Επανέρχεται σήμερα στο Δημοτικό Συμβούλιο Λευκάδας η αναγνώριση οδού προ του 1923 στον Μικρό Γυαλό Πόρου
Επανέρχεται στη σημερινή συνεδρίαση -Δευτέρα 19 Γενάρη 2026- του Δημοτικού Συμβουλίου Λευκάδας το θέμα της γνωμοδότησης για αναγνώριση οδού, ως προϋφιστάμενης του 1923, στην περιοχή Μικρός Γυαλός της Κοινότητας Πόρου που είχε αναβληθεί δύο φορές στο παρελθόν, τελευταία στη συνεδρίαση της 8ης Δεκεμβρίου 2025, ύστερα από πρόταση του δημοτικού συμβούλου Σπ. Λύγδα που αποδέχτηκε η δημοτική Αρχή, προκειμένου να υπάρξει γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Δήμου. Η εισήγηση της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Λευκάδας ήταν θετική ως προς την αναγνώριση της οδού.
Σημειώνεται ότι το 2024 άλλαξε ουσιαστικά το θεσμικό πλαίσιο για την αναγνώριση οδών ως προϋφιστάμενων του 1923, με ρυθμίσεις που αυστηροποίησαν τη διαδικασία και περιόρισαν την πρακτική των «εύκολων» αναγνωρίσεων που γίνονταν τα προηγούμενα χρόνια. Πρόκειται για πολιτική επιλογή περιορισμού της εκτός σχεδίου δόμησης, με σοβαρές επιπτώσεις σε ιδιοκτησίες.
Μέχρι το 2023 μια οδός μπορούσε να αναγνωριστεί ως προϋφιστάμενη του 1923 με αεροφωτογραφίες (κυρίως 1945–1960), με μαρτυρίες, τοπογραφικά και παλαιούς χάρτες, με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου και έγκριση της Διοίκησης. Αυτό επέτρεπε να θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα γήπεδα εκτός σχεδίου, να «νομιμοποιούνται» δρόμοι που στην πράξη χαράχτηκαν μεταγενέστερα.
Με παρεμβάσεις που βασίστηκαν σε νομολογία του ΣτΕ και σε οδηγίες του ΥΠΕΝ, το 2024 αυστηροποιήθηκε η απόδειξη της προϋφιστάμενης οδού. Πλέον δεν αρκούν μεταγενέστερες αεροφωτογραφίες, προφορικές μαρτυρίες, δημοτικές αποφάσεις χωρίς ισχυρή τεκμηρίωση. Απαιτείται αποδεδειγμένη ύπαρξη οδού πριν το 1923, με επίσημους ιστορικούς χάρτες (π.χ. ΓΥΣ, στρατιωτικούς, διοικητικούς), διοικητικά έγγραφα εποχής, σαφή χωρική ταύτιση με τη σημερινή χάραξη.
Η γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Δήμου Λευκάδας ξεκαθαρίζει τρία, εν μέρει γνωστά, κρίσιμα σημεία:
1. Η αναγνώριση οδών ως προϋφιστάμενων του 1923, όταν αυτές βρίσκονται σε απόσταση έως 500 μέτρων από την ακτή, δεν μπορεί να γίνει απλά με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου, αλλά απαιτεί Προεδρικό Διάταγμα, λόγω της περιβαλλοντικής ευαισθησίας των παράκτιων ζωνών.
2. Ο ρόλος του Δημοτικού Συμβουλίου είναι αποκλειστικά γνωμοδοτικός. Η απόφασή του δεν παράγει από μόνη της έννομα αποτελέσματα, αλλά αποτελεί στάδιο της διοικητικής διαδικασίας. Συνεπώς, νομίμως μπορεί να ληφθεί απόφαση επί του θέματος, ανεξαρτήτως αν η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή με προεδρικό διάταγμα, εφόσον προφανώς συντρέχουν οι ουσιαστικές προϋποθέσεις, που δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης, ούτε αρμοδιότητα της υπηρεσίας.
3. Η τελική πράξη αναγνώρισης μπορεί να ολοκληρωθεί είτε με απόφαση του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, είτε με Προεδρικό Διάταγμα, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις, οι οποίες δεν εξετάζονται στη συγκεκριμένη γνωμοδότηση.
Να σημειώσουμε τέλος ότι στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 8ης Δεκέμβρη 2025 παρέμβαση έκανε, μεταξύ άλλων, ο Μάκης Μελάς, πρώην Δήμαρχος Απολλωνίων, ο οποίος μεταξύ άλλων παρατήρησε τα εξής:
Όπως επισημάνθηκε, το μονοπάτι αυτό ακολουθεί τεθλασμένη, ζιγκ-ζαγκ πορεία, όπως αποτυπώνεται και στο σχετικό διάγραμμα, με κατασκευασμένα 8 έως 10 σπίτια εκατέρωθεν της χάραξής του. Ο ομιλητής ξεκαθάρισε ότι δεν γίνεται λόγος για την περιοχή των Συβότων.
Σύμφωνα με την περιγραφή, ο δρόμος έφτανε μέχρι ένα συγκεκριμένο σημείο, στη συνέχεια διέκοπτε την πορεία του στην περιοχή Άρμενο, για να στρίψει και να συνεχίσει από ψηλότερα, περνώντας από την περιοχή που είναι γνωστή ως Κοντογιωργέικα. Η περιγραφή αυτή αποσκοπεί στο να αποτυπώσει την ιστορική και πραγματική μορφή της διαδρομής, όπως αυτή διαμορφώθηκε διαχρονικά. Σημείωσε ακόμη ότι ο δρόμος που έχει διανοιχθεί δεν ακολουθεί την ίδια διαδρομή, αλλά μία ευθεία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο αίτημα του 2022 να χαρακτηριστεί ο συγκεκριμένος δρόμος ως κύριος δημοτικός δρόμος, με σκοπό να ενώνει τα Σύβοτα με τον Μικρό Γιαλό. Όπως τονίστηκε, το αίτημα αυτό απορρίφθηκε από τον τότε Διευθυντή Πολεοδομίας Λευκάδας, με το σκεπτικό ότι ο δρόμος δεν είχε λειτουργική συνέχεια.
«Και πράγματι δεν είχε συνέχεια», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ομιλητής, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει σχετικό έγγραφο που το αποδεικνύει, παρά τις έντονες φωνές και τις αντιδράσεις που ακούστηκαν από το ακροατήριο, με κατηγορίες ακόμη και περί ψευδών ισχυρισμών.
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο ομιλητής απευθύνθηκε στον πρόεδρο της συνεδρίασης, καταγγέλλοντας ότι δεν του επιτρέπεται να ολοκληρώσει την τοποθέτησή του, ενώ παράλληλα έκανε λόγο για παρουσία δύο προϊσταμένων υπηρεσιών, οι οποίοι -όπως είπε- εκφράζουν διαφορετικά συμφέροντα.
Η παρέμβαση αυτή, όπως επισημάνθηκε, αποτυπώνεται στο παρακάτω βίντεο, το οποίο καταγράφει τόσο την ένταση της στιγμής όσο και τη βαθιά διάσταση απόψεων γύρω από το κρίσιμο ζήτημα της αναγνώρισης και του χαρακτήρα του δρόμου.
