Αφιέρωμα του αρχείου της ΕΡΤ στον Νικόλαο Γύζη

Το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει μέσω της ιστοσελίδας www.ert-archives.gr στη μνήμη του Νικολάου Γύζη (4 Ιανουαρίου 1901), το εργοβιογραφικό ντοκιμαντέρ του Θανάση Νέτα για τον μεγάλο Έλληνα ζωγράφο, παραγωγής 1992.

Το ντοκιμαντέρ ανατρέχει στη ζωή του σπουδαίου ζωγράφου της Σχολής του Μονάχου, εξετάζοντας παράλληλα τη σχέση του με τον τόπο καταγωγής του, το Σκλαβοχώρι της Τήνου.

Η αποστήθιση, 1883, λάδι σε πάνελ, 74 × 63 cm (Ιδιωτική συλλογή)

Γιάντες, 1878, λάδι σε μουσαμά, 46 × 37 cm (Εθνική Πινακοθήκη)

Στην εξελικτική πορεία του μεγάλου δημιουργού ανατρέχει η ιστορικός Τέχνης Νέλλυ Μισιρλή, εστιάζοντας στις ηθογραφίες του, που εκφράζουν το πνεύμα της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Μονάχου, και στην σταδιακή μετατόπισή του σε μια νέα φάση που εκπροσωπείται από τις αλληγορικές, συμβολικές συνθέσεις και τα θρησκευτικά οράματα.

Το Κρυφό Σχολειό, 1885-1886, λάδι σε μουσαμά, 58 × 73 cm (Ιδιωτική συλλογή)

Για το ελεύθερο πνεύμα των πιο ώριμων έργων του καλλιτέχνη μιλά ο ζωγράφος και καθηγητής της ΑΣΚΤ Παναγιώτης Τέτσης, ο οποίος κάνει αναφορά στις επιρροές του και τη σχέση του με την Ελλάδα, προσδιορίζοντας την ταυτότητά του στο χώρο της νεοελληνικής ζωγραφικής.

Το Τάμα, 1874, λάδι σε μουσαμά, 107 × 158 cm (Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)

Για την τεχνοτροπία της απεικόνισης των μοτίβων του μιλούν επίσης, ο ζωγράφος Χρήστος Μπόκορος, η κριτικός και ιστορικός Τέχνης Αθηνά Σχινά και ο ζωγράφος και καθηγητής της ΑΣΚΤ Χρόνης Μπότσογλου, οι οποίοι δίνουν έμφαση στην τεχνική των θρησκευτικών και αλληγορικών-συμβολικών θεμάτων του, αλλά και στην εκφραστική δύναμη των μορφών του, όπως στα σχέδιά του σε ζελατίνα.

Τα αρραβωνιάσματα, 1875, λάδι σε μουσαμά, 156 × 104 cm (Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται εικόνες από αντιπροσωπευτικά ζωγραφικά έργα του Νικολάου Γύζη, και πλάνα από το Σχολείο Καλών Τεχνών στον Πύργο Τήνου.