20 χρόνια εκδηλώσεων μνήμης για την ιστορική συγκέντρωση των οπλαρχηγών του 1807 στη Νικιάνα
Πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Κυριακής 12 Ιουλίου 2026 στη Νικιάνα Λευκάδας οι εκδηλώσεις Μνήμης και Τιμής για την πρώτη συγκέντρωση των οπλαρχηγών της Ελληνικής Επανάστασης στη Λευκάδα το 1807, μια ιστορική στιγμή που συνδέεται άρρηκτα με την προσωπικότητα του Ιωάννη Καποδίστρια και την προετοιμασία του Αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία.
Η φετινή διοργάνωση είχε ξεχωριστό χαρακτήρα, καθώς συμπληρώθηκαν 20 χρόνια από την καθιέρωση των εκδηλώσεων μνήμης και τιμής, οι οποίες έχουν πλέον εξελιχθεί σε θεσμό για την περιοχή. Τις εκδηλώσεις διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Νικιάνας «Οι Σκάροι», σε συνεργασία με τον Δήμο Λευκάδας και την Τοπική Κοινότητα Αλεξάνδρου.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με την καθιερωμένη παρέλαση των χορευτικών συγκροτημάτων στον κεντρικό δρόμο της Νικιάνας. Με τη συνοδεία της παραδοσιακής ορχήστρας, οι χορευτές κατευθύνθηκαν προς το λιμάνι, όπου κορυφώθηκαν οι επετειακές εκδηλώσεις για την ιστορική συνάντηση των οπλαρχηγών του 1807 στο Μαγεμένο.
Στον χαιρετισμό του ο ΥφΑΑΤ και βουλευτής Λευκάδας κ. Αθ. Καββαδάς τόνισε μεταξύ άλλων ότι στο Μαγεμένο, 14 χρόνια πριν από την Επανάσταση του 1821, γράφτηκε μία ξεχωριστή σελίδα της προεπαναστατικής ιστορίας. Όπως ανέφερε, τον Ιούλιο του 1807, υπό τον συντονισμό του Ιωάννη Καποδίστρια, συγκεντρώθηκαν οπλαρχηγοί από τη Ρούμελη και την Ήπειρο για να οργανώσουν την άμυνα της Λευκάδας απέναντι στην απειλή του Αλή Πασά. «Ήταν πράξη άμυνας. Κυρίως όμως ήταν μια στιγμή συνεννόησης και οργάνωσης που καλλιέργησε το πνεύμα της Παλιγγενεσίας και φύτεψε, με τον δικό της τρόπο, τον σπόρο της Επανάστασης του 1821», παρατήρησε.
Ο Υφυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του Ιωάννη Καποδίστρια, επισημαίνοντας ότι στη Λευκάδα συναντάμε τον μεγάλο πολιτικό πριν ακόμη γίνει ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας: «Έναν άνθρωπο της δράσης, που οργάνωσε, ένωσε δυνάμεις και έδωσε στην άμυνα της Λευκάδας ευρύτερο εθνικό νόημα». Παράλληλα, επισήμανε ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο στις μεγάλες αίθουσες και στα επίσημα συμβούλια, αλλά και σε τόπους όπως το Μαγεμένο, όπου άνθρωποι με διαφορετικές διαδρομές ενώθηκαν με κοινό σκοπό, πίστη στην πατρίδα και αποφασιστικότητα.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Καββαδάς υποστήριξε ότι η απαρχή της Ελληνικής Επανάστασης θα πρέπει να αναζητηθεί στα γεγονότα του 1807 στη Λευκάδα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως, κατά την άποψή του, «η Επανάσταση του 1821 δεν ξεκίνησε στις 25 Μαρτίου από τα Καλάβρυτα, ούτε στις 21 Μαρτίου από την Καλαμάτα, αλλά τον Ιούλιο του 1807 από τη Λευκάδα και το Μαγεμένο».
Τον Δήμαρχο Λευκάδας εκπροσώπησε στην εκδήλωση ο αναπληρωτής Δημάρχου και Αντιδήμαρχος Γεράσιμος Αρματάς, ο οποίος στον χαιρετισμό του τόνισε τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Όπως ανέφερε, οι εκδηλώσεις Μνήμης και Τιμής υπενθυμίζουν ότι η ιστορία, οι ρίζες και οι παραδόσεις αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές, συμβάλλοντας στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου.
Ο κ. Αρματάς συνεχάρη θερμά τον Πολιτιστικό Σύλλογο Νικιάνας «Οι Σκάροι», καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν στην επιτυχία της διοργάνωσης, τους μουσικούς, τους χορευτές και τους εθελοντές, για την προσφορά και τη συμμετοχή τους.
«Ο πολιτισμός είναι η ταυτότητά μας, η δύναμή μας και η γέφυρα που συνδέει το χθες με το σήμερα και το αύριο», υπογράμμισε, εκφράζοντας παράλληλα την ευχή ο Σύλλογος να συνεχίσει με την ίδια αγάπη και το ίδιο μεράκι το σημαντικό έργο που επιτελεί για την ανάδειξη της ιστορίας και της πολιτιστικής παράδοσης της περιοχής.
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Κωνσταντίνος Τζαβέλλας, έφεδρος λοχαγός και απόγονος όγδοης γενιάς του καπετάν Λάμπρου Τζαβέλλα, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Η συμβολή των Τζαβελλαίων στην απροσκύνητη βούληση των τολμηρών του γένους μας».
Ξεκινώντας την ομιλία του αναφέρθηκε στη σημασία της ιστορικής μνήμης για τις νεότερες γενιές, σημειώνοντας ότι στη σύγχρονη εποχή πολλοί νέοι επιλέγουν να σπουδάσουν και να εργαστούν στο εξωτερικό, όπου δημιουργούν μια νέα ζωή, χωρίς να βιώνουν το ίδιο έντονα το αίσθημα της νοσταλγίας που χαρακτήριζε τις προηγούμενες γενιές μεταναστών. Όπως ανέφερε, οι παλαιότεροι ομογενείς διατηρούσαν ισχυρούς δεσμούς με την πατρίδα, επιστρέφοντας για να δημιουργήσουν σχολεία, μουσεία και μνημεία, και έθεσε τον προβληματισμό κατά πόσο οι νέοι σήμερα διατηρούν την ίδια συναισθηματική σχέση με την Ελλάδα.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στα ιστορικά γεγονότα του Ιουλίου του 1807, όταν στη Λευκάδα συγκεντρώθηκαν σπουδαίοι Σουλιώτες και οπλαρχηγοί, όπως ο Φώτος Τζαβέλλας, ο Κίτσος Μπότσαρης, ο Τζίμας Ζέρβας, ο Δήμος Δράκος, καθώς και οι Καραϊσκάκης, Κοντογιάννης, Γρίβας και Μπουκουβάλας, οι οποίοι, υπό την καθοδήγηση του Ιωάννη Καποδίστρια, συμφώνησαν να συνεργαστούν για έναν κοινό εθνικό σκοπό.
Ο κ. Τζαβέλλας χαρακτήρισε τη συνάντηση στο Μαγεμένο ως γεγονός καθοριστικής σημασίας για την πορεία προς την Ελληνική Επανάσταση, διατυπώνοντας μάλιστα την άποψη ότι χωρίς αυτή τη συνάντηση η Επανάσταση δεν θα είχε εκδηλωθεί με τον τρόπο που τελικά πραγματοποιήθηκε.
«Θα συνέβαινε η Ελληνική Επανάσταση αν δεν είχε συμβεί αυτό το γεγονός το 1807 εδώ στο Μαγεμένο; Εγώ θα σας πω όχι. Κάπου έπρεπε να συναντηθούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, να γνωριστούν, να συνεννοηθούν και να προετοιμάσουν τον Αγώνα», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η Επανάσταση δεν ήταν ένα γεγονός που προέκυψε ξαφνικά, αλλά αποτέλεσμα μακράς προετοιμασίας και συνεργασίας.
Κλείνοντας την ομιλία του, αναφέρθηκε στην ιστορία της οικογένειας Τζαβέλλα, της οποίας αποτελεί απόγονο όγδοης γενιάς. Όπως είπε, η οικογένεια προσέφερε επί περισσότερο από δυόμισι αιώνες «ποταμούς αίματος» για την ελευθερία της πατρίδας, από τα τέλη του 17ου αιώνα έως και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων πραγματοποιήθηκε ειδική τελετή βραβεύσεων, κατά την οποία απονεμήθηκαν αναμνηστικές πλακέτες στον κεντρικό ομιλητή της εκδήλωσης, Κωνσταντίνο Τζαβέλλα, στον Κώστα Βερύκιο, πρώην πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Νικιάνας «Οι Σκάροι», ο οποίος υπήρξε ο εμπνευστής και πρωτεργάτης της καθιέρωσης, από το 2007, των εκδηλώσεων Μνήμης και Τιμής για την πρώτη συγκέντρωση των οπλαρχηγών της Ελληνικής Επανάστασης στη Νικιάνα, και στον Φώντα Δουβίτσα για την πολυετή προσφορά του ως Γραμματέας της Κοινότητας Αλεξάνδρου, καθώς και για τη σημαντική συμμετοχή του στη θεατρική ομάδα του Πολιτιστικού Συλλόγου Νικιάνας «Οι Σκάροι».
Παραδοσιακοί χοροί από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, τους οποίους απέδωσαν με τη συνοδεία ζωντανής ορχήστρας τα χορευτικά συγκροτήματα των συμμετεχόντων συλλόγων έκλεισαν την επετειακή εκδήλωση.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Νικιάνας «Οι Σκάροι», διοργανωτής της εκδήλωσης, παρουσίασε ένα πλούσιο πρόγραμμα. Το παιδικό χορευτικό τμήμα εμφανίστηκε, έπειτα από αρκετά χρόνια, με χορούς από τα Ιόνια Νησιά, ενώ το τμήμα ενηλίκων παρουσίασε χορούς από την Άσσηρο Θεσσαλονίκης και την Ύδρα. Ο Μουσικοφιλολογικός Όμιλος «Ορφέας» Λευκάδας παρουσίασε χορούς από τη Λευκάδα, αναδεικνύοντας τη μουσικοχορευτική παράδοση του νησιού. Η Αδελφότητα Σκλιβανιτών Ιωαννίνων συμμετείχε με χορούς της Ηπείρου, ενώ ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σφακιωτών «Φωτεινός» παρουσίασε χορούς από τη Ρούμελη.
Στην ορχήστρα που συνόδευσε τους παραδοσιακούς χορούς συμμετείχαν οι μουσικοί Λάμπρος Τζόκας στο βιολί και το τραγούδι, Αλέξανδρος Λιοκάτης στο κλαρίνο, Γιάννης Κωσταδήμας στο λαούτο, Ιωάννης Ρούσσος στα κρουστά και Δήμητρα Χατζηπαπά στο τραγούδι.
Δείτε παρακάτω ένα απόσπασμα από την ομιλία του κ. Κωνσταντίνου Τζαβέλλα:
