Στον Αη Στράτη για να τιμήσουν τους αλύγιστους εξόριστους – Συμμετείχαν και Λευκαδίτες
Στο οστεοφυλάκιο των νεκρών αναγράφεται και το όνομα του 25χρονου Λευκαδίτη Β. Κώστα από τη Λευκάδα, με την ακριβή καταγωγή του να παραμένει μέχρι σήμερα αδιευκρίνιστη
Με τη συμμετοχή και Λευκαδιτών πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιουλίου 2026 η επίσκεψη – προσκύνημα που διοργάνωσε η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ στον Αη Στράτη, τόπο εξορίας και μαρτυρίου χιλιάδων πολιτικών κρατουμένων, στην πλειονότητά τους μελών και στελεχών του ΚΚΕ.
Η εκδήλωση ξεκίνησε το πρωί μπροστά από το μνημείο που έχει ανεγείρει το ΚΚΕ στη λεγόμενη «Λεωφόρο των Μπολσεβίκων», όπως ήταν γνωστός ο δρόμος στα χρόνια της εξορίας. Νέοι και νέες της ΚΝΕ, απόγονοι εξόριστων, αλλά και εκατοντάδες συμμετέχοντες από όλη τη χώρα, κρατώντας κόκκινες σημαίες, τίμησαν τη μνήμη όσων φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν για την πολιτική και ιδεολογική τους δράση.
Το σύνθημα «Ούτε σε ξερονήσια ούτε σε φυλακές, ποτέ τους δε λυγίσανε οι κομμουνιστές» κυριάρχησε στην ατμόσφαιρα, δίνοντας τον τόνο της εκδήλωσης.
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Φάνης Παρρής, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, ο οποίος, μεταξύ άλλων, υπογράμμισε ότι το παράδειγμα των εξόριστων που «δεν παραδόθηκαν» και δεν λύγισαν απέναντι στα βασανιστήρια και τη βία αποτελεί διαχρονική πηγή έμπνευσης και αγώνα. Αναφέρθηκε ακόμη στις σύγχρονες διεθνείς εξελίξεις, στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και στις κοινωνικές αντιθέσεις, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με τις θέσεις του Κόμματος, οι λαοί μπορούν να διεκδικήσουν μια διαφορετική προοπτική.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Παναγής, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, ο Θοδωρής Κωτσαντής, Γραμματέας του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ, η βουλευτής Λέσβου του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα, η επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Βορείου Αιγαίου Αγλαΐα Κυρίτση και ο γραμματέας της Τομεακής Επιτροπής Λήμνου του ΚΚΕ Κώστας Μαδυτινός.
Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των αλύγιστων εξόριστων του Αη Στράτη από εκπροσώπους του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, ενώ τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των αγωνιστών.
Στη συνέχεια κατατέθηκαν λουλούδια στο μνημείο του Κώστα Γαβριηλίδη, ηγετικής μορφής του αγροτικού και λαϊκού κινήματος, ο οποίος εξορίστηκε στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αη Στράτη, όπου πέθανε στις 27 Σεπτεμβρίου 1952.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με πορεία προς το ξωκλήσι του Αγίου Μηνά, όπου βρίσκεται το οστεοφυλάκιο των νεκρών εξόριστων του νησιού, ανάμεσά τους και όσων έχασαν τη ζωή τους από την ασιτία την περίοδο 1941-1942, αρνούμενοι να υπογράψουν δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ. Στον χώρο κατατέθηκαν λουλούδια από τον Φάνη Παρρή, ενώ οι συμμετέχοντες απέτισαν φόρο τιμής σε έναν τόπο που αποτελεί διαχρονικό σύμβολο των πολιτικών διώξεων και της ιστορίας των εξοριών στην Ελλάδα.
Στο οστεοφυλάκιο των νεκρών εξόριστων στον Αη Στράτη αναγράφεται και το όνομα του 25χρονου Λευκαδίτη Β. Κώστα, ο οποίος πέθανε στις 29 Ιανουαρίου 1942. Στην επιγραφή αναφέρεται ως καταγόμενος από τη «Λευκάδα». Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί στοιχείο που να επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για τη Λευκάδα του Ιονίου. Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η αναφορά να αφορά τη Λευκάδα του Δήμου Μακρακώμης στη Φθιώτιδα.
Σημειώνεται ότι στον Αη Στράτη είχε εξοριστεί μεταξύ άλλων ο Λευκαδίτης κομμουνιστής Βασίλης Φίλιππας (Τάμπανος), ο οποίος εκτελέστηκε το Μάη του 1944 στην Καισαριανή.
Εκτός από μια ξεχωριστή εμπειρία, έμπνευση και γνώσεις για τον τόπο εξορίας του Αη Στρατή, όσοι συμμετείχαν στην ιστορική επίσκεψη – προσκύνημα, αναχώρησαν από το νησί και με ένα καλαίσθητο και πολύ ενδιαφέρον αναμνηστικό.
Πρόκειται για ένα μονόφυλλο με υλικό από το Ιστορικό Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ. Στην μια μεριά περιέχονται στοιχεία για τον τόπο εξορίας την περίοδο 1929 – 1962, φωτογραφίες εξόριστων όπως και μια κάρτα – κάλεσμα των εξόριστων σε εκδήλωση για τον εορτασμό των 39 χρόνων του ΚΚΕ (24 Νοεμβρίου 1957).
Στην άλλη μεριά του μονόφυλλου υπάρχει ανατύπωση από τον αριθμό φύλλου 14 της χειρόγραφης εφημερίδας της Ομάδας Συμβίωσης Πολιτικών Εξορίστων (ΟΣΠΕ) «Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΞΟΡΙΣΤΟΥ».
