Χειρόγραφο Γιώργου Σγουρού, ειδικού απεσταλμένου της ΠΕ του ΕΑΜ στη Λευκάδα από τον Φλεβάρη μέχρι τον Μάη του 1944 (Μέρος 2ο) Λευκαδίτικα Νέα - Lefkada News
Published On: Κυ, Δεκ 25th, 2016

Χειρόγραφο Γιώργου Σγουρού, ειδικού απεσταλμένου της ΠΕ του ΕΑΜ στη Λευκάδα από τον Φλεβάρη μέχρι τον Μάη του 1944 (Μέρος 2ο)

eam-afises2Αφίσα του ΕΑΜ και το περίφημο κείμενο του Γλυνού «Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ» (Πηγή)

Συνεχίζουμε με το χειρόγραφο (Σημειώσεις-Εντυπώσεις) του Γιώργου Σγουρού, ειδικού απεσταλμένου της Περιφερειακής Επιτροπής1 του ΕΑΜ στη Λευκάδα το διάστημα από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάη του 1944. Στο κομμάτι αυτό ο Γ. Σγουρός περιγράφει την απαρχή των γεγονότων του Νυδριού τον Φλεβάρη του 1944, τα οποία σηματοδοτούν και επίσημα την αρχή της εμφύλιας σύρραξης στο νησί της Λευκάδας. Διατηρείται η αρχική ορθογραφία του χειρόγραφου.

eam_2Αφίσα του ΕΑΜ (Πηγή)

Συνέχεια από το Μέρος 1ο

«Τη νύχτα (2 τα μεσάνυχτα) ήρθε στο νησί ένα τμήμα του ΕΛΑΣ με καπετάνιο τον Πάνο Γιαννούλη, πολιτικό τον Γιάννη Παπαφώτη από το Ξηρόμερο, στρατιωτικό τον Αγραφιώτη έφεδρο ανθυπολοχαγό από το Αγρίνιο και 30 αντάρτες. Σκοπός του ερχομού τους ήταν: 1) Να ενισχύσει την ΕΤΑ για να πραγματοποιήσει το παρακράτημα πάνω στην παραγωγή λαδιού για τις ανάγκες του ΕΛΑΣ, 2) να γνωστοποιήσει στους κατοίκους του Νησιού τη συμφωνία που υπογράφηκε ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και Ζέρβα ύστερα από την ήττα του τελευταίου στη Λάκα Σούλι που υπογράφηκε στις 2-3 του Φλεβάρη στην Πλάκα – Ηπείρου και που θα μείνει γνωστή στην ιστορία σαν «Συμφωνία της Πλάκας».

Με τη συμφωνία αυτή καθοριζότανε:

1) Οι σχέσεις ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ για τα Στρατιωτικά Τμήματα ακόμα και οι περιοχές δράσης των πολιτικών οργανώσεων για να αποφεύγονται οι προστριβές.

2) Μιλούσε για συνεργασία ΕΛΑΣ – ΕΔΕΣ και πολιτικών οργανώσεων εναντίον του κατακτητή και

3) Αποκήρυσσε τους προδότες οπαδούς τους στρατιωτικούς και πολιτικούς που ενταχθήκανε στα τάγματα ασφαλείας ή συνεργαστήκανε με τους κατακτητές. (Η αποκήρυξη έδειχνε πως ο Ζέρβας παραδεχότανε ότι είχε προδότες στις γραμμές του και εδέχετο κάτω από τη σκληρή πραγματικότητα να αποκηρύξη.) Επίσης απαγόρευε την παραμονή και δράση ενόπλων ομάδων σε περιοχές που δινόντουσαν στην αντίπαλο παράταξη. Επρόκειτο σε καινούργιες συναντήσεις πάντα με τη συμμετοχή και εγγύηση των Άγγλων της αποστολής, να ολοκληρωθεί η συμφωνία για το καλό του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα.

Λίγα λόγια για το ιστορικό της συμφωνίας:

Ύστερα από την ανασυγκρότηση του ΕΛΑΣ και την αντεπίθεσή του εναντίον του Ζέρβα πήρε την πρωτοβουλία των επιχειρήσεων και παρ΄ όλο ότι διέθετε πολύ ανώτερο και βαρύτερο οπλισμό (ο Ζέρβας) τον κατεδίωξε, διέλυσε το μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεών του, τον περιόρισε στη Λάκα Σούλι.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες πραγματοποιήθηκε η «Συμφωνία της Πλάκας» που επρόκειτο να αναγγείλει με την επίσκεψη στη Λευκάδα το Τμήμα του ΕΛΑΣ μαζί με την άλλη δουλειά που είχε.

16/2. Μια σειρά γεγονότα είχαμε σήμερα. Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά: Πρωΐ-πρωΐ πήρα επαφή με τον Μιραμπώ. Τα όσα μου ανέφερε για την οργάνωση δείχνανε ότι η κατάσταση ήταν πολύ χειρότερη από όσο στην αρχή φαινότανε.

Κράτησα ορισμένες σημειώσεις και το μεσημέρι επρόκειτο να φύγουμε για την έδρα της Επαρχιακής Επιτροπής αφού πρώτα πραγματοποιούσε το παρακράτημα από το εκεί Ελαιοτριβείο του Τσουκνίδα, που βρισκότανε μεταξύ Βλυχού – Νυδριού. Επήγα μαζί με τον καπετάνιο Γιαννούλη και 6 αντάρτες. Κάτι ύποπτες κινήσεις τους υποχρεώσανε να πάρουν μέτρα που κατέληξαν στη σύλληψη και αφοπλισμό του Τάσου Καλατζή οπλισμένου με πιστόλι και δύο χειροβομβίδες ενός από τους αρχηγούς των αντιδραστικών. Μετά τον αφοπλισμό επηκολούθησε συζήτηση για την ανάγκη να σταματήσουν οι αντεγκλήσεις μεταξύ ελλήνων και να πραγματοποιηθή η ενότητα αναγκαία για τους σκλαβωμένους πατριώτες μας. Η προκλητικότητα του Καλατζή στη συζήτηση ήταν τέτοια που μου έκανε κατάπληξη η υπομονή του Γιαννούλη. Έλεγε επί παραδείγματι: «τη σημασία έχει αν μου πήρες το πιστόλι, εγώ έχω το τουφέκι μου και θα το χρησιμοποιήσω πολύ γρήγορα» και μια σειρά τέτοιες απαντήσεις σε απειλητικό τόνο.

Τον πήραμε μαζί μας στο Νυδρί. Εκεί συνεχιστήκανε οι συζητήσεις και άρχισαν κάπως να αμβλύνεται η οξύτητα που αρχικά παρετηρήτο. Ο ερχομός όμως του Γέρο-Καλατζή πατέρα του Τάσου, έδωσε καινούργια οξύτητα στη συζήτηση και χρειαστήκανε καινούργιες προσπάθειες κατευνασμού. Έπερνε τέλος, πια η συζήτηση, ο Τάσος Καλατζής με τον πατέρα του επρόκειτο να φύγουν και ή να ξαναγυρίσουν το απόγευμα με το Χρήστο Καλατζή αρχηγό τους και τα άλλα αδέλφια τους ή να μας παραγγείλουν να πάμε εμείς σε ένα συμφιλιωτικό τραπέζι που θα συζητιότανε η ενότητα και θα καταλήγαμε σε συμφωνίες. Ετοιμαζόντουσαν να φύγουν όταν έρχεται από το Χρήστο Καλατζή σύνδεσμος με το παρακάτω απειλητικό σημείωμα: «Ή θα αφήσετε τον πατέρα μου και τον αδελφό μου σε ένα τέταρτο της ώρας ή θα κατεβούμε στο Νυδρί και θα σας σφάξουμε όλους». Το σημείωμα συνοδευότανε από την πληροφορία ότι 50 ένοπλοι με τον Καλατζή επί κεφαλής περιμέναμε απάντηση.

Ενεργώντας με σύνεση απέτρεψα τους αντάρτες να τους χτυπήσουν αμέσως παρά την επίμονη αξίωσή τους. Ακόμα εμποδίσαμε την φυγή του Γέρου και του Τάσου Καλατζή, γιατί αυτό θα τους έκανε προκλητικότερους και δεν θα αποφεύγονταν δυσάρεστες συνέπειες. Έστειλα λοιπόν τον Μιραμπώ να εξηγήση σ΄ αυτούς τους τρελούς πως έχουν τα πράμματα και πως έπρεπε να αποσυρθούν. Για κανένα λόγο δεν έπρεπε να φανή ότι υποκύπταμε στον εκβιασμό. Έφυγε ο Μιραμπώ για να πραγματοποιήση τη συνεννόηση και το τμήμα πήρε ορισμένα μέτρα για να αντιμετωπίση τυχόν τρέλα τους».

(Συνεχίζεται)

(Πηγή: Ιωάννης Α. Αναγνώστου, «Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ (1941-1944)», διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Ιστορίας Νεώτερων Χρόνων), 2002.)
____________________________
1 Το Μάη του 1943 οι οργανώσεις της Λευκάδας υπαχθήκανε στην Οργάνωση Περιοχής Στερεάς και δημιουργήθηκε η Περιφερειακή Οργάνωση Βάλτου – Ξηρομέρου – Λευκάδας. Η οργάνωση του ΕΑΜ αριθμούσε χιλιάδες μέλη και τα 50% απ΄ αυτά ήταν μέλη του ΚΚΕ. Την εποχή εκείνη η επαρχιακή οργάνωση του ΕΑΜ Λευκάδας περιλάμβανε: α) την Επαρχιακή Επιτροπή, β) την 1η Τομεακή Λευκάδας (πόλης), γ) την 2η Τομεακή (Καρυάς), με γραμματέα τον Νίκο Μάλφα, δ) την 3η Τομεακή (Εξάνθειας-Σφακιωτών), με γραμματέα τον Τάκη Φίλιππα, ε) την 4η Τομεακή (Αγίου Πέτρου-Νότιας Λευκάδας), με γραμματέα τον Σπύρο Αλ. Βλασσόπουλο και στ) την 5η Τομεακή (Μεγανησίου), με γραμματέα τον Ντίνο Πάλμο, που ίδρυσε αργότερα και το ΕΛΑΝ Λευκάδας. (Πανταζής Ν. Παπαδάτος, Ήρωες και Μάρτυρες της Λευκάδας, Σύγχρονη Εποχή, 1982).


Displaying 4 Comments
Have Your Say
  1. Ο/Η επιλοχιας λέει:

    η συμφωνια της Πλακας<>υπογραφηκε στις 29 Φεβρουαριου 1944 οι συνομιλιες αρχισαν στο Μυροφυλο στις 16 Φεβρουαριου 1944 τα περι 2η3 που γραφει ο κΣγουρος ειναι για να δικαιολογησει τα επομενα

  2. Το χρυσό μέταλλο

    Την εποχή της συμφωνίας της Πλάκας , μάλλον πρίν απ αυτή την εποχή είχαν αρχίσει να ρέουν οι Εγγλέζικες λίρες υπερμονομερώς υπερ του εδες. Και ταυτόχρονα με τη ίδια διανομή – μονομερώς υπερ του εδες- γινόνταν ο οπλισμός απ τους Εγγλέζους.
    Και αυτό ήταν ένα απ τα βασικά χαρακτηριστικά ποσοτικού προσδιορισμού για την Εγγλέζικη μεθόδευση για την μεταπολεμική τάξη που επιδίωκαν.΄
    Κάτω από αυτή την μεθόδευση και αφού οι σοβαρότεροι της εποχής Έλληνες, έβλεπαν που τραβάει το πράγμα με την Εγγλέζικη μεθόδευση, απεφάσισαν την συνεύρεση στους Κορυσχάδες και την δημιουργία της πεεα , σαν μια μορφή αποδεκτής αναφοράς σε εξουσία απ τον Ελληνικό πληθυσμό, ώστε να αποφευχθούν τα όσα από τότε οι σοβαρότεροι στην χώρα, έβλεπαν να έρχονται.
    Γνωρίζουν όσοι ασχολούνται με την ιστορική αυτή εποχή, ότι από το τέλος κοντά του 1943, υπήρχαν ανησυχίες για το τι θα γίνει μεταπολεμικά στην Ελληνική κοινωνία.
    Και οι αιτιάσεις αυτές διέτρεχαν όλο το φάσμα των σκεπτόμενων ανθρώπων και της όποιας σοβαρής έστω και συντηρητικής κοινωνικής αστικής τάξης από προπολεμικά.
    Η μετά την απελευθέρωση ρήση του Γεωργίου Βλάχου της καθημερινής » για τον έστεμένο φελό» είναι ενδεικτική ως κωδικοποίηση των πρωθύστερων αγωνιών , για το μεθοδευόνταν απ τους Εγγλέζους κυρίως για την μεταπολεμική κατάσταση στην χώρα.
    Η πεεα στους Κορυσχάδες, ήταν μια προσπάθεια συνολικής Εθνικής απόπειρας αυτοπροσδιορισμού, ώστε να εξισορροπείτε η Εγγλέζικη μεθόδευση για την μεταπολεμική Ελλάδα.
    Ο εστεμένος φελός ( ο άνακτας απ το Λονδίνο που βρισκόνταν) δεν σεβόνταν τίποτα μπροστά στον διακαή πόθο του να επιβληθεί μεταπολεμικά, έστω και αν αυτοπλασσαρόνταν ότι μπορούσε να εκπροσωπήσει άριστα τις Εγγλέζικες επιδιώξεις. Και για τούτο οι Εγγλέζοι, το είχαν στο περίμενε και υπό αμφισβήτηση μαζί.
    Διότι ήθελαν με ποσοτικά αδιάσειστα εργαλεία να παγιώσουν από μέσα απ την Ελλάδα, τα όσα επεδίωκαν για την μεταπολεμική. Και κατόπιν να απεφάσιζαν για την μορφή που θα έπαιρνε αυτή η μεθόδευση.
    Και τα ποσοτικά εργαλεία δεν ήταν τίποτα άλλο παρά οι χρυσές λίρες που μπαίνανε στην υπηρεσία του δελεασμού όσων μπορούσαν να ευθυγραμιστούν με το δυναμικό παιχνίδι που μεθόδευαν για την τελική ωρίμανση των συνθηκών αμέσως μεταπολεμικά, για την άσκηση της πολιτικής των.
    Υπάρχουν πολλές μαρτυρίες, γραπτές και προφορικές για την χρήση του χρυσού μετάλλου ( που έκανε γκλίν γκλάν ως χτύπος της χρυσής λίρας). Που όμως αυτές οι μαρτυρίες και οι προφορικές αναφορές της εποχής, δεν γίνονται και τόσο ικανές για αναφορά σε μια γενικευμένη μορφή ιστορικής έρευνας , που εμφαίνει σε μια αποδεικτικότητα δήθεν με βάση τα έγγραφα ντοκουμέντα ακόμα και στην ποιο πρόσφατη ιστορία.
    Ο διχασμός του εδες και τα όσα περίεργα γίνανε- ακόμη και δολοφονικά κατά μεσίς του κέντρου της πρωτεύουσας- αφέθηκε να υποστηριχτεί ότι είχε ιδεολογικό προσδιορισμό και διαφωνίες. Και δεν εδράστηκε καθόλου στο ενδεχόμενο της ροής των χρυσών λιρών και της διανομής του μορφώματος που διχάστηκε.
    Από την αρχή του 1944 – τέλος του 1943- υπήρχε έντονη ανησυχία στους σκεπτόμενους ότι η χώρα μεταπολεμικά βάδιζε για εμφύλια σύγκρουση. Και μάλιστα υπάρχει και καταγεγραμμένη άποψη ανησυχούντων προσώπων της εποχής, που την εποχή αυτή ζούσαν στο εξωτερικό- κυνηγημένοι από την εποχή της μεταξικής δικτατορίας- που βλέπουν και προσδιορίζουν στον επερχόμενο χρόνο την εμφύλια σύγκρουση.
    Στην Ευρύτερη συμπαγή περιοχή της δυτικής και Κεντρικής Στερεάς Ελλάδας, μέχρι την ήπειρο και την Νότιοδυτική Θεσσαλία, υπήρχε για χρόνια πλήθος μνημικών αφηγήσεων, για το σύμπτωμα της χρυσής λίρας και την διανομή και την χρήση της, με στόχο ακόμα και για τον δελεασμό απλών πολιτών, υπερ της παραμέτρου της ευρυτέρας Εγγλέζικξς μεθόδευσης, ακόμα και στα τελευταία χωριά.
    Η όλη λειτουργική του χρυσού πυρήνα, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι δεν διασπάρθηκε στον χρόνο και για χρόνια αργότερα, με αξιοσημειώτη ευκρίνεια συμβολιστικά. Μια και μέσα στην αποστασία του 1965 πρακτικές και στάσεις τότε συμμετεχόντων ή όχι στην αποστασία, είχαν την αναφορά τους στο χρυσό μέταλλο την εποχή του 1943-1944 και την τριβή τους με τα γεγονότα αυτής τούτης της εποχής.
    Το δέλεαρ, απ την λάμψη του χρυσού μετάλλου, το πλήρωσε η χώρα και η πληρωμή αυτή φτάνει μέσω μεταφοράς και ιστορικής συνέχειας ως τις μέρες μας, έστω και εξασθενιμένη.

  3. Ο/Η επιλοχιας λέει:

    για πες μας ο ελας επαιρνε λιρες η οχι

  4. Κάποιοι τύποι της εθισμένοι χρόνια ( ο εθισμός δεν λέει να φύγει γιατί αυτός είναι βιωμένο χαρακτηριστικό εξ οικογενειακής μεταφοράς – transfers -) στην μουλοχτοραδιοαρβυλική σε επίπεδο κοινωνισμού ( και έχοντας απτό και ποσοτικό συμφέρον από την λειτουργική αυτή της αδιαφανούς και ανωνυμικής τελεσμένης ( δηλαδή εφηρμοσμένης καθημερινής πρακτικής, βρήκαν την ευκαιρία και θα την βρίσκουν από δώ και πέρα όλο και συχνότερα και μέσω της ηλεκτρονικής επικοινωνιακής λειτουργίας ( την οποία εκλαμβάνουν ως προνομοιακό πεδίο άσκησης της κερδοσκόπου ανωνυμίας των), να θέλουν να αποκτήσουν και κοινωνικό έστω και επικοινωνιακό ελάχιστο λόγο σαν άνθρωποι δίχως πρόσωπο και ονομαστικό ταυτοτικό κοινωνικό προσδιορισμό.
    Και η πρακτική αυτή – της χωρίς ταυτοτικό ονοματεπωνυμικό προσδιορισμό λειτουργίας – είναι που πλήρωσε η ίδια η χώρα χρόνια , δεν μπορεί να υπερβληθεί ως ταυτή κουλτούρα βιωμένη και μεταφερομένη γεννεαλογικά, από από τον κατεργασθέντα, ως ατομική και κοινωνική λειτουργία , με αυτή. Και η τελεστοτητά της με βάσει και τις πράξεις και τις παραλήψεις του μουλοχτού, συνιστά και την γεννεαλογική μεταφορά της και στους κατιόντες του μουλοχτού κατ ανάγκη ως κατεργαστικό σύμπτωμα, αλλά και σε όσους συγχρωτίζονται με τον μουλοχτού ( αν είναι προειδιασμένοι προς τούτο).
    Και στην Ελληνική πραγματικότητα, το πρόβλημα ενθέσμως και ως πολιτική λειτουργία και προείδια συμμετοχικότητας, έχει αντιμετωπιστεί μετά την δημόσια ρήση του Κων/νου Καραμανλή το 1974: » Που ήθελε φανερούς εχθρούς και φανερούς φίλους».
    »Ό άνθρωπος δίχως πρόσωπο» ήταν το τηλέ συμβολικό λά’ι’β μοτίβ της χούντας 1967-1974, που απ ότι φαίνεται ως γεννεαλογιλά προειδιασμένοι ταυτίστηκαν πολλοί μαζί του και έχουν παραμείνει- λόγω της αδυναμίας υπέρβασης- μια και το γέρικο σκυλί δεν μπορεί να μάθει άλλα κόλπα ή συμπεριφορές ( αυτές της διαφάνειας).

Αφήστε το σχόλιό σας

XHTML: You can use these html tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

                    
     








Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.