76 χρόνια μετά: Οι άταφοι αγωνιστές Καπετάν Φουρτούνας και Βασίλης Κάλπενος βρήκαν ανάπαυση στο κενοτάφιο της Όασης Αιγιαλείας

Ο Καπετάν Φουρτούνας (Στάθης Λιάκας)

Του Σπύρου Θ. Μήτση,
Δάσκαλος-Ερευνητής

ΟΙ ΑΤΑΦΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΙΩΑΝ. ΚΑΛΠΕΝΟΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΗΣ ΑΝΤ. ΛΙΑΚΑΣ – ΚΑΠΕΤΑΝ ΦΟΥΡΤΟΥΝΑΣ, ΑΝΑΠΑΥΟΝΤΑΙ ΠΛΕΟΝ ΣΕ ΚΕΝΟΤΑΦΙΟ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΩΝ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΟΑΣΗ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ:

Ήρωες, άπαρτα βουνά.
Ήρωες, με δώδεκα ζωές,
κάστρα του Ολύμπου
και του Παρνασσού φαντάσματα,
ήρωες μες στα χαλάσματα.
…………….

Οι Βασίλης Ιωάν. Κάλπενος και Στάθης Αντ. Λιάκας-Καπετάν Φουρτούνας, ήταν Αγωνιστές της Λευτεριάς της Πατρίδας από τον Γερμανό Κατακτητή. (…)

Τις 1-3-1949 και λίγο πριν λήξει ο αδερφοκτόνος πόλεμος (Αύγουστος του 1949) οι Μονάδας Αποκατάστασης Υπαίθρου της Αιγιαλείας (οι κυνηγοί κεφαλών) τους σκότωσαν κατά τη διάρκεια μάχης που δόθηκε κοντά στα χωριά Όαση, Βερσοβά και Αμπελόκηποι Αιγιαλείας,…και εν συνεχεία τους αφαίρεσαν τα κεφάλια και τα μετέφεραν στην πόλη ως τρόπαια…¹

Ο τάφος του Καπετάν Φορτούνα και του συντρόφου του Βασίλη Ι. Κάλπενου 76 χρόνια μετά τη δολοφονία τους στο μικρό κοιμητήριο του χωριού Όαση Αιγιαλείας

Το Μάρτη του 1949 άφησαν πίσω τη ζωή που δεν πρόλαβαν να ζήσουν, τα αγαπημένα τους πρόσωπα, …και ταξίδεψαν συντροφιά με τη Δόξα, στην Αθανασία!

Μετά τον αποκεφαλισμό τους ανοίχτηκε ένας πρόχειρος λάκκος όπου και τους ενταφίασαν, χωρίς ρούχα και τελετουργικά. Και κυρίως, χωρίς σταυρό ή πλάκα ή κάποιο άλλο διακριτικό σημάδι …). Μόνο η μάνα και ο πατέρας του 32χρονου νέου Βασίλη Ι. Κάλπενου, γνώριζαν το τάφο του παιδιού τους και του συναγωνιστή του Στάθη Λιάκα-Καπετάν Φουρτούνα. Αυτοί είχαν βάλει κάποια φυσικά σημάδια και τα σημάδια αυτά μείνανε στο χρόνο που περνούσε άσβηστα στο νου και στην ψυχή τους. Πολλές φορές περνούσαν από τον αιματοβαμμένο κείνο τόπο, κρυφά από τα μάτια των δωσίλογων της περιοχής, και σιγόκλαιγαν πίσω από τα καλυμμένα πρόσωπά τους.

Το σημείο της δολοφονίας τους το γνώρισαν τη δεκαετία του 1970 και συγγενείς του καπετάν Φουρτούνα, … όμως οι τότε πολιτικές συνθήκες δεν επέτρεψαν να παρθούν ώριμες αποφάσεις για την τύχη των λειψάνων …

Κανονική ταφή των νεκρών – Από τον υπαίθριο ομαδικό τάφο-βολιό στο κενοτάφιο αξιών και μνήμης.

Ο πρόχειρος βολιός-τάφος που είχε δημιουργηθεί από τους συγγενείς (πατέρα και αδέρφια…) του αποκεφαλισθέντα αντάρτη Βασίλη Ι. Κάλπενου, διατηρούνταν επί χρόνια στη μνήμη της οικογενείας του Παναγιώτη Ι. Κάλπενου, αδερφού του θανούντος, αλλά και στους απογόνους, ώσπου την σήμερον ημέρα (2025) ο Ιωάννης Παν. Κάλπενος, αισθανόμενος το χρέος απέναντι στους άδικο σκοτωμένους ήρωες, καθώς και απέναντι στην ιστορία μετέφερε τα οστά τους σε κενοτάφιο μνήμης²…

Σήμερα, 76 χρόνια μετά τη δολοφονία των καταδιωκόμενων αγωνιστών Βασίλη Ι. Κάλπενου και Στάθη Αντωνίου Λιάκα-Καπετάν Φουρτούνα, από «τους κυνηγούς κεφαλών» και του Εθν. Στρ., η ψυχή τους βρήκε ανάπαυση στο μικρό κοιμητήριο του χωριού Όαση Αιγιαλείας.

76 χρόνια μετά το τέλος του Εμφυλίου οι Αρχοντοχωρίτες έμαθαν το τέλος του Μέγα Καπετάνιου και Αγωνιστή της Λευτεριάς της Πατρίδας μας από την Κατοχή των Ναζιστών του Χίτλερ και των Φασιστών του Μουσολίνι …

76 χρόνια αποκαλύφθηκε και πάλι το σκληρό πρόσωπο του κράτους της βασιλοδεξιάς και των ξένων πατρόνων τους.

Μνημείο Μνήμης-Παρελθόν σε εκκρεμότητα³: Η δημιουργία ομαδικού τάφου στο χωριό Όαση Αιγιαλείας.

Πρόκειται για το Μνημείο των δολοφονημένων ανταρτών Βασίλη Ι. Κάλπενου και Στάθη Αντ. Λιάκα, από το απόσπασμα του Εθνικού Στρατού Αιγίου λίγο πριν τη λήξη του Εμφυλίου, 1-3-1949.

Σήμερα νοιώθουμε χαρά και περηφάνια, γιατί γνωρίζουμε ότι υπάρχει ζωντανή η ιστορική μνήμη του Πρωτοκαπετάνιου Αρχοντοχωρίτη Στάθη Αντ. Λιάκα-Καπετάν Φουρτούνα, και γιατί γνωρίζουμε πλέον τον ακριβή τόπο θανάτου-δολοφονίας και ταφής του.

Ένα δημόσιο και συνάμα συγκινητικό «ευχαριστώ» προς τον Ιωάννη Π. Κάλπενο, ο οποίος τίμησε τους ήρωες ελευθερωτές της πατρίδας μας, το θείο του Βασίλη Ι. Κάλπενο, και το δικό μας εμβληματικό ήρωα, πρωτοκαπετάνιο Στάθη Αντωνίου Λιάκα, αλλά και μία δημόσια «συγγνώμη» προς τον αγωνιστή της λευτεριάς από το Φασιστικό και Ναζιστικό ζυγό της πατρίδας μας, γιατί δεν μπορέσαμε οι χωριανοί του να τον τιμήσουμε με ένα ξεχωριστό μνημείο δόξας.

Σήμερα, οι απανταχού Αρχοντοχωρίτες καλούμαστε να αποδώσουμε την οφειλόμενη τιμή, να αναγνωρίζουμε και να προβάλλουμε τόσο τον άδικα πρόωρο θάνατό του (…), όσο και την τραγική δοκιμασία που υπέστησαν οι γονείς του, οι αδερφές του και οι συγγενείς του από το βασιλοδεξιό μετ απελευθερωτικό καθεστώς.

Σήμερα η ανάκληση της μνήμης σε τέτοιες οριακές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας μας, συνιστά πρώτιστο καθήκον απόδοσης ευγνωμοσύνης σε παθόντες συγχωριανούς ….και απαραίτητη αφορμή γνώσης και παραδειγματισμού για τις νεότερες γενιές, στις οποίες ευχόμαστε να μην γνωρίσουν ποτέ τη φρίκη του πολέμου και του διχασμού.

Σε ένδειξη μνήμης και τιμής σε όλους τους άδικα χαμένους Αρχοντοχωρίτες-Έλληνες πατριώτες-λέμε πως: «Το Αρχοντοχώρι έχει τους δικούς του ήρωες»⁴ (…).
_____________________________________

¹ Διάβασε «Το τέλος του Καπετάν Φουρτούνα» 9/9/15
https://kokkinosfakelos.blogspot.com/2015/09/blog-post_9.html?m=1
² Στην ερευνητική μας εργασία που φέρει τον τίτλο «Το Αρχοντοχώρι στη δεκαετία 1940-1950 μέσα από τη ζωή και τη δράση του Στάθη Λιάκα-Καπετάν Φουρτούνα».. γίνεται εκτενής αναφορά στον τρόπο με τον οποίο έγινε η εκτέλεσή τους (καταγγελία, κινητοποίηση εθνοφρουράς, παρακολούθηση-ενέδρα, εκτέλεση, αποκεφαλισμός, αποσιώπηση….)
³ Χάρης Αθανασιάδης έγραψε σχετικά: «Παρελθόν σε εκκρεμότητα. Η ανακάλυψη των ομαδικών τάφων στο Επταπύργιο και η διαχείριση της μνήμης»
⁴ Στις 1 Αυγούστου 2021 – 12:36 π.μ. ένας Ανώνυμος ….είπε…: Ο τόπος μας έχει πλούσια ιστορία και ανέδειξε σπουδαίες προσωπικότητες. Ο καπετάν- Φουρτούνας (Στάθης Λιάκας) είναι ένας από αυτούς. Με σημαντική πρωταγωνιστική προσφορά στην Εθνική Αντίσταση, κυρίως στην Κεφαλλονιά και την Ιθάκη. Θύμα και αυτός του καταραμένου και καταστροφικού εμφυλίου. Έπεσε στην Πελοπόννησο, μετά τη διάλυση του εκεί Δημοκρατικού Στρατού. Το ακέφαλο κορμί του τάφηκε έξω από το νεκροταφείο του χωριού Αμπελόκηποι Αιγιαλείας, μαζί με τον τελευταίο ντόπιο συναγωνιστή και σύντροφό του. Κάποτε πρέπει να τιμηθεί. Δικαιούμαστε να γνωρίζουμε την πραγματική μας ιστορία, χωρίς μύθους και αγιοποιήσεις των ανθρώπων που άφησαν να αποτυπώματά τους. Και να μαθαίνουμε από τα σωστά και κυρίως τα λάθη τους. Και οι εκδηλώσεις για το 21 δίνει τέτοιες ευκαιρίες.

Σημείωση σύνταξης: Ο Καπετάν Φουρτούνας (Στάθης Λιάκας από το Αρχοντοχώρι Αιτωλοακαρνανίας – παλαιά ονομασία Ζάβιτσα) είναι γνωστός στους Λευκαδίτες και οι παλιότεροι τον θυμούνταν αφού είχε πάρει μέρος στη Μάχη στο Λαϊνάκι το καλοκαίρι του 1944 ως επικεφαλής τμήματος 45 περίπου Κεφαλλονιτών (ο ακριβής αριθμός παραμένει ακόμη μέχρι σήμερα άγνωστος) και δύο Θιακών.