Στο επίκεντρο οι απευθείας αναθέσεις του Δήμου Λευκάδας – 81.699,56 € σε τέσσερις αποφάσεις
Οι απευθείας αναθέσεις αποτελούν ένα από τα πιο πολυσυζητημένα εργαλεία στη διοικητική πρακτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Από τη μία πλευρά, θεσπίστηκαν για να παρέχουν ευελιξία, ταχύτητα και αμεσότητα στην αντιμετώπιση επειγουσών ή καθημερινών αναγκών. Από την άλλη πλευρά, η συχνή και εκτεταμένη χρήση τους εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια, τον ελεύθερο ανταγωνισμό και την ορθολογική διαχείριση του δημοσίου χρήματος.
Τέσσερις αποφάσεις του Δήμου Λευκάδας το τελευταίο διάστημα, οι οποίες αφορούν διαφορετικές ανάγκες της καθημερινής λειτουργίας του Δήμου, προβλέπουν την ανάθεση υπηρεσιών και εργασιών με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης. Το συνολικό ποσό των τεσσάρων συμβάσεων ανέρχεται σε 81.699,56 ευρώ με ΦΠΑ.
Οι αποφάσεις αφορούν την επισκευή αντλιών ύδρευσης και αποχέτευσης, τον καθαρισμό δεξαμενών ύδρευσης, την προμήθεια και μεταφορά νερού με υδροφόρες, καθώς και την παροχή υπηρεσιών για τη σύνταξη τευχών δημοπράτησης έργου οδικής ασφάλειας στην πόλη της Λευκάδας.
27.916,12 ευρώ για επισκευές αντλιών
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 ο Δήμαρχος Λευκάδας ενέκρινε την ανάθεση της υπηρεσίας «Εργασίες επισκευής αντλιών ύδρευσης-αποχέτευσης Δήμου Λευκάδας», συνολικού προϋπολογισμού 27.916,12 ευρώ με ΦΠΑ 24%. Η ανάθεση γίνεται με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής και με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης.
Η σχετική μελέτη προβλέπει επισκευές σε υποβρύχια αντλητικά συγκροτήματα λυμάτων, μεταξύ άλλων αντλίες FLYGT, καθώς και την εξαγωγή τριών υποβρύχιων αντλητικών συγκροτημάτων από το αντλιοστάσιο διάθεσης στον ΒΙΟΚΑ της Δημοτικής Ενότητας Ελλομένου. Η προβλεπόμενη διάρκεια της σύμβασης είναι ένας μήνας.
Ενδεικτικά, στον προϋπολογισμό περιλαμβάνονται εργασίες επισκευής αντλίας με κόστος 4.360 ευρώ, τοποθέτηση υποβρύχιας αντλίας με 700 ευρώ, εξαγωγή άλλης αντλίας με 650 ευρώ και επισκευή αντλίας με 2.930 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ.
Η ίδια η τεχνική μελέτη υπογραμμίζει τη σημασία της προληπτικής συντήρησης, καθώς, σύμφωνα με αυτήν, μπορεί να περιορίσει τις έκτακτες βλάβες και τις δαπανηρές ζημιές, διατηρώντας παράλληλα τις αντλίες σε καλή λειτουργική κατάσταση.
18.483,44 ευρώ για τον καθαρισμό δεξαμενών
Μία ημέρα νωρίτερα, στις 11 Σεπτεμβρίου, είχε εγκριθεί η ανάθεση της υπηρεσίας «Εργασίες καθαρισμού δεξαμενών ύδρευσης», συνολικού προϋπολογισμού 18.483,44 ευρώ με ΦΠΑ 24%. Και αυτή η υπηρεσία προβλέπεται να υλοποιηθεί με απευθείας ανάθεση.
Η μελέτη αφορά εργασίες σε: δύο δεξαμενές στα Χορτάτα, την κεντρική δεξαμενή στον Άγιο Πέτρο,, δύο δεξαμενές στον Άγιο Ηλία.
Προβλέπονται καθαρισμοί εσωτερικών και εξωτερικών τοιχωμάτων, απομάκρυνση φερτών υλικών, λάσπης και άλλων υλικών, καθώς και υδροβολή υψηλής πίεσης στις επιφάνειες σκυροδέματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αιτιολόγηση της επιλογής της απευθείας ανάθεσης. Η τεχνική μελέτη αναφέρει ότι το μόνιμο προσωπικό της Υπηρεσίας Ύδρευσης αποτελείται από έναν μόνο εργάτη ύδρευσης για ολόκληρο το νησί, ο οποίος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει εργασίες αυτού του είδους.
11.300 ευρώ για 50 υδροφόρες νερού στο Νοσοκομείο
Στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 εγκρίθηκε ακόμη μία απευθείας ανάθεση, αυτή τη φορά για την «Προμήθεια και μεταφορά νερού με υδροφόρα», συνολικού προϋπολογισμού 11.300 ευρώ.
Η μελέτη προβλέπει την προμήθεια και μεταφορά νερού με 50 υδροφόρες χωρητικότητας 10 κυβικών μέτρων η καθεμία, προκειμένου να γεμίσουν οι δεξαμενές του Νοσοκομείου Λευκάδας. Συνολικά, δηλαδή, προβλέπεται η μεταφορά έως και 500 κυβικών μέτρων νερού.
Η υπηρεσία αποδίδει την ανάγκη στη μειωμένη εισροή νερού στο νησί από τον Σύνδεσμο Ύδρευσης, λόγω της ταπείνωσης του υδροφόρου ορίζοντα σε πολλές γεωτρήσεις, σε συνδυασμό με την αυξημένη κατανάλωση πόσιμου νερού.
Στην απόφαση αναφέρεται ως κριτήριο ανάθεσης η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής και ως τρόπος εκτέλεσης η απευθείας ανάθεση.
24.000 ευρώ για υπηρεσίες οδικής ασφάλειας
Η τέταρτη απόφαση αφορά την παροχή υπηρεσιών σύνταξης τευχών δημοπράτησης για το έργο «Παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας στη πόλη της Λευκάδας».
Ο προϋπολογισμός της υπηρεσίας ανέρχεται σε 24.000 ευρώ με ΦΠΑ 24% και προβλέπεται επίσης απευθείας ανάθεση, με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή, σύμφωνα με την αναφερόμενη στη μελέτη διαδικασία του άρθρου 118 του Ν. 4412/2016.
Ο τεχνικός σύμβουλος καλείται να υποστηρίξει το Τμήμα Έργων και Μελετών στις παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας, στη διαχείριση του οδικού δικτύου, στην ιεράρχηση των οδών, στις απαιτούμενες εγκρίσεις και στη σύνταξη τευχών δημοπράτησης και υποστηρικτικών μελετών.
Η μελέτη προβλέπει παρεμβάσεις σε πέντε θέσεις οδικής ασφάλειας στην πόλη της Λευκάδας.
Συνολικά 81.699,56 ευρώ
Οι τέσσερις αποφάσεις διαμορφώνουν την ακόλουθη εικόνα:
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στα ποσά αλλά και στο γεγονός ότι και οι τέσσερις διαδικασίες επιλέγουν την απευθείας ανάθεση.
Από τα έγγραφα δεν προκύπτει από μόνο του ότι υπάρχει παρανομία ή παρατυπία. Αντίθετα, οι αποφάσεις επικαλούνται το θεσμικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων και ειδικότερα τον Ν. 4412/2016 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του. Στην περίπτωση της οδικής ασφάλειας αναφέρεται ρητά το άρθρο 118 του Ν. 4412/2016. Ωστόσο, η συχνή χρήση της συγκεκριμένης διαδικασίας δημιουργεί εύλογα ένα ζήτημα διαφάνειας και ελέγχου. Η απευθείας ανάθεση έχει ως βασικό χαρακτηριστικό ότι δεν προηγείται ένας ανοικτός διαγωνισμός στον οποίο θα μπορούσαν να συμμετάσχουν ευρύτερα ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς.
Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες
Υπάρχει επίσης μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στις τέσσερις περιπτώσεις.
Η μεταφορά νερού στο Νοσοκομείο αφορά μια ανάγκη που η μελέτη χαρακτηρίζει ως απολύτως αναγκαία, λόγω της μειωμένης εισροής νερού και της αυξημένης κατανάλωσης.
Ο καθαρισμός των δεξαμενών συνδέεται με την έλλειψη επαρκούς προσωπικού της Υπηρεσίας Ύδρευσης, η οποία, σύμφωνα με τη μελέτη, διαθέτει μόνο έναν εργάτη για ολόκληρο το νησί.
Η επισκευή των αντλιών αφορά κρίσιμη υποδομή ύδρευσης και αποχέτευσης και περιλαμβάνει συγκεκριμένες τεχνικές εργασίες σε αντλητικά συγκροτήματα.
Αντίθετα, στην περίπτωση της οδικής ασφάλειας δεν ανατίθεται το ίδιο το έργο, αλλά μια υπηρεσία τεχνικής υποστήριξης για τη σύνταξη των τευχών και των απαιτούμενων μελετών, με προϋπολογισμό 24.000 ευρώ.
Tο ερώτημα που μένει
Οι τέσσερις αποφάσεις δείχνουν ότι μέσα σε λίγες ημέρες ο Δήμος Λευκάδας δρομολογεί με απευθείας ανάθεση δαπάνες σχεδόν 82.000 ευρώ, σε τομείς που αφορούν βασικές δημοτικές υπηρεσίες: νερό, αποχέτευση, δεξαμενές, Νοσοκομείο και οδική ασφάλεια.
Το γεγονός ότι η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο δεν σημαίνει ότι τελειώνει εκεί η ανάγκη για δημόσιο έλεγχο. Αντίθετα, όσο αυξάνεται η χρήση της, τόσο μεγαλύτερη σημασία έχει η δημοσιοποίηση όλων των στοιχείων της διαδικασίας και του τελικού οικονομικού αποτελέσματος.
Για τους δημότες το κρίσιμο δεν είναι μόνο αν μια απευθείας ανάθεση επιτρέπεται, αλλά και αν εξασφαλίζει στην πράξη ανταγωνιστικές τιμές, διαφάνεια, ίση πρόσβαση των επαγγελματιών και την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των δημοτικών χρημάτων.
Και αυτό είναι ένα ζήτημα που μπορεί να απαντηθεί μόνο με την πλήρη εικόνα των προσφορών, των αναδόχων, των συμβάσεων και των τελικών πληρωμών.
