Ομιλητής με το ζόρι: Όταν η ομιλία γράφονταν από τον Νομάρχη

Στο βάθος τα Κολυβάτα Αλεξάνδρου

Τέλος Γενάρη του 1968, εννέα περίπου μήνες μετά την εγκαθίδρυση της επτάχρονης δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967. Στο πλαίσιο των «διαλέξεων των διανοουμένων Λευκάδος» ο τότε διορισμένος Νομάρχης Λευκάδας με έγγραφό του καλεί (και) τον πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Λευκάδας να μιλήσει με θέμα «Δεν απαιτούμεν».

Όταν ο πρόεδρος δηλώνει άγνοια του θέματος και ζητάει την απαλλαγή του ο Νομάρχης θα επιμείνει, λέγοντας ότι προτίθεται να “ετοιμάσει ο ίδιος την ομιλία”. Τότε ο πρόεδρος απευθύνεται με δακτυλογραφημένο έγγραφό του στη ΓΣΕΕ και ζητάει να του αποσταλεί σχέδιο ομιλίας εφόσον κριθεί σκόπιμο να γίνει η ομιλία.

Το έγγραφο αποπνέει έντονα το κλίμα της εποχής της δικτατορίας (1967–1974): Υπάρχει εμφανής παρέμβαση της κρατικής διοίκησης (Νομάρχη) σε εκδηλώσεις και διαφαίνεται μια μορφή καθοδηγούμενου δημόσιου λόγου. Οι συντάκτες της επιστολής δείχνουν μια στάση συμμόρφωσης αλλά και επιφύλαξης, ζητώντας «γραμμή» από τη ΓΣΕΕ που ήταν το ανώτερο όργανο.

Συνολικά το έγγραφο είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα της εποχής, όπου ο δημόσιος λόγος δεν ήταν ελεύθερος και οι τοπικοί φορείς κινούνταν με προσοχή ανάμεσα σε διοικητικές πιέσεις και θεσμικές διαδικασίες. Δεν πρόκειται απλώς για μια πρόσκληση ομιλίας, αλλά για πλήρη έλεγχο του περιεχομένου με τον ομιλητή να λειτουργεί ως “εκφωνητής” και όχι ως δημιουργός λόγου.