Ο ελαιώνας του Καρυώτη και τα ελαιοτριβεία στον 20ο αιώνα | Λευκαδίτικα Νέα - Lefkada News

Ο ελαιώνας του Καρυώτη και τα ελαιοτριβεία στον 20ο αιώνα

elaiotriveio_potamianouΠέτρινο απομεινάρι από το παλιό ελαιοτριβείο του Ποταμιάνου

Του Γιάννη Θεριανού

Ένα μεγάλο κομμάτι των ελαιώνων του νησιού της Λευκάδας ήταν στην περιφέρεια Καρυωτών – Κατούνας. Σε αναφορά του κτηματολογίου το έτος 1726 δηλώνονται στην περιφέρεια του χωριού, κυρίως από κατοίκους των Καρυωτών, 510 παλιά ελαιόδεντρα και 62 νέα. Σκατζολιές, Ασπρολιές, Μαυρολιές, Πλεξιδολιές και Σταφιδολιές είναι μερικές από τις ποικιλίες ελιών που αναφέρονται σε πλήθος συμφωνητικών και πωλητηρίων τον 18ο αιώνα1.

1_elia_karyotes 2_elia_karyotes
Αιωνόβιες ελιές. Αριστερά: Στη θέση Βουρλάκι, με περίμετρο 9.5 μέτρα. Δεξιά: Στον παλιό οικισμό Καρυωτών, με περίμετρο στη βάση της 11.5 μέτρα

Την ίδια χρονική περίοδο στην περιφέρεια του Καρυώτη υπήρχαν οικογένειες με μεγάλη ακίνητη περιουσία που είχαν στην κατοχή τους μεγάλο αριθμό ελαιοδέντρων.

Mερικές από τις οικογένειες αυτές ήταν: του ευγενή Αγγελή Σουμήλα2, του ευγενή Γ. Δοτόρου Ιάκωβου Νοταρά3, του Σωτήρη Δουκόπουλου4, του Ιωάννη Καρβελά5 (νοτάριος της Αγίας Μαύρας), του Φραντζέσκο Χατζή Γρεβελάκη6, του μισέρ Αθανάσιου Αναγνώστη Αντίπα7 και των αδελφών Ιωάννη και δοτόρου Μικέλ Φρατζή8. Επίσης ο Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος Μαρίνος9 δήλωνε τέσσερις ελαιώνες.

2_elaiotriveio_kosta_kai_nikou_lazari1Πέτρινο απομεινάρι από το παλιό ελαιοτριβείο του Κώστα και Νίκου Λάζαρη

Το έτος 1759-1760 από το νησί της Λευκάδας εξάγονται 1.000 βαρέλια λάδι προς Βενετία, Πρέβεζα και την Οθωμανική αυτοκρατορία, τα οποία πληρώνονται με 1.500 τσεκίνια10.

Δέκα χρόνια μετά στην απογραφή Grimani το έτος 1770 στον ελαιώνα Καρυωτών δηλώνονται 1.600 ελαιόδεντρα και δουλεύουν δυο (2) ελαιοτριβεία εντός του χωριού.

Μια αναφορά του έτους 1732 στον Γιάννη Προμουντινό, κάτοικο Καρυωτών, μιλά για χρέη του προς τους Αναγνώστη, Αθανάσιο, Αντύπα και Χρήστο Περιβολάρη, οι οποίοι του παίρνουν, μέχρι την αποπληρωμή του χρέους, τα έσοδα από το 1/2 ελαιοτριβείου που του ανήκει11.

Σε κατάσταση του έτους 1854 των περιουσιακών στοιχείων του Δημήτριου Σκιαδά, γιου του παπά Αποστόλη, φαίνεται να του ανήκε το 1/4 ελαιοτριβείου εντός του χωριού ενώ το υπόλοιπο ανήκε στον Κωνσταντίνο Σκιαδά και τους κληρονόμους του Γεωργίου Θεριανού11.

Ο εικοστός αιώνας βρίσκει να δουλεύουν στην περιφέρεια του Καρυώτη, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, οκτώ ελαιοτριβεία. Αυτά ήταν τα εξής:

Το ελαιοτριβείο των αδελφών Ποταμιάνου στην θέση «Βιγλί» που κατασκευάστηκε το έτος 1856 και δούλεψε μέχρι το 1940. Μια εντοιχισμένη επιγραφή γράφει:

1857 Φεβρουαρίου 22
Τούτιν η οικοδομή των ιών Ποταμιάνων δια όφελος των αδελφών Κωνσταντή και ανηλίκων Θεοδώρου και Πλουτάρχου.
Σπύρος Σάντας13.

7_elaiotriveio_potamianou

[Gallery not found]
Το ελαιοτριβείο των αδελφών Νίκου και Κώστα Λάζαρη που αγοράστηκε το έτος 1930 από την οικογένεια Καβαδία και βρισκόταν μέσα στον παλιό οικισμό των Καρυωτών.

elaiotriveio_kosta_kai_nikou_lazari

Οι αδελφοί Λάζαρη δούλεψαν το ελαιοτριβείο μέχρι τη χρονιά που μετεγκαταστάθηκε ο οικισμός. Το ελαιοτριβείο σταμάτησε να δουλεύει το έτος 195414.

2_elaiotriveio_kosta_kai_nikou_lazari 3_elaiotriveio_kosta_kai_nikou_lazari

Δυο ελαιοτριβεία του Σταματόπουλου στην περιοχή που ονομάστηκε «Λιτροβειά» λίγο πιο έξω από το νέο οικισμό των Καρυωτών. Δεν είναι γνωστό πότε κτίστηκαν αλλά από μαρτυρίες κατοίκων γνωρίζουμε ότι δούλευαν μέχρι το 1930 περίπου.

1_elaiotriveio_stamatopoulou

Το μηχανοκίνητο ελαιοτριβείο και ο Μύλος του Τηλέμαχου Κοψιδά στην Σπασμένη Βρύση. Κατασκευάστηκε από τον ίδιον το έτος 1955 και δούλεψε μέχρι το 197215.

elaiotriveio_thlemachou_kopsida

Το ελαιοτριβείο του Λάμπρου Ζαβιτσάνου (Σαλίμπη) στην άκρη του νέου οικισμού. Κτίστηκε από τον ίδιο το έτος 1960 και δούλεψε με τον παραδοσιακό τρόπο μέχρι το έτος 196516.

1_elaiotriveio_labrou_zavitsanou

Στην περίοδο αυτή δούλεψαν σε αυτό οι Σπύρος Θειακός του Αργύρη, Χρήστος Κότσης και Μιχάλης Ζαβιτσάνος του Θεοδώρου.
[Gallery not found]
Το συνεταιριστικό ελαιοτριβείο του Πάνου Λάζαρη, Γιώργου Λάζαρη και Λουκά Θειακού δούλεψε μηχανοκίνητα για επτά περίπου χρόνια, από το 1959 έως το έτος 1966, στα πρώτα χρόνια του νέου οικισμού17.

1

Το ελαιοτριβείο του Ανδρέα Λάζαρη (Κολοβού) από το χωριό Λαζαράτα. Το ελαιοτριβείο αυτό προϋπήρχε και αγοράστηκε από τον ίδιο το έτος 1914. Ήταν ιδιοκτησία της οικογένειας Γαβαλά και δούλεψε έως το 195018.

elaiotriveio_andrea_lazari_kolovou
__________________________
1 Βενετική Διοίκηση, Φάκελος 01-06-016, ΓΑΚ Λευκάδας
2 —-
3 Συμφωνητικό γεννώμενο στις 28 Ιανουαρίου 1728 του νοταρίου Ιωάννη Γαβαλά, ΓΑΚ Λευκάδας.
4 Συμφωνητικά γεννώμενα στις 4 Φεβρουαρίου 1735, 18 Φεβρουαρίου 1735, 23 Μαρτίου 1723, 9 Απριλίου 1735, 30 Μαρτίου 1735 του νοταρίου Βιτσέντσου Γκαετάνη, ΓΑΚ Λευκάδας.
5 Συμφωνητικό γεννώμενο στις 2 Οκτωβρίου 1720 του νοταρίου Γεωργίου Μπαρμπαρίγου, ΓΑΚ Λευκάδας.
6 Συμφωνητικά γεννώμενα στις 31 Μαρτίου 1734, 21 Απριλίου 1734, του νοταρίου Ιωάννη Γαβαλά, ΓΑΚ Λευκάδας.
7 Συμφωνητικό γεννώμενο στις 4 Σεπτεμβρίου 1732 του νοταρίου Γεωργίου Μπαρμπαρίγου, ΓΑΚ Λευκάδας.
8 Συμφωνητικά γεννώμενα στις 19 Μαΐου 1756, 15 Ιανουαρίου 1757, του νοταρίου Σπυρίδωνος Μαράτσου, ΓΑΚ Λευκάδας.
9 Βενετική Διοίκηση, Φάκελος 01-06-011, ΓΑΚ Λευκάδας
10 Christina E. Papakosta, “Sailing from the Ionian Sea: People, ships and trade in the island of Lefkada in the 18th century”, Seapower, technology and trade. Studies in Turkish meritime history, ed. Dejanirah Courto-Feza Gunergun – Maria Pia Pedani, Instabul 2014, σελίδα 306.
11 Συμφωνητικό γεννώμενο στις 23 Μαΐου 1732 του νοταρίου Γεωργίου Μπαρμπαρίγου, ΓΑΚ Λευκάδας.
12 Εκλογικά, Φάκελος 07-01-07-025, ΓΑΚ Λευκάδας.
13 Μαρτυρία της οικογένειας Μπάλτσα που έχει στην κατοχή της το κτίσμα.
14 Μαρτυρία της οικ. Λάζαρη.
15 Μαρτυρία της οικογένειας Κοψιδά.
16 Μαρτυρία της οικογένειας Ζαβιτσάνου.
17 Μαρτυρία της οικογένειας Λάζαρη.
18 Μαρτυρία του Αποστόλου Λάζαρη της ίδιας οικογένειας.



Αφήστε το σχόλιό σας

XHTML: You can use these html tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

        









Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.