Στ΄ αλώνια της Λευκάδας (Της Σεβαστής Κωνσταντινίδη-Ρεκατσίνα) Λευκαδίτικα Νέα - Lefkada News
Published On: Σα, Ιουλ 25th, 2020

Στ΄ αλώνια της Λευκάδας (Της Σεβαστής Κωνσταντινίδη-Ρεκατσίνα)

ΑΛΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΦΑΚΗΣ

Της Σεβαστής Κωνσταντινίδη-Ρεκατσίνα*

Στο Βουνί της Εγκλουβής υπάρχει το συγκρότημα των βόλτων, αλωνιών και πηγαδιών. Πρόκειται για ένα μοναδικό μνημειακό σύνολο στον ελλαδικό χώρο. Κάθε βόλτος διαθέτει το αλώνι και το πηγάδι του.

Τα παλιά χρόνια την περίοδο του καλοκαιριού και ιδιαίτερα τον Ιούλιο σχεδόν όλοι οι κάτοικοι της Εγκλουβής μετοικούσαν στην περιοχή.

Μικροί μεγάλοι ολημερίς θέριζαν στα χωράφια και αλώνιζαν το σιτάρι και τα διάφορα και πολλά δημητριακά που καλλιεργούσαν. Ήταν η εποχή που η παραγωγή του αλευριού της χρονιάς θα καθόριζε την επάρκεια της βασικότερης τροφής της οικογένειας, το ψωμί.

Είναι χαρακτηριστικές οι εικόνες του αλωνίσματος με τη σβάρνα (μια ξύλινη πλατφόρμα με στερεωμένες κοφτερές πέτρες ή στουρναρόπετρες σε σειρά στο κάτω μέρος της) που την έσερνε κάποιο άλογο ή ένα γαϊδουράκι και πάνω σε αυτή στεκόταν όρθιος ο αλωνιστής.

Μετά το αλώνισμα και το ανέμισμα ο καρπός αποθηκευόταν στους βόλτους για να προστατευτεί από τις βροχές αλλά και γιατί οι χωρικοί ήταν υποχρεωμένοι να περιμένουν τον φοροεισπράκτορα των Ενετών (και των Άγγλων αργότερα) προκειμένου να του αποδώσουν το φόρο της δεκάτης. Οι βόλτοι που τους έχτιζαν δίχωρους ή τρίχωρους (με δύο ή τρείς θαλάμους) προστάτευαν επίσης τους καλλιεργητές και τα ζώα τους από τις έντονες καλοκαιρινές καταιγίδες, ενώ τα πηγάδια (στέρνες) εξυπηρετούσαν τις ανάγκες ανθρώπων και ζώων σε νερό.

Σε πρόσφατο σχόλιό του στο fb ο (συνταξιούχος πλέον) πρώην προϊστάμενος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λευκάδας κ. Στέλιος Βουκελάτος αναφερόμενος στο αλώνισμα που γινόταν σε αλώνι που βρισκόταν όπως αναφέρει στην Απόλπαινα, δίπλα στο ποτάμι (το Βάρδα) περιγράφει τη διαδικασία του αλωνίσματος ως εξής: «Το αλώνισμα γινόταν με τη φοράδα τους την καστανή, που γύριζε ακούραστα στο στρογγυλό αλώνι, γύρω από τον κεντρικό στύλο, απ΄ όπου την κρατούσε το λουρί. Κι έβλεπες σε λίγη ώρα τον ιδρώτα του αλόγου να λαμπυρίζει στο τρίχωμά του, καθώς τα πέταλα του άλεθαν τα στρωμένα στ΄ αλώνι στάχυα και κάθε τόσο ν΄ ακούς την φωνή του αλωνιστή, του αξέχαστού μας μπάρμπα Ζώη, να εκτοξεύει στον πυρωμένο αέρα του Ιουλίου (του Αλωνιστή) νικητήριαν ιαχή: «άιντε, και τ΄ άχερο καρπό!»

* πρώην δήμαρχος Καρυάς, Δημ. Σύμβουλος Λευκάδας


Displaying 4 Comments
Have Your Say
  1. Στ” αλωναριού τα κάματα
    στ’Αυγούστου τα λιοπύρια
    στα πέτρινα αλώνια αλωνίζανε
    φακές Μπίζα και λαθίρια.

  2. Η ορεινή Λευκάδα
    είχε πλούτο παραγωγικό
    αλλά τίποτα δεν έμεινε
    μες τον καιρό.

    Πλακώσανε κσι τα μολύβια
    και τα χαρτιά
    ήρθαν και τα κονδύλια
    τα ευρωπαικά.

    Και δεν έμμεινε τίποτα
    πλήν λίγη φακή
    που καλιεργούνε ημιερασιτεχνικά
    στην Εγκλουβή.

    Και το κράτος δεν ενδιαφέρθηκε
    ούτε οι ιδεολογίες
    αριστερές κεντρώες δεξιές
    ήταν όλο αντιπαραγωγικές δικαιολογίες.

    Παντού βλέπανε εχθρούς κοινωνικούς
    και αλλότρια μοντέλα αναπτυξιακά
    που τα μισά ήταν Αμερικάνικα
    και τα άλλα μισά Σοβιετικά.

    Ο ψυχρός ο πόλεμος
    έφτασε με τάνος εδώ
    στην ορεινή Λευκάδα
    και διήρκησε πολύ καιρό.

    Σε κάτι ιδεολογικά κολήματα
    μένανε τα μυαλά
    Οι μισοί ήθελαν να είναι κράτος
    και οι μισοί σκεφτόνταν επαναστατικά.

    Στο τέλος ημιερημώσανε
    όλα τα χωριά
    και τώρα αγοράζουν
    εμφιαλωμένα ξένα κρασιά
    και τα χωράφια γίνανε λόγγος
    με φίδια και ερπετά
    και μεγάλα pickup αγροτικά
    κυκλοφορούν αδειανά
    και δεν ασβεστώνουν
    ούτε τα πεζοδρόμια πιά
    χαθήκανε και τα μποστάνια
    και τα οσπρια τα εκλεκτά
    και πέσανε και βό’ι’δια ντόρκα
    μές τα χωριά
    και κινδυνεύουν και οι άνθρωποι
    απ τα αδέσποτα ζώα αυτά.

    Και ούτε η Ουάσιγκτων
    ούτε και η Μόσχα
    θέλουν να στείλουν λεφτά
    για τα διαβιωτικά,
    κα χαθήκανε και οι κότες
    που κάναν αυγά.

  3. Χαθήκανε τα καφενεία
    τα δεξιά και αριστερά
    πού ήταν ιδεολογικές σφηκοφωλιές
    στις πλατείες στα χωριά
    στην ορεινή Λευκάδα
    τα χρόνια τα παλιά
    έπεσε ομοιομορφία
    ώς καφενεία τουριστικά
    και ευτυχώς που δεν τσακώνονται
    για τα πολιτικά
    αλλά δεν καλιεργούνε
    και τα χωράφια πιά
    και ούτε σπέρνουν όσπρια
    ούτε βάζουν μποστανικά
    ούτε αμπέλια καλλιεργούν
    ούτε σπαρτά
    Βρώμη κριθάρι και αγριοκόκι
    και σιτηρά.

    Μήπως τελικά ήταν αναγκαίος
    ο ιδεολογικός τσακωμός
    για να υπάρχει αγροτική καλλιέργεια
    και παραγωγισμός??

    Μήπως μέσα απ την τριβή
    των πολιτικών ιδεολογιών
    υπήρχε τελικά παραγωγική ζωή
    και όχι αγροτική εγκατάλειψη αναφανδόν??

    Να δούνε αυτές τις αναλύσεις
    οι ιστορικοί
    να κάνουν ερευνητικές μελέτες
    οι πανεπιστημιακοί.

    Οι καθηγητές Γεωπονίας
    και οι καθηγητές επιστήμης πολιτική
    να ανοίξουν έρευνα στα πανεπιστήμια
    Μεταπτυχιακή διδακτορική.

    Σε αυτή μπορεί να βοηθήσει
    ένας οικονομολόγος αγρότης
    που διαβιεί στον Επίσκοπο Λευκάδος
    σαν γνήσιος Λευκάδιος πατριώτης.

  4. Ο Λευκάδιος αυτός οικονομολόγος
    που στον επίσκοπο χρόνια κατοικεί
    έλκει απο γεννησιμιού του
    απ την Λευκάδα την Ορεινή.

    Για τούτο κατανοεί πλήρως
    τα προβλήματα τα γεωργικοπαραγωγικά
    και η βοηθειά του άν θέλει
    θάναι σημαντική κυριολεκτικά.

    Οι μελετητικοί φορείς θα πρέπει
    να γνώμη του κύρια να ζητήσουν
    και με βάση την γνώμη αυτή
    τα προβλήματα να μελετήσουν.

    Και αυτός δεν πρέπει να αρνηθεί
    τους μελετητές να συνδράμει
    γιατί χωρίς την καλλιέργεια
    δεν βγάζει η ελιά λάδι
    και την Λευκάδα την ορεινή
    θα την φάει το παραγωγικό σκοτάδι.

    Ο παραγωγικός ήλιος πρέπει να σηκωθεί
    πάνω απ την Λευκάδα
    όπως ο Ελύτης απαίτησε
    τον ήλιο να σηκώσουμε πάνω απ την Ελλάδα.

Αφήστε το σχόλιό σας

XHTML: You can use these html tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

        







Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.