«Η φωτογραφία αυτή γίνεται μια μικρή αλλά σημαντική μαρτυρία ενός μεγάλου αγώνα της εποχής…»
Την φωτογραφία μας την θύμισε η μαθητική έκθεση φωτογραφίας από τη δράση «Μια φωτογραφία – μια ιστορία: Το παρελθόν μέσα από τον φακό της μνήμης» που υλοποίησε το 1ο Λύκειο Λευκάδας, με στόχο -σύμφωνα με τους διοργανωτές- την ανάδειξη της σημασίας της φωτογραφίας ως ιστορικού και συναισθηματικού τεκμηρίου και την καλλιέργεια διαγενεακών δεσμών μέσα από την ανταλλαγή ιστοριών και βιωμάτων. Αύριο, Σάββατο 21 Μαρτίου, είναι η τελευταία μέρα λειτουργίας της έκθεσης στην Αίθουσα Τέχνης «Θεόδωρος Στάμος» με ώρες επίσκεψης: 10:00-13:00 και 18:00-21:00.
Την φωτογραφία εξέθεσε η μαθήτρια Αίγλη Μανωλικάκη, ανιψιά ενός εκ των εικονιζόμενων, του Κώστα Λιβιτσάνου (καθισμένος 3ος από αριστερά), η οποία γράφει:
«Όταν κοιτάζω αυτή τη φωτογραφία, σκέφτομαι μια δύσκολη αλλά και ιστορική στιγμή για τη Λευκάδα. Η φωτογραφία συνδέεται με το μεγάλο κίνημα των αμπελουργών που έγινε το 1935. Εκείνη την εποχή οι αμπελουργοί αντιμετώπιζαν μεγάλα προβλήματα, γιατί παρόλο που υπήρχε μεγάλη παραγωγή σταφυλιών, οι έμποροι τα αγόραζαν σε πολύ χαμηλές τιμές και πολλοί αγρότες δεν μπορούσαν ούτε τα έξοδα τους να καλύψουν. Έτσι, χιλιάδες άνθρωποι από τα χωριά κατέβηκαν στη Λευκάδα για να διαμαρτυρηθούν και να ζητήσουν δικαιοσύνη για τον κόπο τους.
Μέσα σε αυτόν των αγώνα βρίσκονται και ο θείος μου, ο Κώστας Λιβιτσάνος, που συμμετείχε ενεργά στο συλλαλητήριο των αμπελουργών. Τον φαντάζομαι ανάμεσα στους άλλους χωρικούς, έναν απλό άνθρωπο της γης που πάλευε για το δίκιο του και για μια καλύτερη ζωή για τους αμπελουργούς. Εκείνες τις μέρες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν με σύνθημα ψωμί θέλουμε, δείχνοντας πόσο δύσκολη ήταν η κατάσταση για τις οικογένειες των αγροτών.
Για μένα αυτή η φωτογραφία δεν δείχνει απλά έναν άνθρωπο από το παρελθόν. Δείχνει έναν άνθρωπο που στάθηκε μέρος ενός μεγάλου αγώνα της τοπικής ιστορίας. Ο θείος μου και οι υπόλοιποι αμπελουργοί της Λευκάδας απέδειξαν ότι ακόμη και απλοί άνθρωποι μπορούν να υψώσουν τη φωνή τους όταν νιώθουν αδικημένοι. Έτσι, η φωτογραφία αυτή γίνεται μια μικρή αλλά σημαντική μαρτυρία ενός μεγάλου αγώνα της εποχής.»
Η φωτογραφία λήφθηκε το 1935 την έξοδο των φυλακών Λευκάδας. Εικονίζονται πρωτοπόροι αγωνιστές του αγροτικού κινήματος της Λευκάδας, που φυλακίστηκαν ως πρωταίτιοι μετά το αιματηρό αμπελουργικό συλλαλητήριο του 1935. Τους απαγγέλθηκε κατηγορία για στάση κατά της αρχής σε βαθμό κακουργήματος. Από αριστερά καθισμένοι οι: 1. Ξενοφώντας Κούρτης. 2. Ο ηρωικός παπα-Στάθης Κτενάς. 3. Κώστας Λιβιτσάνος. Όρθιοι οι: 4. Θεοδόσης Λιβιτσάνος και 5. Λεωνίδας Φίλιππας.
Το 1935, σε μια κατά γενική ομολογία καλή χρονιά με αρκετή σοδειά η παραγωγή δεν αγοραζόταν σκόπιμα από τους εμπόρους του κρασιού ώστε να ρίξουν κι άλλο την τιμή ποντάροντας στην ανάγκη των φτωχών αγροτών. Τον Οκτώβρη η αγροτιά του νομού ξεσηκώθηκε και γίνεται συλλαλητήριο στην πόλη. Στη διαδρομή από τα χωριά ως την πόλη οι αγρότες έστηναν μπλόκα και απέτρεπαν το φόρτωμα κρασιού. Ο παπα-Στάθης ήταν από τους πρωτεργάτες του συλλαλητηρίου συμμετέχοντας στην οργανωτική επιτροπή του. Το συλλαλητήριο χτυπήθηκε από δυνάμεις του στρατού και είχε σαν αποτέλεσμα τρεις νεκρούς.
