Εκδρομή μαθητών στη Βρύση Πασά στη Νικιάνα – Μια σπάνια φωτογραφία του 1936

Η φωτογραφία απεικονίζει μια μεγάλη ομάδα μαθητών – περίπου 30 και πλέον άτομα – μαζί πιθανότατα με έναν ή δύο δασκάλους. Η λήψη έχει γίνει σε υπαίθριο χώρο, πιθανότατα κοντά στην Βρύση Πασά στη Νικιάνα Λευκάδας, όπως αναγράφεται στην πίσω πλευρά.

Η σύνθεση της φωτογραφίας

Η ομάδα είναι οργανωμένη σε τέσσερις σειρές: Πρώτη σειρά: μαθητές καθισμένοι στο έδαφος. Δεύτερη σειρά: γονατιστοί ή καθισμένοι σε χαμηλότερο επίπεδο. Τρίτη σειρά: όρθιοι μαθητές και πιθανόν ο δάσκαλος. Στην τέταρτη σειρά έχουν κοπεί τα κεφάλια κάποιων μαθητών. Η διάταξη αυτή ήταν τυπική για σχολικές φωτογραφίες της δεκαετίας του 1930, ώστε να φαίνονται όλοι καθαρά, αλλά ο φωτογράφος ατύχησε μάλλον στην λήψη.

Ενδυμασία και κοινωνική εικόνα

Η ενδυμασία δίνει σημαντικά στοιχεία: Οι περισσότεροι μαθητές φορούν σακάκια και πουκάμισα, κάτι συνηθισμένο για φωτογράφηση. Μερικοί κρατούν ή φορούν πηλίκιο, που ήταν το επίσημο κάλυμμα κεφαλής που φορούσαν οι μαθητές στην Ελλάδα, κυρίως στα γυμνάσια και λύκεια, από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια.

Τα ρούχα είναι αστικά και σχετικά επιμελημένα, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι πρόκειται για σχολείο πόλης. Εντύπωση προκαλεί ότι υπάρχουν και κορίτσια, άρα πιθανότατα πρόκειται για μικτό σχολείο.

Το φυσικό περιβάλλον

Το τοπίο φαίνεται με δέντρα και φυσική σκιά, πιθανόν κοντά σε πηγή νερού ή μικρό ρέμα, με πέτρες και φυσικό ανάγλυφο, στοιχεία που ταιριάζουν με τη γνωστή περιοχή της Βρύσης Πασά στη Νικιάνα. Η επιλογή της τοποθεσίας δείχνει ότι η περιοχή ήταν ήδη τότε χώρος εκδρομών και περιπάτου.

Η χειρόγραφη σημείωση στο πίσω μέρος

Στο πίσω μέρος αναγράφεται: Ημερομηνία: 20 Μαΐου 1936. Τόπος: «Στου Πασά την Βρύση». Η τάξη είχε 33 μαθητές Στη συνέχεια παρατίθενται τα επώνυμα των μαθητών.

Σημαντική ιστορική παρατήρηση

Πολλά από τα επώνυμα δεν φαίνεται να είναι τυπικά λευκαδίτικα. Αυτό οδηγεί σε ένα πιθανό συμπέρασμα: Πρόκειται πιθανότατα για εκδρομή σχολείου από άλλη περιοχή της Ελλάδας που επισκέφθηκε τη Λευκάδα.

Πιθανές εκδοχές: σχολείο από Πρέβεζα ή Άρτα, σχολείο από Αιτωλοακαρνανία, ή ακόμη και από Πάτρα – Αγρίνιο. Η Λευκάδα ήδη από τον Μεσοπόλεμο ήταν δημοφιλής προορισμός εκπαιδευτικών εκδρομών.

Εκπαιδευτικό πλαίσιο της εποχής

Το 1936 η Ελλάδα βρίσκεται λίγο πριν τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά σε περίοδο που τα σχολεία άρχισαν να οργανώνουν μορφωτικές εκδρομές και περιπάτους. Οι εκδρομές αυτές είχαν σκοπό την επαφή με τη φύση, την κοινωνικοποίηση των μαθητών και την ιστορική και γεωγραφική γνώση.

Πιθανή ταυτότητα της τάξης

Από τα στοιχεία της φωτογραφίας: ηλικία μαθητών: 13–17 ετών περίπου, αριθμός: 33 μαθητές, μικτό σύνολο. Πιθανότερο σενάριο: Τάξη γυμνασίου

Η φωτογραφία αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον τεκμήριο σχολικής ζωής του Μεσοπολέμου. Δείχνει μια οργανωμένη σχολική εκδρομή το 1936 στη Βρύση Πασά της Νικιάνας και πιθανότατα αφορά μαθητές από σχολείο εκτός Λευκάδας, κάτι που υποδηλώνεται από τα επώνυμα που αναγράφονται στο πίσω μέρος. (Πηγή: e-bay).