Κυκλοφόρησε το βιογραφικό βιβλίο του Θεμιστοκλή Καρφάκη

Οι Λευκαδίτες δημιουργοί σαν δομική αναγκαιότητα της κοινωνίας μας

Γράφει ο Θοδωρής Γεωργάκης

Κυκλοφόρησε το βιογραφικό βιβλίο μου για την ζωή και τον δημιουργικό ζωγραφικό οίστρο του γνωστού στο πανελλήνιο Λευκαδίτη ζωγράφου ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ ΚΑΡΦΑΚΗ! Ένα βιβλίο, που ταπεινά θέλω να πιστεύω πως δικαιούται ο Δημιουργός Θεμιστοκλής με το απέραντο έργο του, πάνω από οχτακόσιοι πίνακες συνολικά και πολλές αγιογραφημένες απ’ τον ίδιο εκκλησίες ακόμη και στην Μακεδονία, έργο που συνιστά για όλους εμάς που το έχομε θαυμάσει σε μεγάλη έκταση μια Μυστικοποιημένη Υπεραπόλαυση και μας εισάγει σε αυτό που αποκαλούμε «Ηγεμονική Ιδεολογία της Τέχνης»!

Σήμερα η κοινωνία μας έχει ανάγκη τέτοιους δημιουργούς και ανθρώπους, Δομική Ανάγκη, θα λέγαμε! Σήμερα στην κοινωνία μας πρέπει αυτοί οι Δημιουργοί σαν τον Θεμιστοκλή να τοποθετούνται σε θέση περίοπτη και αυτό ταπεινά, επαναλαμβάνω, προσπαθώ με το παρόν βιογραφικό πόνημα, που σε συνεργασία με τα δυο παιδιά του Σταυρούλα και Ζώη, αλλά και τον εγγονό του Χρήστο, να πούμε στον σημερινό Λευκαδίτη και Έλληνα πως οι αξίες της τέχνης και των γραμμάτων κάποια στιγμή θα πρέπει να τοποθετούνται στο βάθρο της ιστορίας που τους ανήκει. Αναδημοσιεύω παρακάτω ένα εδάφιο απ’ το βιβλίο, που κρίνω πως μπορεί αγαπητέ διαβαστή μου να σε εισαγάγει στο Ζωγραφικό Σύμπαν του Θεμιστοκλή Καρφάκη…

Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ ΚΑΡΦΑΚΗ

Δεν υπάρχει ζωγράφος μεγάλος ή μικρός, ανώνυμος ή επώνυμος, αυτοδίδακτος ή τεχνοκράτης, που να μην εγκιβωτίζει στο έργο του μια κάποια εσώτερη ιδεολογία, όχι, κατ’ ανάγκη ορατή απ’ τον θεατή των έργων του, αλλά, πάντως, εύλαλη και τόσο εκφραστική για τον μέσο άνθρωπο, που μπορεί ο καθένας να την εκμαιεύσει με τον δικό του τρόπο, με τη δική του αισθητική… Και εδώ ακριβώς είναι το μεγαλείο της «Λανθάνουσας ιδεολογίας της ζωγραφικής», να την ανασύρει κανείς στην επιφάνεια, βαδίζοντας τον δικό του προσωπικό μύθο της αποκάλυψης, είτε με την μορφή της «γροθιάς στο στήθος», όπως έλεγε και ο παγκόσμιος Λευκαδίτης ζωγράφος, ο Στάμος, είτε με την συνταξίδευση καλλιτέχνη και θεατή στον κόσμο του φωτός, που αναδίδει κάθε πίνακας ζωγραφικής, με την φαντασία ιχνηλατώντας έναν αναποκάλυπτο και υπερβατικό κόσμο!

Παρόμοια Ιδεολογία εγκιβωτίζουν και όλοι, μα όλοι οι πίνακες του Θεμιστοκλή Καρφάκη! Αν και βγήκε μέσα απ’ την Αντίσταση, τον εμφύλιο, τις διώξεις και τις φυλακίσεις, θα περίμενε κανείς πως θα έμπαινε σε μια στρατευμένη τέχνη διαμαρτυρίας και καταγγελίας, εν τούτοις, διάλεξε τον δρόμο της εξαγνισμένης τέχνης, που αφορά και μόνο τον άνθρωπο, γιατί πίστευε πως, με την ζωγραφική του, ανατέλλει και αυτός, στο μερίδιο που του αναλογεί σαν καλλιτέχνης, τη νέα μετεμφυλιακή Ελληνική κοινωνία, δίνοντας αισθητική μορφή στον ανθρωποκεντρισμό του και φέρνοντας την ζωγραφική σε πρωτογενή λειτουργία, όπως και τόσοι άλλοι μεταπολεμικοί ομότεχνοί του, σαν νέα μορφοποιητική δύναμη στην κοινωνία!

Έτσι, ολόκληρος ο ιδεολογικός δυναμισμός της ζωγραφικής του κυκλώνεται από μια διαπερατότητα πλατιά ουμανιστική και πλατύτερα ανθρωποκεντρική, εξικνούμνενη από το σταθερό ιδεολογικό του μότο: «H τέχνη για τον άνθρωπο και όχι η τέχνη για την τέχνη». Κατά τούτο αυτοτάχθηκε σε αυτή την εσώτερή του παραγγελία και την υπηρέτησε δια βίου, με μια ζωγραφική που δεν παύει να βαραίνει την ιστορική μνήμη της Ελληνικής κοινωνίας και της τέχνης… Η πλατιά γκάμα των ζωγραφικών έργων του, προσωπογραφίες, τοπιογραφίες, θέματα αναγεννησιακά, ακόμη και η αγιογραφία του αναδίδουν ένα ιδεολογικό συμβολισμό να ανάγεται σε χρωματικές αρετές, που διατυπώνουν την εκλεπτυσμένη ζωγραφική του γλώσσα! Μια γνήσια και απαλή πινελιά, χωρίς κανένα ίχνος ακαδημαϊσμού, με συνθετική δομή σε κάθε της απ’ τις ανωτέρω εκφάνσεις, με συγκροτησιακά στοιχεία, την αλληγορία, τον υπαινιγμό, την μυθολογία, την ιστορία, την θρησκεία, την εθνική αυτογνωσία και αυτοβεβαίωση.

Δημιούργησε πέριξ του, ένα κλίμα μοναστικής κοινότητας, άλλο τρανταχτό ιδεολογικό περιεχόμενο της αποστολής του σαν ζωγράφος, παραμελώντας ακόμη και τις ευνόητες γονικές και οικογενειακές του υποχρεώσεις πολλές φορές, προκειμένου, τούτη η ζωγραφική του μοναστική ιδεολογία και αυτοένταξη να καρποφορήσει τις προσδοκίες του, να χρωματίσει τις πεποιθήσεις του σαν πολλαπλασιαστικά πλαστικές αξίες, ενταγμένες στην διαρκή μεγεθυντική… αϋλότητα του άχραντου Ελληνικού φωτός, μέσα από σχήματα καθαρά, κάτι σαν πρωτόλεια ακατέργαστη γλυπτική σε ρυθμό μπαρόκ… Γιατί, μπορεί να είναι ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος, χωρίς σπουδές και τεχνοκρατικά προικιά, όμως οι αρμονικές και γεωμετρικές αναλογίες στο έργο του, επιτυγχάνονται καθαρά απ’ το καλλιτεχνικό του ταλαντόπηγο ένστικτο, απ’ την αειφορία της ανθρωποκεντρικής του φιλοσοφίας, απ’ την αναδημιουργική του δεινότητα και την αταλάντευτη γραμμή του πάνω στην Ελληνική σκέψη πως, η ζωγραφική, απ’ την αρχαιοελληνική αγγειογραφία ακόμη, θέλει, πρωτίστως, καρδιά, δύναμη ψυχής και στέρεη διανοητική έκφραση…

Μπορούμε, ως εκ τούτου, συμπερασματικά, να καταλήξομε πως, συνολικά το έργο του, έχει έναν σταθερό ιδεολογικό προσανατολισμό, όχι με την έννοια του πολιτικού, όπως συχνά εννοούμε σήμερα, αλλά πλατιά πανκοινωνικό, γιατί προσηλώνεται βάσιμα μόνο σε αξίες, που εγγυώνται τον ανθρωποκεντρισμό του, τη μνήμη και τη συνέχεια της φυλής, προσδιορίζοντας με την πρακτική του και τον πολοστημοριακό βαθμό, που τον αφορά, και την φυσιογνωμία της Ελληνικής τέχνης γενικότερα. Για τούτο και ένοιωθε, μου το εξομολογήθηκε και προσωπικά στις πολλές συναντήσεις μας, όταν τακτικά με επισκέπτονταν στην τράπεζα που ήμουν Διευθυντής στην Λευκάδα, υπερήφανος, ότι, με τις πενιχρές του δυνάμεις και αυτός «Εκόμισεν εις την Τέχνην», πάντα μέσα στο Ελληνικό αισθητικό πνεύμα και στις δεσπόζουσες αξίες του, πάντα μέσα σε κάθε ιδεολογικό προβληματισμό, με στόχο τον άνθρωπο και την αισθητικοπνευματική του τελείωση, σαν και δική του επιτελεσμένη καταξίωση…

Διατέλεσε, καταλήγοντας σε τούτο το εδάφιο του πονήματός μας, ο Θεμιστοκλής Καρφάκης, ένας αυτοταγμένος «επαναστατικός» καλλιτέχνης, άριστος εκφραστής της Ελληνικότητας της τέχνης, κάτω, πάντα, απ’ τον έλεγχο μιας ειλικρινούς και βαθιάς αυτογνωσίας, πως, με τις δικές του δυνάμεις, τις δικές του δημιουργικές παρορμήσεις, τοποθέτησε ένα λιθαράκι στην Ελληνική τέχνη, που πορίζεται δυνάμεις άμεσα πολιτιστικού γίγνεσθαι, ενταγμένες στην εύφορη γη της παράδοσής μας, προς πλουτισμό και υπεράσπιση της εθνικής καλλιτεχνικής μας αυτοδιάθεσης. Για τούτο, μπορούμε να πούμε, πως ξεφεύγει απ’ τα στενά Λευκαδίτικα καλλιτεχνικά όρια και γίνεται ο Θεμιστοκλής Καρφάκης του Ελληνισμού, που σφυροκοπά στο αμόνι της αναγνώρισης αδιάκοπα την επανατοποθέτησή του στα βάθρα της δημόσιας καλλιτεχνικής σφαίρας…

Ο Θεμιστοκλής Καρφάκης σε μία απ’ τις πολλές εκθέσεις του, την οποία τιμά με την παρουσία του ο κορυφαίος Μουσικοποιητής της χώρας ο Μίκης θεοδωράκης!