Ένα παλιό σοβιετικό τρακτέρ Τ-28 από το εργοστάσιο Ζντάνοφ στο Βλαντίμιρ (ΒΤз)

Ένα παλιό σοβιετικό τρακτέρ (ελκυστήρας) Τ-28 – ΒΤз, συντομογραφία του ρωσικού Владимирский тракторный завод = Εργοστάσιο Ελκυστήρων Βλαντίμιρ.

Ο ελκυστήρας είχε σχεδιαστεί με βάση το μοντέλο Τ-24 για το όργωμα ελαφρών χωραφιών και για μικρές μεταφορικές εργασίες. Έφερε ένα δίχρονο αερόψυκτο τετρακύλινδρο κινητήρα ντίζελ D-28 ισχύος 28 ίππων. Στο συγκεκριμένο τρακτέρ ο κινητήρας κατασκευάστηκε το 1964. (Για τα τεχνικά χαρακτηριστικά κλικ εδώ).

Το τρακτέρ κατασκευάστηκε το 1963 στο σοβιετικό εργοστάσιο Α.Α. ZHDANOV VLADIMIR TRACTOR PLAN, που παρήγαγε το συγκεκριμένο μοντέλο από το 1958 έως το 1964. Για το εν λόγω εργοστάσιο κατασκευής γεωργικών μηχανημάτων, που έπαψε να λειτουργεί το 2018, είχε επιλεγεί η πόλη Βλαντίμιρ, 176 χλμ. ανατολικά της Μόσχας.

Η κατασκευή τρακτέρ στο εργοστάσιο ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 1943, στα χρόνια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, σύμφωνα με την απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής του Κ.Κ.Σ.Ε. και του Συμβουλίου των Λαϊκών Επιτροπών της Ε.Σ.Σ.Δ. Τον Μάρτιο του 1944, τμήματα του ελκυστήρα της Universal έφθασαν από το εργοστάσιο Kirov του απελευθερωμένου Λένινγκραντ και τον Ιούλιο του 1944 συναρμολογήθηκαν στην ύπαιθρο τα πρώτα 5 τρακτέρ. Στις 24 Απριλίου 1945 ξεκίνησε σε πρώτο στάδιο η λειτουργία του εργοστασίου. Στις 27 Μαρτίου 1944, ιδρύθηκε το Τρακτέρ College (τώρα Πολυτεχνείο Βλαντίμιρ) για την κατάρτιση νέων ειδικών.

Ο Ζντάνοφ στο εργοστάσιο Κίροφ στο Λένινγκραντ τη δεκαετία του ΄30

Από το Σεπτέμβριο του 1948 έως το 1989, το εργοστάσιο έφερε το όνομα του Αντρέι Αλεξάντροβιτς Ζντάνοφ (A. A. Zhdanov), στενού συνεργάτη του Στάλιν, Β΄ Γραμματέα του Πανενωσιακού Κομμουνιστικού Κόμματος – Μπολσεβίκων (1941-1948) και Προέδρου της Σοβιετικής Ένωσης (1947-1948).

Το 1948, η εταιρεία παρήγαγε τον δεκαχιλιοστό ελκυστήρα, και το 1988 έφτασε το εκατομμύριο. Τα προϊόντα του εργοστασίου εξήχθησαν σε περισσότερες από 60 χώρες του κόσμου.

Στο εργοστάσιο είχε απονεμηθεί το Μετάλλιο για διάκριση στην δουλειά και το Μετάλλιο της Οκτωβριανής Επανάστασης, ενώ προϊόντα του είχαν τιμηθεί με το πρώτο βραβείο και το Grande Etoile στην Παγκόσμια Έκθεση Βρυξελλών (1958) και με χρυσό μετάλλιο στη Διεθνή Έκθεση Μοντέρνων Γεωργικών Μηχανημάτων στη Μόσχα (1966).

Ένα από τα επιτεύγματα της σοσιαλιστικής επανάστασης στη Σοβιετική Ένωση ήταν η ραγδαία εκβιομηχάνιση, η οποία μετέτρεψε μια βασισμένη στον αγροτικό, κυρίως, τομέα καθυστερημένη οικονομία σε βιομηχανική υπερδύναμη. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1940 η σοβιετική γεωργία διέθετε 235.000 τρακτέρ. Το 1981, πολλαπλασιάστηκαν επί 11 περίπου (2.598.000). Η ετήσια παραγωγή τους αυξήθηκε από 1.300 (το 1928) στις 31.600 (το 1940) και στις 117.000 (το 1950)¹.

Ο βρετανός καθηγητής Κένεθ Νέιλ Κάμερον επίσης αναφέρει: «Το 1938 υπήρχαν 483.500 τρακτέρ και 153.000 θεριζοαλωνιστικές μηχανές σε χρήση – σε μια ύπαιθρο που προηγουμένως ήταν γεμάτη άλογα και άροτρα».²

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα του Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ, η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων στο χώρο της γεωργίας όφειλε να πραγματοποιήσει δυο κύρια καθήκοντα: α) να παράγει άφθονα τρόφιμα υψηλής ποιότητας, β) να εξασφαλίσει το βαθμιαίο πέρασμα της αγροτικής οικονομίας σε κομμουνιστικές σχέσεις.

Τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν ήταν πολλά και πολλών ειδών. Πρώτα-πρώτα οι γεωγραφικές και κλιματολογικές συνθήκες που διέπουν στην ΕΣΣΔ τις αγροτικές δραστηριότητες και περιορίζουν αυστηρά την χρονική περίοδο που είναι αναγκαία στο βιολογικό κύκλο πολλών καλλιεργειών. Τα δεδομένα αυτά δυσκόλευαν πολύ την αναζήτηση δυνατοτήτων επέκτασης της καλλιεργήσιμης επιφάνειας. Αλλού υπήρχε έλλειμμα βροχοπτώσεων και χρειάζονταν σημαντικά αρδευτικά έργα. Αλλού υπήρχε ανάγκη πραγματοποίησης αποξηραντικών έργων για την αξιοποίηση βαλτωδών εκτάσεων. Τέλος, έπρεπε η βιολογική έρευνα και η τεχνολογία μηχανοποίησης να λύσουν πολλά προβλήματα (σμίκρυνσης του κύκλου βλάστησης, ανθεκτικότητα στο κρύο, επιτάχυνση εργασιών καλλιέργειας κλπ.), ώστε να καλλιεργηθούν αποδοτικά καινούργιες εκτάσεις σε περιθωριακές αγροτικές περιοχές.

Τεχνικά, το σοσιαλιστικό αγροτικό σύστημα ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις αυτές και, μάλιστα, με γοργό ρυθμό. Η συγκρότηση νέων δομών (συνεταιριστικών – κολχόζ και κρατικών-σοβχόζ) σε μεγάλες γεωργικές εκτάσεις επέτρεψε την καλύτερη μηχανοποίηση των εργασιών καλλιέργειας και συγκομιδής, πράγμα που έκανε την εκτέλεσή τους πιο σύντομη και περισσότερο αποτελεσματική. Διευκόλυνε, επίσης, την πραγματοποίηση εναλλασσόμενων καλλιεργειών που δίνουν τη δυνατότητα εντατικότερης χρησιμοποίησης της γης και καλύτερης διαφύλαξης του παραγωγικού δυναμικού.³

Χαίρε, Ρωσία, συντρόφισσα· στον νέον ορίζοντα της γης
ηλίου σημαία ριπίζεται η εργατικιά ποδιά σου.
Το Σύμπαν, έκπληχτη ακοή, πίσω απ΄ τα τείχη της σιγής
ακούει το χάλκινο παλμό της σταθερής καρδιάς σου.

Επικόν άσμα στων τρακτέρ τα πλήκτρα κρούει κρατερό κι αδρό
γιομάτο ρόζους λεύτερο της Εργασίας το χέρι.
Μες τα κολχόζ, μες στα σοβχόζ ο ειρηνικός στρατός με ιδρώ
σπέρνει τη ζωή, βλασταίνει φως κι η μέρα εντός του χαίρει.

ΕΣΣΔ, Γιάννη Ρίτσου

(Οι πληροφορίες για το τρακτέρ είναι από την ρωσική και αγγλική έκδοση της ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας Βικιπαίδεια).

_______________________________________
¹ «L’ Economie de l’ URSS», Pierre Carriere, Editions Masson, Paris 1984, pages 134 et 199 (Βιβλιογραφική αναφορά σε άρθρο του Λάμπρου Τσελίκα στην ΚΟΜΕΠ, Τεύχος 6, 2002).
² Cameron, Kenneth Neill. Stalin, Man of Contradiction. Toronto: NC Press, 1987, σελ. 74 (Βιβλιογραφική αναφορά στο site atexnos.gr: «Το οικονομικό θαύμα της ΕΣΣΔ επί Στάλιν»).
¹ Λάμπρος Τσελίκας, Ιστορική επισκόπηση της οικονομικής ανάπτυξης της ΕΣΣΔ 1955-1990, ΚΟΜΕΠ, Τεύχος 6, 2002.

Άλμπουμ με 15 φωτογραφίες
Για να δείτε το άλμπουμ σε ξεχωριστό παράθυρο κάντε κλικ στον τίτλο