολόγγι, το Αιτωλικό και τη Λευκάδα αναφέρεται ότι από το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα έως τα μέσα του 18ου οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν κάποιου είδους μονόξυλα για την πλεύση τους στις αβαθείς περιοχές της θάλασσας. Τα πριάρια στο Μεσολόγγι αναφέρονται επίσης στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα. Τα σκάφη αυτά χρησιμοποιούντο κυρίως για ψάρεμα με διάφορους τρόπους. Από αυτούς, ο πιο χαρακτηριστικός στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου είχε ένα μεγάλο τετράγωνο δίχτυ που κρεμόταν διαγωνίως από δύο διασταυρωμένες κεραίες, οι οποίες με τη σειρά τους κρέμονταν από ένα άλλο ξύλο που στηριζόταν, σε οριζόντια περίπου θέση, σε ένα κοντό κατάρτι στην πλώρη του πριαριού. Το δίχτυ με όλο το σύστημα μπορούσε να πέσει απότομα στη θάλασσα ή να σηκωθεί το ίδιο γρήγορα, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν μια μεγάλη απόχη. Με τον τρόπο αυτό παγιδεύονταν τα ψάρια στα αβαθή νερά, που στα περισσότερα σημεία της λιμνοθάλασσας δεν ξεπερνούσαν το μισό μέτρο βάθους.

3_priari

Τα πριάρια είναι απλές κατασκευές που βασίζονται κυρίως στο περίγραμμα του επίπεδου πυθμένα τους. Ο σκελετός τους αποτελείται από νομείς καρφωμένους πάνω στον πυθμένα και σε ίσες αποστάσεις μεταξύ τους, οι οποίες ανάλογα με το μήκος του σκάφους ποικίλλουν από 30 έως 40 εκατοστά. Οι πλευρές των νομέων έχουν πολύ ελαφρές καμπυλότητες που διαμορφώνονται κυρίως με το σκεπάρνι ή με κατάλληλες πλάνες. Το πέτσωμα κάθε μιας πλευράς αποτελείται συνήθως από τρεις σανίδες καρφωμένες επάνω στους νομείς και με τις απολήξεις τους να στερεώνονται σε ειδικά διαμορφωμένες εγκοπές (ασσούς) πάνω στα ποδοστάματα.

2_priari

Τα πριάρια έχουν περιορισμένο πλωριό και πρυμνιό κατάστρωμα και ένα περιμετρικό οριζόντιο σανίδι στο εσωτερικό του σκάφους και στο ύψος του καταστρώματος. Ο κεντρικός χώρος είναι ανοιχτός και συνήθως υπάρχει ξύλινο δάπεδο που στηρίζεται στην επάνω επιφάνεια των επίπεδων στρώσεων των νομέων.

6_priari

Τα πριάρια της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου δεν έφεραν κουπιά, αλλά μόνο το σταλίκι, ένα κοντάρι με το οποίο ακουμπούσαν στον πυθμένα και έσπρωχναν το σκάφος. Το σταλίκι ήταν στρογγυλό και παχύτερο στο κάτω μέρος του που έμπαινε στη θάλασσα. Στο ίδιο άκρο καρφωνόταν μικρή ισοσκελής ξύλινη γωνιά για να αυξάνει η επιφάνεια επαφής με τον πυθμένα. Το μέρος αυτό από το σταλίκι ονομαζόταν σταλικοπόδι. Στα πριάρια της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου χρησιμοποιούσαν και ένα είδος πανιού σακολέβας πάνω σε ένα κοντό κατάρτι που μπορούσε να τοποθετηθεί κοντά στην πλώρη. Η ιδιόρρυθμη αυτή σακολέβα είχε ράντα και μια λοξή αντένα, αρκετά ψηλότερα από τη θέση που την είχαν οι σακολέβες της ανοικτής θάλασσας.

10_priari

Τα πριάρια του Αμβρακικού και της Λευκάδας έφεραν κουπιά αντί για σταλίκι για να μπορούν να κινηθούν σε πιο βαθιά νερά. Οι σκαλμοί για τα κουπιά αυτά υπήρχαν αρκετά έξω από το σκάφος σε ένα κάθετο ως προς το σκάφος δοκάρι στην πρύμνη του σκάφους.

11_priari

Τα πριάρια αυτών των περιοχών μπορούσαν επίσης να κινηθούν με ένα μικρό πανί σακολέβας, χωρίς ράντα, που έμοιαζε περισσότερο με τη γνωστή σακολέβα της ανοιχτής θάλασσας». (Πηγή: Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας).

Άλμπουμ με 19 φωτογραφίες
(Για άνοιγμα μετακινείστε το ποντίκι στην εικόνα και κάντε κλικ πάνω στα άσπρα γράμματα με τον τίτλο του άλμπουμ )

Το λευκαδίτικο πριάρι «ο Μούρμουρας»


Displaying 2 Comments
Have Your Say
  1. Το σκάφος που περιγράφετε στη Λευκάδα τα λέμε Μονόξυλα.Επειδή δεν έχουν εκτόπισμα και έρμα δεν χρησιμοποιούν πανί γιατί αναποδογυρίζουνε. Χρησιμοποιούν μόνο κουπιά και μηχανές έσω. Έχουν τιμόνι που χρησιμοποιείται όταν το σκάφος πλέει με μηχανή.
    Το πριάρι διαφέρει από το μονόξυλο.Το πριάρι εχει μικρότερο μήκος,πολύ μικρότερο πλάτος ,σχεδόν κατακόρυφα πλαινά,δεν εχει κατάστρωμα στην πρύμνη και την πλώρη.Πλέει μονο με κουπιά.Καμμια φορά και με λούρο.Είναι ο κολαούζος του μονόξυλου.Μεταφερει τα εργαλεία του ψαρά και πέζει και το ρόλο του ανυχνευτή.Με συγχωρείτε αν σας ενόχλησα και σας ευχαριστώ για την υπομονή σας.

  2. Ο/Η admin λέει:

    Κι εμείς ευχαριστούμε για τις χρήσιμες πληροφορίες…

Αφήστε το σχόλιό σας

XHTML: You can use these html tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

                      
     








Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.