Βιβλιοπαρουσίαση: «ΧΕΡΣΤ 07769» μυθιστόρημα του Λάσλο Κρασναχορκάι

Της Κατερίνας Λιβιτσάνου-Ντάνου

Διάβασα πρόσφατα ένα από τα βιβλία του Ούγγρου συγγραφέα Λάσλο Κρασναχορκάι, που πήρε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2025, το κοινωνικό / καθηλωτικό μυθιστόρημα με τίτλο «ΧΕΡΣΤ 07769» και υπότιτλο «Η ιστορία Μπαχ του Φλόριαν Χερστ». Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΠΟΛΙΣ από το 2023, μεταφρασμένο στα Ελληνικά από την Μανουέλα Μπέρκι και όπως αναγράφεται στο οπισθόφυλλο «διαδραματίζεται στη Γερμανία των ημερών μας και μάλιστα στο μελαγχολικό ανατολικό τμήμα της, το οποίο αποτελεί ταυτόχρονα την πηγή των έργων του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και την όλο και λιγότερο μυστική βάση των νεοναζιστικών κινημάτων, παρουσιάζοντας με συγκλονιστικό τρόπο την πολιτική και οικολογική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται ο πλανήτης μας».

Στις 419 σελίδες του η γραφή είναι ρέουσα, αλλά δύσκολη και απαιτητική, χωρίς τελεία, παραγράφους, παύσεις, κεφάλαια. Βαθιά πλοκή με ανατροπές που δεν περιμένουμε, στην πόλη Κάνα της Θουριγγίας και ελάχιστα στο Βερολίνο, πολυδιάστατοι χαρακτήρες, κείμενο προσεκτικής ανάγνωσης, που μας δημιουργεί πολλαπλά συναισθήματα για τον κόσμο που ζούμε και «ο οποίος έχει βαλθεί να αυτοκαταστραφεί», κυρίως όμως αγωνία για την τύχη των πρωταγωνιστών και ειδικά του Φλόριαν Χερστ.

Όπως υποστηρίχτηκε από τον Ingo Schulze ο Λάσλο Κρασλαχορκάι έγραψε «το σύγχρονο γερμανικό μυθιστόρημα», που στην Ουγγαρία βραβεύτηκε με το βραβείο Libri Prize. Είναι μια συνεχής πάλη του καλού με το κακό, ένας καθρέφτης της κοινωνίας των ημερών μας, αλλά και η δύναμη της Τέχνης και ειδικά της μουσικής.

Πρωταγωνιστής ο νεαρός τρόφιμος αναμορφωτηρίου Φλόριαν Χερστ, με το νούμερο 07769, χωρίς οικογένεια, προστατευόμενος του Μπόση (τον έχει σαν πατέρα του), ο οποίος είναι ιδιοκτήτης ιδιωτικής εταιρείας καθαρισμού τοίχων από γκράφιτι στην πόλη Κάνα και αρχηγός μιας διμοιρίας νεοναζί.

Τον μυεί στις ιδέες του, του δίνει εντολές και σφαλιάρες, τον υποχρεώνει να τραγουδάει τον εθνικό ύμνο, τον βάζει να ακούει Μπαχ (ο Μπαχ είναι η κινητήρια δύναμη του κόσμου), έχει μάλιστα ιδρύσει και μια ορχήστρα, που ποτέ δεν καταφέρνει να παίξει σωστά τα έργα του Μπαχ. Ο Κόλερ είναι ο καθηγητής πρότυπο για τον Χερστ, τον ακούει, γίνονται φίλοι, ανησυχεί όταν έχει μέρες να τον δει, τον θαυμάζει για τις ιδέες και τις διαλέξεις του. Πιστεύει στην καγκελάριο Μέρκελ και της στέλνει επιστολές, για να σώσει τον κόσμο με τις πολιτικές της. Κάποιοι τον συμβουλεύουν να σταματήσει, γιατί δεν πρόκειται να πάρει απάντηση, αυτός όμως περιμένει, υπογράφει ως Χερστ 07769 και ταξιδεύει ως το Βερολίνο, για να τη συναντήσει, αλλά μάταια.

Στη ζωή του εμπλέκονται άλλα πρόσωπα όπως η Γιέσικα και ο σύζυγός της, η κυρία και ο κύριος Ρίνγκερ, η Ναντίρ και ο Ροζάριο, η Κάριν, ο Γκέρχαρντ, ο Ούβε και άλλοι, ο καθένας με το δικό του ρόλο και τη δική του διαδρομή. Κάποια στιγμή ο Χερστ προδίδεται από τον Μπόση, αργότερα είναι καταζητούμενος. Εγκαταλείπει το σπίτι του και παίρνει το δρόμο της περιπλάνησης και της αυτοκαταστροφής. Στη Θουριγγία αρχίζει το κυνηγητό.

Ποια σχέση έχουν οι λύκοι με τον Χερστ, ποιος ο ρόλος τους στην ιστορία ή ποιο το μήνυμα που προκύπτει από τις εικόνες τους στην πόλη; Τι είναι ο αετός που σε κάποιες σκηνές κάνει δύσκολη τη ζωή κάποιων και ποια η μοίρα του; Και ποιο τελικά είναι το τέλος αυτής της συγκλονιστικής ιστορίας, που αν παρακολουθήσουμε με υπομονή και προσεκτική ανάγνωση θα δικαιωθούμε; Κλείνω με μια προτροπή του Denis Scheck από το οπισθόφυλλο «Μια λογοτεχνία παγκοσμίου βεληνεκούς! Διαβάστε αυτό το βιβλίο οπωσδήποτε».

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΛΙΒΙΤΣΑΝΟΥ ΝΤΑΝΟΥ