Πανηγυρικός Εσπερινός στο ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Σκάρων

Με κατάνυξη τελέστηκε το απόγευμα της Τετάρτης 22 Απριλίου 2026 ο πανηγυρικός εσπερινός με αρτοκλασία στο ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Σκάρων, χτισμένο σε πλάτωμα στους πρόποδες του δάσους των Σκάρων, στη δυτική πλευρά.

Το καθολικό της μονής, που αποδόθηκε στο κοινό στα τέλη του 2023 μετά την αποκατάστασή του από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, συνεχίζει να εμπλουτίζεται. Αυτή τη φορά προστέθηκε ένας εντυπωσιακός κεντρικός μπρούτζινος πολυέλαιος, δωρεά του απόδημου στη Γερμανία Κολυβιάτη Ζώη Βρεττού, καθώς και ο «χορός» του πολυελαίου, προσφορά συμπολίτισσάς μας που επέλεξε να διατηρήσει την ανωνυμία της.

Στον εσπερινό συλλειτούργησαν ο π. Ιωαννίκιος Ζαμπέλης, πρόεδρος του Ηγουμενοσυμβουλίου, ο ιερομόναχος Μακάριος και ο π. Νικόλαος Κοντοπρίας, μέλη του Ηγουμενοσυμβουλίου, ο καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Φανερωμένης π. Νικηφόρος, ο π. Σωτήριος Τσάρκος, εφημέριος Νικιάνας, και ο π. Ηλίας. Το «παρών» έδωσαν ο Δήμαρχος Λευκάδας Ξενοφών Βεργίνης και οι Αντιδήμαρχοι Γεράσιμος Αρματάς και Χρήστος Μπακογιώργος.

Σε σύντομο χαιρετισμό του, ο π. Ιωαννίκιος Ζαμπέλης υπογράμμισε ότι μετά την αποκατάσταση του καθολικού, η μονή επιστρέφει στον φυσικό της χώρο και τρόπο λειτουργίας, με ασφάλεια και όπως αρμόζει στην ιστορία της, εκφράζοντας την επιθυμία για πλήρη επαναλειτουργία της. Αναφέρθηκε επίσης στη βαθιά σύνδεση πολλών πιστών με το μοναστήρι από τα παιδικά τους χρόνια, ιδιαίτερα όσων μεγάλωσαν στους ορεινούς οικισμούς Αλεξάνδρου. Παράλληλα, εξέφρασε την προσδοκία να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις που είχαν δοθεί κατά τα θυρανοίξια για την ασφαλτόστρωση του δρόμου και την ηλεκτροδότηση της μονής.

Επόμενος στόχος είναι η αποκατάσταση του Ηγουμενείου, απέναντι από το καθολικό, όπου παλαιότερα λειτουργούσε η βιβλιοθήκη της μονής, ώστε να εξασφαλιστούν ανθρώπινες συνθήκες φιλοξενίας για τους προσκυνητές. Το κόστος εκτιμάται περίπου στις 55.000 ευρώ. Όσοι επιθυμούν να συμβάλουν, μπορούν να καταθέτουν τη δωρεά τους στον λογαριασμό της Μονής στην Eurobank: Αρ. λογαριασμού: 0026.0380.60.0200466660. ΙΒΑΝ: GR 9202603800000600200466660.

Ανήμερα της εορτής θα τελεστούν: 07:30 π.μ. Αναστάσιμος Όρθρος, 09:00 π.μ. Θεία Λειτουργία, 10:30 π.μ. Λιτάνευση Εικόνας και Λειψάνου & επιμνημόσυνη δέηση στο κοιμητήριο της Μονής, 18:00 μ.μ. Μεθεόρτιος αναστάσιμος εσπερινός και παράκληση.

Η ιστορική μονή των Σκάρων δείχνει να ξαναβρίσκει τον παλμό της, με τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας και των πιστών.

Καθολικό Μονής Αγίου Γεωργίου, Σκάροι.
Έργο Στερέωσης και Αποκατάστασης.

Η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου των Σκάρων βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Σκάρων. Η ίδρυσή της ανάγεται στα τέλη του 15ου-αρχές 16ου αιώνα και αποτελεί προστατευόμενο μνημείο. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας (1479-1684) και της Ενετοκρατίας (1684-1797), αλλά και τον 19ο αιώνα, το μοναστήρι γνωρίζει περίοδο ακμής, αποκτά μεγάλη περιουσία, δικαίωμα εκμετάλλευσης του παρακείμενου δάσους, και αναδεικνύεται σε σημαντικό οικονομικό και πνευματικό κέντρο της Λευκάδας. Τον 20ο αιώνα σταδιακά παρακμάζει και τελικά εγκαταλείπεται.

Το Καθολικό της Μονής τοποθετείται στο κέντρο του αύλειου χώρου, ενώ γύρω αναπτύσσονται σε πτέρυγες το αρχονταρίκι, τα κελιά, μαγειρεία και αποθήκες, προσδίδοντας στο σύνολο φρουριακή μορφή. Η εκκλησία είναι μονόχωρη βασιλική με δίρριχτη στέγη διαστάσεων 7×14 μέτρων, με ημικυκλική αψίδα ανατολικά, ενώ το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο, έργο του 18ου αιώνα, απομονώνει το ιερό από τον κυρίως ναό. Τμήμα του ανατολικού τοίχου ανήκει στον αρχικό ναό του 16ου αιώνα, ενώ το υπόλοιπο κτίριο χρονολογείται στον 18ο. Ο ναός σώζει σπάνιες για τη Λευκάδα τοιχογραφίες του τέλους του 15ου-αρχών 16ου αιώνα, όπως οι παραστάσεις της Ανάληψης και του Ευαγγελισμού πάνω από τις κόγχες του ιερού βήματος, καθώς και αξιόλογες τοιχογραφίες του τέλους του 17ου-18ου αιώνα, οι οποίες απηχούν την μεταβυζαντινή τέχνη της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Η κακή κατάσταση διατήρησης του ναού, όπως η έντονη ρηγμάτωση του ανατολικού τοίχου, οι φθορές και αποκολλήσεις των τοιχογραφιών, η αποσάθρωση της στέγης, η αποκόλληση των επιχρισμάτων καθώς και η αλλοίωση των κουφωμάτων και του τέμπλου και η κατάρρευση της ουρανίας, καθιστούσε επιτακτική την αποκατάστασή του. Το έργο «Στερέωση και Αποκατάσταση του Καθολικού της Ι.Μ. Αγίου Γεωργίου στους Σκάρους Λευκάδας» εντάχθηκε το 2020 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ιόνια Νησιά με προϋπολογισμό 500.000 ευρώ και υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας, Υπουργείο Πολιτισμού.

Στο πλαίσιο του έργου έγινε στερέωση των τοίχων, συρραφές στις ρωγμές και αναδόμηση των κατεστραμμένων περιοχών, εφαρμογή νέου αρμολογήματος, καθολικά ενέματα, κατασκευάστηκε περιμετρικός δακτύλιος από οπλισμένο σκυρόδεμα για την τοποθέτηση της στέγης, και έγινε εφαρμογή συστήματος δομικού πλέγματος. Τοποθετήθηκε νέα στέγη και νέα ουρανία και επιχρίσματα παραδοσιακής τεχνοτροπίας. Αντικαταστάθηκαν τα κουφώματα με νέα ξύλινα και σιδερένιες ασφαλείς θύρες, ενώ το τέμπλο και οι τοιχογραφίες συντηρήθηκαν και αποκαταστάθηκαν. Διαμορφώθηκε η πρόσβαση από την είσοδο έως το ναό και ευπρεπίστηκε ο αύλειος χώρος. Το Καθολικό, πλήρως αποκατεστημένο αποδόθηκε στο κοινό στο τέλος του 2023.

*************************************************************************

Katholicon of Agios Georgios monastery, Skaroi.
Consolidation and Restoration Project.

The Monastery of Agios Georgios is located at the foot of the Skaroi mountain. Its foundation dates to the end of the 15th-early 16th century and is a protected monument. During Ottoman (1479-1684) and Venetian (1684-1797) eras, but also in the 19th century, the monastery flourished, acquired great property, the right to exploit the adjacent forest, and became an important economic and spiritual centre of Lefkas. In the 20th century, it gradually declined and was eventually abandoned.

The monastery Katholicon lies in the centre of the courtyard, around which the monastery reception hall (archontariki), the cells, the kitchens and the warehouses are developed in wings, giving the complex a fortress-like form. The church is an aisle-less basilica with a saddleback roof measuring 7×14 meters, with a semicircular apse to the east, while the ornate wood-carved altarscreen, a work of the 18th century, isolates the Sanctuary from the main church. Part of the eastern wall belongs to the original church of the 16th century, while the rest of the building dates to the 18th. The church preserves rare, for Lefkas, Late Byzantine wall paintings of the late 15th-early 16th century, such as the depictions of the Ascension and the Annunciation above the Sanctuary conchs, as well as remarkable wall paintings of the late 17th-18th century, echoing the post-Byzantine art of mainland Greece.

The church’s poor state of preservation, such as the severe cracking of the eastern wall, the wall paintings’ damage and detachment, the corrosion of the roof, the coatings detachment, as well as the alteration of the frames and the altarscreen and the panelling (ourania) collapse, made its restoration imperative. The project “Consolidation and Restoration of the Katholicon of Agios Georgios Monastery at Skaroi, Lefkas” was included in 2020 in the Operational Programme Ionian Islands, with a budget of 500,000 euros and was implemented by direct labour by the Ephorate of Antiquities of Aetolia-Acarnania and Lefkas, Ministry of Culture.

Under the project, the walls were consolidated, the cracks were sutured, and the damaged areas were reconstructed; new jointing was applied, overall grouting materials were used, a perimeter ring was constructed from reinforced concrete, and a structural mesh system was applied. A new roof was mounted and a new panelling, and traditional-style coatings were applied. The frames were replaced with new wooden ones, along with security gratings, while the altarscreen and wall paintings were conserved and restored. Access from the entrance to the Katholicon was configured, and the courtyard area was embellished.

The fully restored Katholicon was delivered to the public at the end of 2023.