Πλήθος κόσμου τίμησε τη μνήμη του φιλολόγου Χαρίλαου Κούρτη στην παρουσίαση του βιβλίου «Το καταλάβατε, παιδιά;»
Με ιδιαίτερη συγκίνηση και μεγάλη συμμετοχή κοινού πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τρίτης 4 Αυγούστου 2026, στο κατάμεστο Κηποθέατρο «Άγγελος Σικελιανός» στη Λευκάδα, η εκδήλωση μνήμης και τιμής για τον αείμνηστο φιλόλογο Χαρίλαο Κούρτη, η οποία συνδυάστηκε με την παρουσίαση του βιβλίου «Το καταλάβατε, παιδιά; – Χαρίλαος Κούρτης, Γραφές και Μνήμες», μιας έκδοσης αφιερωμένης στη ζωή, το έργο και την παιδαγωγική του παρακαταθήκη.
Συγγενείς, φίλοι, συγχωριανοί από τον Κάβαλο Σφακιωτών, συνάδελφοι εκπαιδευτικοί, παλιοί μαθητές και πλήθος πολιτών γέμισαν τον χώρο της εκδήλωσης, αποτίοντας φόρο τιμής σε έναν άνθρωπο που υπηρέτησε με ήθος τη δημόσια εκπαίδευση και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στα γράμματα και στην κοινωνία της Λευκάδας. Η διοργάνωση αποτέλεσε κάτι πολύ περισσότερο από μια παρουσίαση βιβλίου· εξελίχθηκε σε μια βραδιά μνήμης, ευγνωμοσύνης και αναγνώρισης της προσφοράς ενός εκπαιδευτικού που αντιμετώπισε τη διδασκαλία ως λειτούργημα.
Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Λευκάδας, ο Δήμος Λευκάδας (Αυτοτελές Τμήμα Πολιτισμού) και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σφακιωτών «Ο Φωτεινός», ενώ τον συντονισμό είχε η εκπαιδευτικός Κωνσταντίνα Κούρτη. Για το βιβλίο και την προσωπικότητα του τιμώμενου μίλησαν η φιλόλογος Κωνσταντίνα Χαρίλαου Κούρτη, κόρη του εκλιπόντος, ο Γεώργιος Ι. Κούρτης, Επίτιμος Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου, η Παρασκευή Κοψιδά-Βρεττού, διδάκτωρ Κοινωνικής Λαογραφίας και πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Λευκάδας, καθώς και ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Ιωαννίκιος Ζαμπέλης, διδάκτωρ Νομικής και συγγραφέας. Αποσπάσματα του βιβλίου διάβασαν η Κωνσταντίνα Κούρτη και η Κωνσταντίνα Χ. Κούρτη.
Η μνήμη ως «δεύτερη ζωή»
Ανοίγοντας την εκδήλωση, η Κωνσταντίνα Κούρτη καλωσόρισε τους προσκεκλημένους, ευχαριστώντας όλους όσοι τίμησαν με την παρουσία τους τη μνήμη του Χαρίλαου Κούρτη. Παράλληλα, έδωσε τον φιλοσοφικό τόνο της βραδιάς, μιλώντας για τη σχέση του ανθρώπου με τον χρόνο και τη μνήμη.
Όπως ανέφερε, ο θάνατος αποτελεί την κορύφωση της ανθρώπινης τραγικότητας, όμως οι άνθρωποι εξακολουθούν να υπάρχουν μέσα από τη μνήμη όσων τους αγάπησαν.
«Οι νεκροί εξακολουθούν να υπάρχουν. Να ζουν μια δεύτερη, άλλη πνευματική ζωή μέσα από τις μνημονικές λειτουργίες. Η μνήμη είναι εκείνη που συνδέει τις τρεις διαστάσεις του χρόνου – παρελθόν, παρόν και μέλλον», σημείωσε, παραπέμποντας στη σκέψη του Αγίου Αυγουστίνου και υπογραμμίζοντας ότι το βιβλίο αποτελεί έναν τρόπο να διατηρηθεί ζωντανή η παρουσία του Χαρίλαου Κούρτη στις επόμενες γενιές.
Όπως σημείωσε, αυτό ακριβώς το χρέος ανέλαβαν η σύζυγος του Χαρίλαου Κούρτη, Μαρίνα, και η κόρη του Κωνσταντίνα, επιδιώκοντας να διατηρήσουν ζωντανή την παρουσία του μέσα από την έκδοση του βιβλίου.
«Οι πραγματικοί δάσκαλοι ζουν στις καρδιές των μαθητών τους»
Τον πρώτο χαιρετισμό απηύθυνε η πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Σφακιωτών «Ο Φωτεινός», Γεωργία Παπαδοπούλου, η οποία υπήρξε μαθήτρια του Χαρίλαου Κούρτη στο Γυμνάσιο και Λύκειο Καρυάς.
Με ιδιαίτερη συγκίνηση μίλησε για τον άνθρωπο που, όπως είπε, δεν δίδασκε μόνο φιλολογία αλλά διαμόρφωνε χαρακτήρες.
Τον χαρακτήρισε άνθρωπο καλοσύνης, ευγένειας και βαθιάς παιδείας, ο οποίος δεν περιοριζόταν στην παράδοση της ύλης, αλλά οδηγούσε τους μαθητές του να συνδέουν την ιστορία και την αρχαία γραμματεία με τη σύγχρονη πραγματικότητα.
«Οι πραγματικοί δάσκαλοι αφήνουν το αποτύπωμά τους όχι μόνο στις σχολικές αίθουσες αλλά και στις καρδιές των μαθητών τους», τόνισε χαρακτηριστικά.
«Το βιβλίο είναι η φωνή του που συνεχίζει να μας μιλά»
Η πιο φορτισμένη συναισθηματικά στιγμή της βραδιάς ήταν η ομιλία της κόρης του τιμώμενου, Κωνσταντίνας Χαρίλαου Κούρτη.
Όπως ανέφερε, εννέα χρόνια μετά τον αιφνίδιο θάνατο του πατέρα της, η έκδοση του βιβλίου αποτελεί την πραγματοποίηση ενός δικού του ονείρου, το οποίο δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει.
Εξήγησε ότι ο τίτλος «Το καταλάβατε, παιδιά;» προέρχεται από την ερώτηση που απηύθυνε ο Χαρίλαος Κούρτης στους μαθητές του στο τέλος κάθε μαθήματος, ενώ παρουσίασε αναλυτικά τα πέντε κεφάλαια της έκδοσης, στα οποία περιλαμβάνονται προσωπικές μαρτυρίες, δικά του κείμενα, επικήδειοι λόγοι και φωτογραφικό υλικό.
«Για την οικογένειά μας το βιβλίο αποτελεί έναν πολύτιμο σύνδεσμο μαζί του. Είναι η φωνή του που συνεχίζει να μας μιλά, οι σκέψεις του που εξακολουθούν να μας καθοδηγούν και η αγάπη του για τη γνώση που δεν σταματά να μας εμπνέει», ανέφερε συγκινημένη, ευχαριστώντας όλους όσοι συνέβαλαν στην έκδοση του βιβλίου.
Ένας δάσκαλος που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα
Ο Γεώργιος Ι. Κούρτης αναφέρθηκε στους στενούς οικογενειακούς δεσμούς που τον συνέδεαν με τον εκλιπόντα και παρουσίασε πτυχές της προσωπικότητας και της προσφοράς του.
Μίλησε για έναν άνθρωπο με βαθιά αγάπη για τη Λευκάδα, τον Κάβαλο και την ιστορία του τόπου, ο οποίος πίστευε ότι οι νέοι πρέπει να γνωρίζουν το παρελθόν τους για να συνεχίσουν την πνευματική παράδοση του νησιού.
Τόνισε ακόμη ότι το σημαντικότερο που μπορεί να αφήσει ένας άνθρωπος είναι το αποτύπωμά του και η αγαθή μνήμη του στους συνανθρώπους του, επισημαίνοντας ότι ο Χαρίλαος Κούρτης το πέτυχε στον απόλυτο βαθμό.
«Ο Χαρίλαος Κούρτης είχε όραμα για την εκπαίδευση»
Ιδιαίτερη ήταν και η παρέμβαση της Παρασκευής Κοψιδά-Βρεττού, η οποία περιέγραψε τη μακρά συνεργασία της με τη σύζυγο και την κόρη του εκλιπόντος για την αξιοποίηση του προσωπικού του αρχείου.
Μίλησε για έναν άνθρωπο με βαθιές πνευματικές αναζητήσεις και όραμα για την παιδεία, υπογραμμίζοντας ότι ο αυθεντικός εκπαιδευτικός δεν περιορίζεται στην εφαρμογή των αναλυτικών προγραμμάτων, αλλά διαθέτει προσωπικό όραμα και συνείδηση της αποστολής του.
«Αλίμονο, εάν δεν έχει ο εκπαιδευτικός προσωπικό όραμα για το τι είναι το καθήκον του και πώς θα το επιτελέσει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο δεύτερο μέρος της ομιλίας της επεκτάθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις της εκπαίδευσης, εκφράζοντας την ανησυχία της για τη σταδιακή γραφειοκρατικοποίηση του σχολείου.
Όπως υποστήριξε, το σχολείο κινδυνεύει να απομακρυνθεί από τον παιδαγωγικό και ηθικό του χαρακτήρα, μετατρεπόμενο σε έναν διοικητικό μηχανισμό που επηρεάζει αρνητικά τόσο τις σχέσεις μεταξύ των εκπαιδευτικών όσο και τη σχέση δασκάλου και μαθητή.
Παράλληλα, επισήμανε ότι, παρά τις αλλαγές που επιβάλλει κάθε ιστορική εποχή, υπάρχουν διαχρονικές αξίες που χαρακτηρίζουν τον αυθεντικό δάσκαλο και δεν μεταβάλλονται.
«Υπηρέτησε με πάθος την παιδεία και τον άνθρωπο»
Ο Αρχιμανδρίτης π. Ιωαννίκιος Ζαμπέλης, που υπήρξε μαθητής και συγχωριανός του Χαρίλαου Κούρτη, τον χαρακτήρισε «παλαιάς κοπής δάσκαλο», ο οποίος ενδιαφερόταν ουσιαστικά για τη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων.
Θυμήθηκε την αγάπη του για τη φιλολογία, τη βυζαντινή ιστορία και τον τόπο καταγωγής του, σημειώνοντας ότι μετέτρεπε ακόμη και τις σχολικές εκδρομές σε ευκαιρίες μάθησης.
Κλείνοντας, επισήμανε ότι διέθετε αυτό που οι αρχαίοι αποκαλούσαν «παιδαγωγικό έρωτα»: το πάθος να μεταδίδει τη γνώση και τις αξίες στους νέους ανθρώπους.
Η βραδιά ολοκληρώθηκε μέσα σε κλίμα έντονης συγκίνησης, αφήνοντας την αίσθηση ότι η παρουσίαση του βιβλίου δεν αποτέλεσε μόνο έναν φόρο τιμής στον Χαρίλαο Κούρτη, αλλά και μια δημόσια αναγνώριση της διαχρονικής αξίας της παιδείας, του δασκάλου και της ζωντανής μνήμης που συνεχίζει να εμπνέει τις επόμενες γενιές.
