Χειροτεχνήματα του Τάσου Μανωλίτση από την εξορία σε Λέρο και Γυάρο

Ο κομμουνιστής Τάσος Μανωλίτσης γεννήθηκε το 1925 στο χωριό Μαυρογιαννάτα της πρώην κοινότητας Αλεξάνδρου. Κατάγονταν από αγροτική οικογένεια. Μετά το δημοτικό έμεινε στο χωριό. Όταν ήρθαν στην Ελλάδα οι κατοχικές δυνάμεις ήταν 16 χρόνων. «Χάρος» ήταν το ψευδώνυμό του στον τακτικό ΕΛΑΣ. Παίρνει μέρος σε 44 συνολικά μεγάλες και μικρές μάχες με τον κατακτητή και τους συνεργάτες του διακρινόμενος για τον ηρωισμό και την αντοχή του. Μεταξύ αυτών στη μεγάλη μάχη της Αμφιλοχίας ως καπετάνιος της ανταρτοεπονίτικης ομάδας του 1ου Λόχου του ΙΙΙ Τάγματος του 2/39 Συντάγματος, στην ενέδρα στο σιδηροδρομικό σταθμό του Αιτωλικού, στη μάχη της Γουρίτσας κ.ά.

Την περίοδο 1946-1947 ιδρύεται το Αρχηγείο Ξηρομέρου-Λευκάδας του ΔΣΕ με αρχηγό τον Πάνο Γιαννούλη. Ο Τάσος Μανωλίτσης είναι επικεφαλής της ομάδας ασφαλείας του Αρχηγείου. Στις αρχές του 1947 το μεγαλύτερο τμήμα της ομάδας του Γιαννούλη περνά στο Ξηρόμερο, κατόπιν εντολής του Γενικού Αρχηγείου του Δημοκρατικού Στρατού.

Σε μια από τις ομάδες των μαχητών του Δ.Σ.Ε υπό τον Γιαννούλη, στην προσπάθειά της να αποφύγει ένα κυβερνητικό απόσπασμα, έφτασε στο Άκτιο (Πούντα) και πρόβαλε άμυνα μέχρι τέλους. Ο Γιαννούλης έχασε τη ζωή του στην τελική προσπάθεια να διαφύγει με καΐκι μαζί με δύο συντρόφους του. Ένας από αυτούς ήταν ο Τάσος Μανωλίτσης που αιχμαλωτίστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο από το Έκτακτο Στρατοδικείο. Κάθισε σχεδόν 16 χρόνια στη φυλακή και βγήκε το 1962.

Η χούντα το 1967 τον έστειλε για άλλα 3,5 χρόνια φυλακή και εξορία, πρώτα στη Γιούρα και μετά στη Λέρο. Ο Τάσος Μανωλίτσης, παραμένοντας αταλάντευτος κομμουνιστής, πριν φύγει από τη ζωή, έδωσε όλα τα υπάρχοντά του στο κόμμα του, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Μια ακόμα πράξη πίστης και αφοσίωσης. Όπως αναφέρει ο ίδιος στη διαθήκη του «Όλη η ακίνητη περιουσία που έχω στη Λευκάδα να περιέλθει στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, που έχει έδρα του τον Περισσό και Γενική Γραμματέα, σήμερα, την Αλέκα Παπαρήγα…»

Ο συνεξόριστός του την εποχή εκείνη ηαι συγχωριανός του (από τα Κολυβάτα Αλεξάνδρου) Κώστας Κολυβάς Μπερδεμπές μου είχε πει για τα χειροτεχνήματα αυτά: «Τις χειροτεχνίες τις δίναμε σε κάποιους Καλαματιανούς που ήταν κι αυτοί εξόριστοι και τις πουλούσαν μέσω συγγενών τους σε μαγαζιά τουριστικών ειδών στην Καλαμάτα, που είχε από τότε τουρισμό. Βγάζαμε κάποια χρήματα που ένα μέρος τους το δίναμε στην ομάδα συμβίωσης του στρατοπέδου […] Όταν απολύθηκα έκανα πολλά δώρο στους χωριανούς. Κάτι πουλάκια που περίσσεψαν τα έδωσα στον Α. που είχε κατάστημα τουριστικών ειδών και τα πουλούσε. Τις πυρογραφίες μού τις έφερε πίσω για δεν πουλιούνταν. Κάπου τις έχω…».

Το ξύλο που χρησιμοποιούταν ήταν τις περισσότερες φορές ντόπια ελιά που τους την προμήθευε από την Λευκάδα η γυναίκα του μπάρμπα Κώστα η Θοδώρα. Άλλα ξύλα που χρησιμοποιούσαν και ήταν δυσεύρετα ήταν η πικροδάφνη, η καρυδιά, η οξιά και ρίζα σκίνου.

Πηγή: Αρχείο ΚΚΕ