Βιβλιοπαρουσίαση: «Έτσι τελειώνει ο κόσμος» της Λένας Διβάνη
Της Κατερίνας Λιβιτσάνου-Ντάνου
Τον Απρίλη του 2026 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ ένα ακόμη βιβλίο της Λένας Διβάνη, καθηγήτριας Ιστορίας Εξωτερικής Πολιτικής στη Νομική Σχολή Αθηνών ως το 2022, με τίτλο «Έτσι τελειώνει ο κόσμος». Πρόκειται για ένα ξεχωριστό βιβλίο, για «μυθιστόρημα για τον πολιτικό – κοινωνικό – οικονομικό – αισθηματικό ξεπεσμό» του σημερινού ανθρώπου, από το 1981 ως το 2019 «από το θρίαμβο του ΠΑΣΟΚ μέχρι την ταπείνωση της οικονομικής κρίσης, χρόνος που εκκόλαψε τα αυγά των “τεράτων” που πρωταγωνιστούν». Η συγγραφέας ως ιστορικός γνωρίζει καλά τα γεγονότα των χρόνων αυτών και εκφράζεται με το δικό της τρόπο, μέσα από τους χαρακτήρες του βιβλίου.
Στις 462 σελίδες το περιεχόμενο γίνεται κατανοητό μέσα από 19 τιτλοφορημένα κεφάλαια, που κάτω από τον τίτλο του καθενός υπάρχει απόφθεγμα σημαντικού προσώπου, το οποίο δίνει κατά κάποιον τρόπο το θεματικό πυρήνα του κεφαλαίου.
Έξυπνος ο σχεδιασμός εξωφύλλου, ενώ στην αρχή του βιβλίου παρατίθεται απόσπασμα από το «ταγκό του Σατανά» του Νομπελίστα Ούγγρου συγγραφέα Λάσλο Κρασναχορκάι «είχε αποκτήσει τη μοναδική ικανότητα όχι μόνο να αντιστέκεται δια της γραφής στην αδιάλειπτη πορεία του κόσμου προς μια κατεύθυνση, αλλά, και ως έναν βαθμό, να είναι σε θέση να παρεμβαίνει στον μηχανισμό που είναι πίσω από τον φαινομενικά χαοτικό στροβιλισμό των συμβάντων».
Τι πιο δηλωτικό για το χαρακτήρα των πρωταγωνιστών, που όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο είναι «ο Άλκης και ο Στράτος. Δύο αγόρια, το ένα από την κορυφή, το άλλο από τον πάτο. Συναντήθηκαν για πρώτη φορά στο Κολλέγιο Αθηνών. Ο φωτογενής γόνος δεξιάς πολιτικής δυναστείας και ο γιος του αριστερού δασκάλου του χωριού. Ο ένας είχε όλα τα όπλα εκτός από το μυαλό του και ο άλλος μόνο το μυαλό του. Μια παιδική φιλία, που κατέληξε ανθρωποφαγία στο δρόμο για την εξουσία». Όλα αρχίζουν και τελειώνουν στο μαιευτήριο ΕΛΕΝΑ. Πρώτα η γέννησή τους και μετά ο κύκλος της ζωής.
Το Κολλέγιο Αθηνών, η Οξφόρδη, οι πληρωμένες εργασίες στα Πανεπιστήμια, η επιστροφή στην Ελλάδα και ο αγώνας για την εξουσία. Το νέο κόμμα, τα μίντια (καναλάρχες, πληρωμένες ειδήσεις, παραπληροφόρηση, δημοσιογράφοι κατευθυνόμενοι), οι γυναίκες, η ζωή πέρα από το μέτρο, η διαπλοκή, ο ξεπεσμός, το τροχαίο, η φιλία, η προδοσία, ο αγώνας για εκδίκηση, η σπατάλη του χρήματος, οι μηχανισμοί της εποχής, η κοινωνική διαστρωμάτωση (εκπαιδευτικοί, πρέσβεις, υπουργοί και βουλευτές, αφεντικά και απλοί εργάτες – πολίτες), οι συνεντεύξεις, το ντιμπέιτ, η ληστεία, ο ρόλος των γυναικών (μάνα, σύζυγος, ερρωμένη), η εκμετάλλευση και το ψέμα για την άνοδο στον πολιτικό στίβο, ο ξεπεσμός στην πολιτική, την ιδεολογία, τον τρόπο ζωής είναι πολλά από τα θέματα που θίγονται και προβληματίζουν τον αναγνώστη, ο οποίος αισθάνεται έρμαιο της τύχης του, παρακολουθεί τη ζοφερή πραγματικότητα, δεν μπορεί να αντιδράσει και παρασύρεται πολλές φορές άθελά του στο βούρκο «άμα παλεύεις με τα γουρούνια, δεν τη γλιτώνεις τη λάσπη».
Η Χλόη, η Μαριάννα, η Μύρια και η Ρόζα (από το Τριανταφυλλιά) είναι κάποιες από τις γυναίκες που εμπλέκονται στις ζωές των ανδρών ή «οι συμπρωταγωνίστριες, τρεις νεαρές γυναίκες που προσπαθούν να βρουν τη θέση τους σ’ αυτό το αρσενικό σύμπαν των μίντια και της πολιτικής. Και μια Ελληνίδα μάνα, που για το γιο της καταβροχθίζει τους πάντες – και το γιο της». Εγώ θα τολμούσα να προσθέσω και τους γονείς του Στράτου, το δάσκαλο και τη σύζυγό του από τη Ζαγορά Πηλίου, που αγωνίζονται με τον τρόπο τους για το μοναχογιό τους, αλλά η ζωή δυστυχώς δεν τους χαρίζει τίποτε το αναμενόμενο!
«Έτσι τελειώνει ο κόσμος», ένα βιβλίο που διαβάζεται εύκολα, γραμμένο με ιδιαίτερο και τολμηρό τρόπο γραφής και δίνει τα δικά του πολλαπλά μηνύματα για θέματα που προαναφέρθηκαν , κυρίως όμως για την αναγκαιότητα ανθρωπιάς, εντιμότητας και διατήρησης αξιών στην εποχή μας, χωρίς την ισοπέδωση όλων των θετικών στοιχείων, που έχουν παραμείνει.
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΛΙΒΙΤΣΑΝΟΥ ΝΤΑΝΟΥ
