Η ίδρυση της «Εργατοαγροτικής Ενώσεως Αλεξάνδρου ο Μέγας Αλέξανδρος» το 1933

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ορθολογικοποίηση της γεωργικής παραγωγής, η φτώχεια, η εκμετάλλευση από τους μεσίτες-τοκογλύφους και η έλλειψη κρατικής μέριμνας ώθησαν τους αγρότες και τους εργάτες γης σε συσπείρωση.

Οι εργατοαγροτικές ενώσεις λειτούργησαν τόσο ως όργανα διεκδίκησης (βελτίωση τιμών προϊόντων, μείωση φορολογίας, αγροτική μεταρρύθμιση) όσο και ως ταμεία αλληλοβοήθειας για την κάλυψη βασικών αναγκών σε περιπτώσεις ασθένειας, ατυχημάτων ή θανάτου.

Η ίδρυσή τους επηρεάστηκε από τα ανερχόμενα σοσιαλιστικά και αριστερά ρεύματα της εποχής (όπως το ΚΚΕ και το Αγροτικό Κόμμα), καλλιεργώντας την ταξική συνείδηση και την έννοια της συλλογικής οργάνωσης.

Το απόκομμα τοπικής εφημερίδας του Μεσοπολέμου (1933) με τίτλο «ΑΦΥΠΝΙΣΙΣ» αποτελεί ζωντανή μαρτυρία αυτής της διαδικασίας στην τοπική κοινωνία της Λευκάδας:

Αναφέρεται στην ίδρυση Συλλόγου στο χωριό Αλέξανδρος Λευκάδας υπό την ονομασία «Εργατοαγροτική Ένωσις Αλεξάνδρου ο Μέγας Αλέξανδρος».

Επισημαίνεται ότι η Ένωση διαθέτει «ταμείον αλληλοβοηθείας των μελών του, εις περιπτώσεις ασθενείας, δυστυχημάτων ή θανάτου». Αυτό αναδεικνύει την απουσία κρατικής κοινωνικής ασφάλισης, την οποία τα μέλη προσπαθούσαν να αναπληρώσουν αυτόνομα.

Ο αρθρογράφος χαρακτηρίζει την πρωτοβουλία ως «ενθαρρυντική από πάσης απόψεως» και την αποκαλεί «σάλπισμα» προς όλους τους Λευκαδίτες αγρότες.

Το δημοσίευμα καταλήγει με το σύνθημα ότι «μόνον διά της ενώσεως θά δυνηθώσι νά προοδεύσωσι», συμπυκνώνοντας την κεντρική ιδέα του μεσοπολεμικού συνδικαλισμού: τη μετάβαση από την ατομική επιβίωση στη συλλογική δράση.