Ολοκληρώθηκε η διήμερη εκδρομή στον Γράμμο με στάσεις στο Νοσοκομείο του ΔΣΕ και το Νεστόριο
Με στάση στο Νοσοκομείο του ΔΣΕ στην ανατολική πλευρά του υψώματος «Σκάλα» στον Γράμμο και στο χωριό Νεστόριο της Καστοριάς, όπου βρίσκεται το Μουσείο προς τιμήν των ΕΑΜ – ΕΛΑΣ – ΔΣΕ, ολοκληρώθηκε η διήμερη εκδρομή των Κομματικών Οργανώσεων Πρέβεζας και Λευκάδας του ΚΚΕ στον Γράμμο με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Η αντάρτικη νοσοκομειούπολη περίπου 1.200 κλινών στήθηκε σε υψόμετρο 1.400 μέτρων και αποτελούνταν από περίπου 40 κτίσματα. Το κεντρικό Νοσοκομείο του ΔΣΕ στον Γράμμο αποτελεί διαχρονικό μνημείο πολιτικού πολιτισμού και απόδειξη ότι η τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ δεν έδωσε μόνο νίκες στα πεδία των μαχών και μαθήματα πολεμικής τέχνης, αλλά και σε κρίσιμους τομείς, όπως το Υγειονομικό, με πολλές στερήσεις, κακουχίες και αντιξοότητες. Οργάνωσε πολύ κοντά στο μέτωπο τις υγειονομικές υπηρεσίες του ΔΣΕ, διεξάγοντας ένα συνεχή πόλεμο ενάντια στο θάνατο, αποσπώντας από αυτόν όχι μόνο τους μαχητές και μαχήτριες του ΔΣΕ, αλλά και σε πολλές περιπτώσεις και στρατιώτες του αντίπαλου στρατοπέδου.
Η επίβλεψη του έργου ανατέθηκε στον Μιχάλη Σουμελίδη. Τους μήνες Απρίλη – Μάη του 1948 κατασκευάστηκαν οι υποδομές, τα κτήρια, τις περισσότερες φορές πάνω σε βάσεις – θεμέλια από πέτρα, καθώς και οχυρωματικές κατασκευές με την τοποθέτηση κορμών δέντρων σε επάλληλες σειρές για αυξημένη προστασία από τους βομβαρδισμούς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι θάλαμοι νοσηλείας, το φαρμακείο, τα μαγειρεία, οι χώροι αποστείρωσης, άλλοι βοηθητικοί χώροι, αλλά και ο χειρουργικός θάλαμος στον οποίο υπήρχε δυνατότητα να χειρουργούν ακόμα και τρεις γιατροί ταυτόχρονα. Να σημειώσουμε ότι στο χειρουργείο υπήρχαν τρομακτικές ελλείψεις και δύσκολες και ακατάλληλες συνθήκες που σε μεγάλο βαθμό οι γιατροί και το υγειονομικό προσωπικό τις ξεπερνούσαν προσφέροντας τις υπηρεσίες τους σε συνθήκες μάχης με αυτοθυσία και ηρωισμό.
Στο Μουσείο – Μνημείο προς τιμήν των ΕΑΜ – ΕΛΑΣ – ΔΣΕ στο Νεστώριο Καστοριάς δεσπόζουν στον εξωτερικό χώρο σε μεταλλικές επιφάνειες τα ονόματα των ανταρτών που πότισαν με το αίμα τους τα ιερά χώματα της περιοχής τόσο την περίοδο της ΕΑΜικής Αντίστασης ενάντια στην τριπλή φασιστική κατοχή των Ιταλών, των Γερμανών και των Βουλγάρων αλλά και έπειτα στην κορυφαία στον 20ο αιώνα στιγμή της ταξικής πάλης στην Ελλάδα, την τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ.
Η περιήγηση στο Μουσείο είναι ένα πολύτιμο μάθημα ιστορίας ενώ δεσπόζουν τόσο η πανοραμική τοιχογραφία με το ανάγλυφο όλων των οροσειρών του Ανατολικού Γράμμου και την περιγραφή των μαχών, όσο και το μοναδικό έκθεμα, η επιγραφή σύνθημα της εποχής που βρέθηκε σε τοίχο εγκαταλειμμένου οικήματος της εποχής της πάλης του ΔΣΕ, που δείχνει και τους ακατάλυτους δεσμούς του με το λαό. Το σύνθημα που αποκολλήθηκε από τον τοίχο με τη βοήθεια ξεχωριστών συντηρητών και τεχνιτών για να φτάσει αλώβητο στο Μουσείο γράφτηκε με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτώβρη του 1948 και είναι: «Ο ΔΣΕ είναι ατσάλινος» (διατηρώντας το ακριβώς όπως βρέθηκε και με τη φθορά που είχε). Το συγκεκριμένο έκθεμα τραβά ιδιαίτερα το ενδιαφέρον των επισκεπτών.
