Κάλεσμα για τον ευπρεπισμό της Ιεράς Μονής των Αγίων Πατέρων ενόψει της πανηγύρεως

Η Μαρία, η τελευταία καλόγρια των Αγίων Πατέρων (1965)

Ενόψει της πανηγύρεως της Ιεράς Μονής Αγίων Πατέρων Αλεξάνδρου που εορτάζει την Κυριακή 1 Ιουνίου και σύμφωνα με την παράδοση συμπληρώνονται φέτος 1700 χρόνια από την ίδρυσή της, οι ενορίες Νικιάνας και Πινακοχωρίου καλούν την Δευτέρα 26 Μαΐου, στις 16:00, εθελοντές για τον ευπρεπισμό της Μονής.

Όπως γράφει ο Θοδωρής Γεωργάκης, το μοναστήρι των Αγίων Πατέρων έρχεται απ’ τα βάθη των αιώνων και δη απ’ την πρώιμη βυζαντινή εποχή, είναι, πιθανόν, απ’ τα πρώτα χριστιανικά μοναστήρια και μάλιστα απ’ τα ελάχιστα στην χώρα αφιερωμένα στη μνήμη των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου στη Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ.Χ, άλλο ένα ομώνυμο μοναστήρι υπάρχει στη Νίκαια της Αττικής.

Όταν μιλάμε για το μοναστήρι, κατ’ αυτούς τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους, δεν εννοούμε τα σημερινά κτίσματα, τα οποία δημιουργήθηκαν πολύ επιγενέστερα, μιλάμε για τον μκρό ιεροποιημένο σπηλαιώδη χώρο της πνευματικής ενάθλησης των τριών Πατέρων. Τα κτίσματα πέριξ του μοναστηριού χτίστηκαν σταδιακά, στο διάβα των αιώνων, με αποκορύφωμα την δεκαετία του 1930, όταν έλαβαν την σημερνή τους μορφή.

Το Κοινόβιο των Αγίων Πατέρων δημιουργήθηκε από τρείς Πατέρες, οι οποίοι είχαν λάβει μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια της Μικράς Ασίας, το 325 μ.Χ., στην οποία Σύνοδο μετείχε και ο τότε επίσκοπος Λευκάδος, ο Αγάθαρχος. Στην επιστροφή, οι τρείς Πατέρες, γοητευθέντες απ’ την μορφή και την προσωπικότητα του Αγάθαρχου, τον ακολούθησαν στην Λευκάδα. Το πλοίο, που τους μετέφερε, βγήκε στη σημερινή Νικιάνα, όνομα που σημαίνει Νέα Νίκαια, ενώ η περιοχή, πριν την Νικιάνα, ονομάσθηκε Επίσκοπος, όπως και σήμερα, προς τιμήν του Αγάθαρχου.

Τα ονόματα των τριών Πατέρων εικάζεται, σύμφωνα με την παράδοση, πως είναι: Αλέξανδρος, Παύλος και Στέφανος. Προς τιμήν του πρώτου πήρε το όνομα το χωριό Αλέξανδρος, ίσως απ’ τα πιο παλιά χωριά της Λευκάδος της πρώιμης βυζαντινής περιόδου. Προς τιμήν του Παύλου ονομάσθηκε η «Βρύση του Παύλου». Πρόκειται για βρύση αστείρευτη, που βρίσκεται στον δρόμο μεταξύ του Μοναστηριού και της Νικιάνας.

Ο τρίτος των Πατέρων, ο Στέφανος, πάντα κατά την παράδοση, ασθένησε από μολυσματική νόσο και έφυγε, προκειμένου να μην την μεταδώσει στους άλλους δύο. Έφτασε ακριβώς απέναντι απ’ τον βράχο των Αγίων Πατέρων, σε μια άλλη σπηλιά, που βρίσκεται στην περιφέρεια του Σπανοχωρίου, στην ανατολική πλαγιά του βουνού του Αϊ Λιά, κοντά στον Βατιά, όπου είναι το σημερινό εκκλησάκι του Αγίου Στεφάνου, σκαρφαλωμένο σαν χελιδονοφωλιά πάνω στα απότομα βράχια.