Η «Μαύρη Βίβλος» για τη λευκή τρομοκρατία και τις εκλογές του 1946

«Μαύρη Βίβλο: Το εκλογικό πραξικόπημα της 31η Μάρτη 1946»

«Η επιλογή του ΚΚΕ και του ΕΑΜ να απέχουν από τις εκλογές ήταν σωστή. Βέβαια, προέκυπτε μια αντιφατικότητα, στο βαθμό που η αποχή δεν εντάχτηκε σε επεξεργασμένο πολιτικό σχέδιο γενικευμένης σύγκρουσης για την εξουσία».¹

Η παραπάνω αποτίμηση συμπυκνώνει την ουσία της απόφασης για την αποχή από τις εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946. Πρόκειται για μια περίοδο όπου στην Ελλάδα είχε εκδηλωθεί επαναστατική κατάσταση κατά την Απελευθέρωση το 1944, το λαϊκό κίνημα με το ΕΑΜ – ΕΛΑΣ είχε πολύ μεγάλη ισχύ και ο λαός γενικότερα, που με τις θυσίες στον αγώνα κατά των κατακτητών είχε συμβάλει στο διώξιμο των κατακτητών, δεν δεχόταν την παλιά τάξη πραγμάτων.

Ωστόσο δόθηκε η δυνατότητα στους απαξιωμένους πολιτικούς εκπροσώπους των καπιταλιστών να ανασυνταχθούν και να αποκτήσουν μια νομιμοποιητική βάση επανόδου στην Ελλάδα από το εξωτερικό, να συνενωθούν με τους εγκληματίες των εγχώριων μηχανισμών καταστολής που είχαν συνεργαστεί με τους κατακτητές και ενωμένοι με τη στήριξη του βρετανικού ιμπεριαλισμού να χτυπήσουν τον λαό τον Δεκέμβρη 1944 και να εξαπολύσουν τη δολοφονική κρατική και παρακρατική βία που ακολούθησε μετά τη Βάρκιζα.

Ειδικά για την περίοδο πριν τις εκλογές του 1946 η ΚΕ του ΚΚΕ ασχολήθηκε στη 2η Ολομέλειά της που είχε προηγηθεί.²

O «Ριζοσπάστης» παρουσιάζει αποσπάσματα από ένα σπάνιο ντοκουμέντο, τη «Μαύρη Βίβλο: Το εκλογικό πραξικόπημα της 31η Μάρτη 1946», που εκδόθηκε τον Μάιο 1946 από τον πολιτικό Συνασπισμό των Κομμάτων του ΕΑΜ και αποτυπώνει το γεγονός ότι ήταν εκλογές βίας και νοθείας. Η Βίβλος χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο Πρώτο καταγράφονται οι συνθήκες τις λευκής τρομοκρατίας σε βάρος του λαού και η πλήρης αυθαιρεσία στη σύνταξη των εκλογικών καταλόγων. Στο Δεύτερο Μέρος καταγράφεται η ίδια η διενέργεια των εκλογών. Η έκδοση στηρίχτηκε μεταξύ άλλων σε υλικό αστικών εφημερίδων και παραδοχές διαφόρων κρατικών φορέων και αξιωματούχων.

Κατορθώματα και ανοσιουργήματα: Δολοφονίες, βασανιστήρια, ληστείες, μπλόκα…

Μερικά περιστατικά από την τρομοκρατία, που δείχνουν τις μέθοδές της (δολοφονίες, βασανιστήρια, ληστείες, μπλόκα κ.λπ.).

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΟΜΟΙΟΤΥΠΟΣ εις ολόκληρον τον Νομόν. Εις Λορκείαν έγινε προ 8 ημερών, το μεσονύκτιον, κανονικό «μπλόκο» από πολυμελή συμμορία βασιλοφρόνων κατά τον λίαν γνώριμον εις αυτούς γερμανικόν τρόπον και ανηρπάγησαν από τας οικίας των, οι Χ. Αλωνηστιώτης και Κ. Λουδίκας, οικογενειάρχαι των οποίων τα πτώματα ανευρέθησαν μετά ημέρας υπό της Χωροφυλακής εντός χαράδρας βάθους 10 μέτρων περίπου. Οι δράσται κατά τρόπο μαρτυρούντα ότι ασφαλώς εμαθήτευσαν εις τα Γερμανικά Τάγματα είχον στραγγαλίσει με τα ίδια των ενδύματα τα θύματα αφού προηγουμένως τα εβασάνισαν. Χθες τη νύκτα περί το μεσονύκτιον η οργάνωσις των εθνικοφρόνων ενεφανίσθη και πάλιν εις το χωρίον Αθίκια της Κορινθίας. Ανω των 30 ενόπλων ενήργησαν κατ΄ οίκον ερεύνας και έθραυσαν τας θύρας 5 οικιών φονεύσαντες εντός της οικίας του, τον Χρήστον Σελήνων του Θεοφάνους ετών 33, φιλήσυχον πολίτην, αρνούμενον να εγγραφή εις την οργάνωσίν των. Είναι πλέον φανερόν ότι η οργάνωσις εκτελεί διαταγάς εκ των άνω και συμμετέχουν εις αυτήν αξιωματικοί του Στρατού και της Χωροφυλακής, πιθανόν δε και δικαστικοί, εμπαίζοντες την κυβέρνησιν εις την προσπάθειαν να επιβάλη την τάξιν και να ενεργήση τιμίας εκλογάς».

(Έκθεση 8-2-46 του Νομάρχου Αργολιδοκορινθίας κ. Αντωνάκου προς την κυβέρνηση).

«Κατά πληροφορίας εκ Πατρών εις τους σιδηροδρομικούς σταθμούς μεταξύ Καλαμών-Κυπαρισσίας και Κυπαρισσίας-Πύργου, οι χίτες έχουν πλήρες δίκτυον παρακολουθήσεως των επιβατών των διερχομένων αμαξοστοιχιών. Εις έκαστον σταθμόν υπάρχει μυστικόν φρουραρχείον χιτών προς ενίσχυσιν των εντός των αμαξοστοιχιών ευρισκομένων μελών της οργανώσεως Χ, των παρακολουθούντων τους επιβάτας. Πας γνωστός διά τα δημοκρατικά του φρονήματα επιβάτης, συλλαμβάνεται από τους χίτας, οι οποίοι είναι οπλισμένοι με βαρύν οπλισμόν και αυτόματα και, ή δέρεται επί τόπου αγρίως ή απάγεται από τους τρομοκράτας και οδηγείται στα Φρουραρχεία όπου κακοποιείται. Εκτός τούτων οι χίται υποχρεώνουν τους δημοκρατικούς πολίτας να υπογράφουν υπευθύνους δηλώσεις ότι κατά τας εκλογάς θα ψηφίσουν τους υποψηφίους, τους οποίους θα υποδείξη εις αυτούς η οργάνωσις Χ».

(Εφημερίδα «Βήμα», 16-3-46).

«Την εσπέραν του παρελθόντος Σαββάτου χίτες επιδραμόντες εις τον παρά την Λαμίαν συνοικισμόν Νέας Μαγνησίας ετρομοκράτησαν τους κατοίκους ρίψαντες υπερπεντακοσίους πυροβολισμούς οι οποίοι ηκούσθησαν ευκρινώς εις όλη την Λαμίαν. Την πρωίαν της επομένης ερωτηθείς από εκπρόσωπον της Κυβερνήσεως ο ανώτερος Διοικητής Στερεάς (Χωροφυλακής) περί των επεισοδίων της Νέας Μαγνησίας απήντησεν απαθώς, ότι δεν γνωρίζει τίποτα και ότι δεν ήκουσε πυροβολισμούς».

(Εφημερίδα «Βήμα», 16-3-46).

***

Και μια χαρακτηριστική επιστολή του αγωνιστή Αγησιλάου Μαρούλη, που κρατείται στις φυλακές Καρέλια της Καλαμάτας και που στάλθηκε στην εφημερίδα «Ελεύθερη Μεσσηνία».

«Σου εκθέτω πιο κάτω κατορθώματα και ανοσιουργήματα «εθνικοφρόνων» καθαρμάτων της Χ σε βάρος της οικογενείας μου.

Στις 6 του μήνα χίτες της περιφέρειας ξυλοκόπησαν μέχρι αναισθησίας στο χωριό Σγουρόκαμπο τον αδελφό του πατέρα μου Κωνστ. Θ. Μαρούλη. Οι συγγενείς που θέλησαν να τον μεταφέρουν εδώ στο Νοσοκομείο εμποδίστηκαν από τον αστυνομικό σταθμάρχη του Χατζή. Μετά δυο ημέρες οι χίτες πήγαν στο χωριό και αφού τον βρήκαν ζωντανό τον σκότωσαν επάνω στο κρεββάτι με πιστόλια. Συμπληρωματικά δε με όσα στις 4 του μήνα γράψατε για τη σύλληψη και εξαφάνιση της αδελφής μου Σοφίας Μαρούλη σας πληροφορώ ότι οι χίτες Γ.Ν. Σαμπαζιώτης, Μιχ. Χορταρέας, Στέλιος Γεωργιόπουλος και άλλοι τρεις αφού την ξυλοκόπησαν μέχρι αναισθησίας, την εβίασαν και την εγκατέλειψαν αναίσθητη. Μετά οι ίδιοι πήγαν στο χωριό μου Καρποφόρα και πήραν απ΄ το σπίτι μου ένα βόιδι, ένα χοιρινό και ό,τι άλλο υπήρχε.

Ας σημειωθεί ότι οι ίδιοι προ 6 μηνών σκότωσαν τον πατέρα μου, προ 4 μηνών τη μητέρα μου και την ημέρα των εκλογών έδειραν βάναυσα τη γιαγιά μου Διαμάντω Μαρούλη 75 χρονών, της έσπασαν και τα δυο της χέρια και η οποία νοσηλεύεται εδώ στο Αλεξανδράκειο Νοσοκομείο».

Η χωροφυλακή διασκέδαζε μαζί με την… επικεκηρυγμένη συμμορία Μαγγανά

Το κορύφωμα της τρομοκρατίας. Κατάληψη της Καλαμάτας, μεγάλης πόλεως, από τη μοναρχική ληστοσυμμορία του Μαγγανά και σφαγή δημοκρατικών πολιτών, απαγωγή ομήρων κατά το γερμανικό σύστημα κ.λπ.

«Την 18ην Ιανουαρίου και ώραν 6ην απογευματινήν ομάς χιτών επετέθη εναντίον θαμώνων του καφενείου Κατσαρού εις Καλάμας, και δια ριπών αυτομάτων εφόνευσε δύο εκ τούτων και ετραυμάτισεν επτά. Η διοίκησις Χωροφυλακής προέβη αμέσως εις την σύλληψιν τριάκοντα δύο οίτινες εβαρύνοντο δια σοβαρών υπονοιών, ότι έλαβον μέρος εις την εγκληματικήν αυτήν πράξιν. Οι συλληφθέντες εκρατήθησαν εις τον Β΄ Αστυνομικόν Τμήμα μέχρις ότου περαιωθή η προανάκρισις και σχηματισθή η σχετική δικογραφία, δι΄ ης θα παραπέμποντο εις την Εισαγγελίαν διά τα περαιτέρω.

Την 20 Ιανουαρίου και πέρι ώραν 3ην απογευματινήν συντεταγμένοι περί τους πεντήκοντα φέροντες στρατιωτικήν στολήν και πλήρη οπλισμόν αιφνιδίασαν το ανώτερω Αστυνομικόν τμήμα κατόπιν δε συμπλοκής καθ΄ ην ετραυματίσθηκαν ελαφρώς δύο χωροφύλακες και δύο εκ της ομάδος των ενόπλων κατόρθωσαν να απελευθερώσουν τους τριάκοντα δύο κρατουμένους, ενώ συγχρόνως χίλιοι διακόσιοι ένοπλοι, ανήκοντες εις την οργάνωσιν Χ, εξεχύνοντο εις την πόλιν προβαίνοντες εις τρομοκρατικάς εκδηλώσεις. Ο Νομάρχης, ο εισαγγελεύς και ο Διοικητής χωροφυλακής διά τηλεφωνικής αναφοράς των εζήτησαν επειγόντως από την Κυβέρνησιν την αποστολήν ενισχύσεων, διότι η πόλις των Καλαμών κατελήφθη υπό στασιαστών, ανερχομένων εις χιλίους διακοσίους, πέριξ δε της πόλεως είχαν συγκεντρωθεί έτεραι δύο χιλιάδες ένοπλοι.

Ο Εισαγγελεύς, ο νομάρχης και ο διοικητής χωροφυλακής εδήλωσαν ότι πρόκειται περί εκδηλώσεως στάσεως, και ότι οι στασιασταί ανήκουν εις την οργάνωσιν Χ. Οι στασιασταί προσέβαλον την εισαγγελίαν με πρόθεσιν καταστροφής των Αρχείων, αλλά απεκρούσθησαν υπό της φρουράς. Επιτεθέντες εναντίον του Λιμεναρχείου απεκρούσθησαν υπό της ναυτικής φρουράς. Καθ΄ όλην την διάρκειαν της νυκτός της 20ης προς 21ην οι στασιασταί ήταν κύριοι της πόλεως και μόνον την 6ην πρωινή ήρχισαν να αποσύρωνται εξ αυτής, πληροφορηθέντες ασφαλώς ότι εντός ολίγων ωρών φθάνουν εξ Αθηνών αποσταλείσαι ενισχύσεις. Κατά την αποχώρησιν των ηχμαλώτισαν ογδοήκοντα τέσσαρες πολίτας, τους οποίους απήγαγαν εις τας ορεινάς τοποθεσίας ως ομήρους.

Ο Διοικήτης Χωροφυλακής επιστοποίησε τον φόνον εξ πολιτών εκ των ομήρων εις την περιφέρειαν της πόλεως, ενός εις την Μεσσήνην και ενός εις την Θουρίαν.

Επίσης ανευρέθησαν άλλα εξ πτώματα εκτελεσθέντων υπό των στασιαστών ομήρων.

Συνολικώς απήχθησαν ως όμηροι ογδοήκοντα τέσσαρες και εξ αυτών εξετελέσθησαν οι Δέκα τέσσαρες. Αμά τη απελευθερώσει των ομήρων αι δυνάμεις του στρατού και της χωροφυλακής προβαίνουν εις την δίωξιν των στασιαστών προς εξόντωσίν των, ενεργείται δε συγχρόνως και ο αφοπλισμός των δύο Νομών Μεσσηνίας και Λακωνίας. Η ενέργεια αύτη ήτο ενέργεια καθαρώς στασιαστική εναντίον του Κράτους και δια τον λόγο αυτόν εκηρύχθη ο Στρατιωτικός Νόμος και οι στασιασταί θα παραπέμπονται εις το ήδη εγκατασταθέν έκτακτον στρατοδικείον».

(Ανακοινωθέν Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως 24 Γενάρη 1946).

***

«Απεστάλησαν πλήρης λόχος χωροφυλακής, ένα Τάγμα τακτικού στρατού, μια ίλη τεθωρακισμένων αρμάτων μάχης και το αντιτορπιλικό «ΚΡΗΤΗ». Επί πλέον σμήνος αεροπλάνων προσεγειώθη εις το αεροδρόμιον του Χασανίου από την Θεσσαλονίκην έτοιμον προς δράσιν».

(Κυβερνητικές ανακοινώσεις στον Τύπο στις 20 και 21 του Γενάρη 1946).

Με όλα αυτά τα μέτρα όχι μονάχα δεν πιάστηκε και δεν τιμωρήθηκε ο λήσταρχος Μαγγανάς και κανένας από τους συμμορίτες τους, αλλά συνεχίζουν έκτοτε ανενόχλητοι το εγκληματικό τους όργιο με την ανοχή της Χωροφυλακής.

«…Κατ΄ εξηκριβωμένας πληροφορίας εκ Καλαμών το απόσπασμα χωροφυλακής, το οποίον είχε διατεθή δια την καταδίωξιν της επικεκηρυγμένης συμμορίας Μαγγανά (αρχηγού της στάσεως των Καλαμών) ελθόν προχθές εις επαφήν μετ΄ αυτής, αντί να την συλλάβη ή την εξοντώση έστησε διασκέδασιν μαζί της. Συμμορίται και χωροφύλακες έψησαν έναν αμνόν και αφού ευωχήθησαν και εχόρευσαν απεχωρίσθησαν φιλικώς».

(Εφημ. «Βήμα» 5-3-46).

Συνεχίζεται η δημοσίευση αποσπασμάτων, αυτήν τη φορά από το κομμάτι της έκδοσης που καταδεικνύει την πλήρη αυθαιρεσία στη σύνταξη των εκλογικών καταλόγων.

Εκθέσεις Νομαρχιακών Επιτροπών ΕΑΜ Νομών Μαγνησίας Τρικάλων, Ανατ. και Δ. Στερεάς, Κρήτης, Μακεδονίας, που στάλθηκαν με πλήρεις Πίνακες στους Συμμάχους Παρατηρητές

Οι κατάλογοι δεν είχαν καθαριστεί, υπήρχαν πολλές διπλοεγγραφές, ενώ χιλιάδες ψηφοφόροι δεν είχαν γραφτεί σε αυτούς πέρα από τη νοθεία που διεξήχθη.

***

«…ο ίδιος ο Υπουργός των Εσωτερικών κ. Γουναράκης ομολογεί με την υπ΄ αριθ. πρωτ. 77.119 της 4-10-45 εγκύκλιον του τη νοθεία των συνταχθέντων εκλογικών καταλόγων:

…Ο υπό τινων Νομαρχών αναφερόμενος αριθμός εγγεγραμμένων εις παλαιούς καταλόγους είναι δυσανάλογος προς αριθμόν ψηφισάντων προς εκλογάς 1936, καθ΄ όσον παρουσιάζει αποχήν από εκλογάς ταύτας πεντήκοντα και πλέον τοις εκατόν, ενώ κατά δεδομένα της πείρας η αποχή από ψηφοφορίας εν Ελλάδι είναι συνήθως είκοσι τοις εκατό επί του αριθμού των εγγεγραμμένων.

Επίσης ο υπό άλλων Νομαρχών δεδομένος αριθμός των κατά την παρούσαν αναθεώρησιν εγγραφέντων νέων καταλόγων, είναι ανώτερος των εις τους παλαιούς καταλόγους εγγεγραμμένων κατά πεντήκοτα επί τοις εκατόν, ενώ ο αριθμός αυτός είναι συνήθως είκοσι πέντε έως τριάντα επί τοις εκατόν των εις παλαιούς καταλόγους εγγεγραμμένων…».

***

Το αρμόδιον Δικαστήριον του Πρωτοδικείου Αθηνών αρνήθηκε να επικυρώσει τους εκλογικούς καταλόγους 90 ενοριακών επιτροπών, διότι συνταχθήκανε παρά τον Εκλογικό Νόμο: «Επειδή ο αυτός ως άνω εκλογικός κατάλογος στερείται των στοιχείων του αρθρ. 20 παραγρ. 2, ως μη αναγράφων την διεύθυνσιν του εκλογέως, στοιχείον απολύτως απαραίτητον δια τον έλεγχον τούτου, δέον όθεν όπως το δικαστήριον αρνήθη την κήρυξιν του καταλόγου τούτου ως οριστικού… [Απόφαση 18 – 11 – 46 του Πρωτ. Αθηνών]

***

Τρικ που καλεί σε αποχή από τις εκλογές

ΙΙΙ Μερικά στοιχεία για έκδοση διπλών βιβλιαρίων στην Αθήνα.

«…1) Πετράτος Διονύσιος του Κοσμά έτος γεννησ. 1910, ένα το υπ΄ αριθ. 895 στον Αγιο Σπυρίδωνα Μπαρουτάδικου όπου έδωσε διεύθυνση Β. Κωνσταντίνου 81 (αριθμός τέτοιος δεν υπάρχει) και ο ίδιος είναι άγνωστος και ένα το υπ΄ αριθ. 30 στην Αγία Τριάδα Κεραμεικού όπου επίσης είναι άγνωστος.

2) Πετρόπουλος Αθανάσιος του Μιχαήλ έτος γέννησ. 1911, ένα το υπ΄ αριθ. 1263 στον Αγιο Παύλο (οδός Ψαρρών) με διεύθυνση Αριστοτέλους 37, και ένα το υπ΄ αριθ. 839 στον Αγιο Σπυρίδωνα Μπαρουτάδικου με ψεύτικη διεύθυνση (Ναυάρχου Κουντουριώτη 40. Η όδος αυτή δεν έχει αριθμό 40) (…)

8) Παπαδόπουλος Ιωάννης του Παναγιώτη, το υπ΄ αριθ. 48 στην ενορία του Αγ. Δημητρίου Ν. Ελβετίας με διεύθυνση Ζωοδόχου Πηγής 48 (ανύπαρκτος ο αριθ. 48). Στην οδό ολόκληρη δεν μένει κανένας Παπαδόπουλος. Και ένα το υπ΄ αριθ. 332 στη Μεταμόρφωση Σωτήρος Κηφισσιάς.

(…)

(Έκθεσις της Επιτροπής Πόλεως ΕΑΜ Αθήνας 5-4-1946)

***

«..Ο κ Εμμ. Μπιτζές κάτοικος Ηρακλείου ανακάλυψε ότι στο αρμόδιο γραφείο του Δήμου έχει κατατεθεί αίτηση του με την οποία ζητά να του εκδοθή εκλογικόν βιβλιάριον.

Πραγματικά ο αναφερόμενος με δικηγόρο του διαπίστωσε το γεγονός και ζήτησε να του δοθή η αίτησις για να υποβάλει μήνυσιν επί πλαστογραφία. Η αίτηση δεν του δόθηκε γιατί λέει αποτελεί δημόσιον έγγραφον.

(Εφημ. «Ελεύθερη Γνώμη» Κρήτης Μάρτιος 1946)

***

Ενδεικτικός είναι και ο πίνακας (βλ. φωτό) που περιέχει η έκδοση με τίτλο «Χαρακτηριστικοί αριθμοί νοθείας στους εκλογικούς καταλόγους κατά περιφέρειες». Ετσι για παράδειγμα διαβάζουμε πως στη Μαγνησία στην κοινότητα Ανω Βόλου γραμμένοι ήταν 318, ανύπαρκτοι 144 και διπλοεγγεγραμμένοι 13. Αντίστοιχα στη Ζαγορά 1.210 εγγεγραμμένοι, 31 ανύπαρκτοι και 180 διπλοεγγεγραμμένοι κ.ο.κ.

Στη συνέχεια παραθέτονται αποσπάσματα που αναφέρονται στην ημέρα διεξαγωγής των εκλογών σε συνθήκες τρομοκρατίας, βίας και νοθείας, που όπως αναφέρεται στον Β2 Τόμο του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ «…Τις παρακολούθησαν 1.155 διεθνείς παρατηρητές, που τους ονόμασαν «κουκουβάγιες» (δεν συμμετείχαν αντιπρόσωποι της ΕΣΣΔ) που βέβαια συγκάλυψαν και επικύρωσαν τη νοθεία ως γνήσιο αποτέλεσμα».

Στη «Μαύρη Βίβλο» παρατίθεται «η αληθινή εικόνα της καταστάσεως»:

«Σ΄ όλη την Ελλάδα υπάρχουν πρωτοφανείς συνθήκες τρομοκρατίας, τέτοιες που ποτέ δεν ήταν.

Στην Ήπειρο και ιδίως εις την ύπαιθρον υπάρχει τρομοκρατία άνευ προηγουμένου. Δεν τα λέω μόνον εγώ, αλλά και ο λαϊκός Τόλιας, ρωτείστε και τον Γαρουφαλιά όταν έλθη.

Σ΄ όλη την Ηπειρο ήταν αδύνατο να κάνει κανένας άλλος περιοδεία εκτός από το Ζέρβα, να στείλει αντιπρόσωπο ή ψηφοδέλτια. Στην Καμπή, ο υποψήφιος του Ζέρβα, Παπαδόπουλος, ανεβασμένος σε ένα αυτοκίνητο είπε στους συγκεντρωμένους πολίτες: Μη νομίσετε ότι πρόκειται για εκλογές. Όποιος δεν ψηφίσει Ζέρβα την Δευτέρα θα τον σκοτώσω. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό γεγονός, που δείχνει κάτω από ποιές συνθήκες έγιναν οι εκλογές. Όποιος πολίτης δεν μετείχε υπήρχε κίνδυνος να του κόψουν το κεφάλι.

Μαζί με τον Τόλια επισκεφθήκαμε το στρατηγό Ντρε και του ζητήσαμε να πάρει μέτρα, αλλά τι μέτρα να πάρει και τι αποτελέσματα να έχουν;

«Πίνακας Τρομοκρατίας»

Εστειλε αποσπάσματα στις περιφέρειες που τρομοκρατούνται, αλλά ήταν αδύνατο να εξασφαλίση τη ζωή στους πολίτες. Γιατί οι πολίτες ήξεραν ότι θα έφευγαν τα αποσπάσματα και αυτοί θάμεναν στον τόπο τους, και ανάμεσα στους τρομοκράτες, και αν δεν ψήφιζαν θα τους σκότωναν.

Δημοσιογράφος ρώτησε τον κ. Χαβίνη, τι έκαναν οι παρατηρητές. Ο κ. Χαβίνης γέλασε και με τον τρόπο που χαρακτηριστικά πρόδινε τι ήθελε να πει, απάντησε: «Σε κάποιο τμήμα μπήκε ένας παρατηρητής έρριξε μια ματιά και έφυγε».

Σε ερώτηση για αποχή ο κ. Χαβίνης απάντησε. «Η αποχή στη Λευκάδα ήταν 60%. Στην πόλη της Πρέβεζας 40%. Στην Κρανιά 90%. Η αποχή είναι αντικειμενική. Ολοι αυτοί που δεν ψήφισαν είνε πραγματικοί Εαμίτες».

Σε παρατήρηση αντιπροσώπου μοναρχικής εφημερίδος απέκρουσε με έντονο ύφος τον ισχυρισμόν ότι η αποχή είναι φυσική.

Ο αριθμός των ψηφισάντων δεν είχε ποτέ τέτοια μείωση. Οπου δεν προσέρχονταν οι ψηφοφόροι, οι οπαδοί του Ζέρβα πήγαιναν κι έριχναν τους υπόλοιπους ψήφους στον Ζέρβα. Στην Κερασώνα που ποτέ δεν ψήφιζαν ούτε 300 προχτές ψήφισαν 500».

(Δηλώσεις του υπουργού των Εσωτερικών Χ.Θ. Χαβίνη, 4 Απρίλη 1946. Εφημερίδα «Ριζοσπάστης», 4-4-46).

***

«Κατά πληροφορίας δοθείσας μοι υπό των πλείστων κατοίκων, την νύκτα της 29ης Μαρτίου 1946 άνω των τριάκοντα (30) ένοπλοι ληστοσυμμορίτες υπό τον ληστήν Μπουζιάναν περιεκύκλωσαν το χωρίον και ήρχισαν πυροβολούντες με αυτόματα, τινές δε εξ αυτών εισήλθον εν αυτώ και εις τας οικίας ωρισμένων πολιτών και τους ηπείλησαν λέγοντες ότι όποιος εκ των χωρικών δεν ψηφίσει το μοναρχικόν ψηφοδέλτιον θα φονευθεί υπ΄ αυτών μέχρι της ερχομένης μετά τας εκλογάς Κυριακής. Κατά την εις τον χωρίον άφιξίν μου, επεκράτει εις άπαντας απερίγραπτος φόβος. Οι εκ των κατοίκων Ηλίας Σαμαράς και πλείστοι άλλοι μοι εξεμυστηρεύθησαν ότι έλαβον απειλήν, υπό του ληστάρχου, μέσω των μοναρχικών παραγόντων του χωριού διαβιβασθείσαν, ότι εις περίπτωσιν καθ΄ ην δεν ήθελον ψηφίσει το μοναρχικόν ψηφοδέλτιον (Λαϊκού Κόμματος) θα αποθάνουν μέχρι της Κυριακής. – Κατόπιν τούτου και παρά την θέλησίν των εκ φόβου ψήφισαν. Τας αυτά απειλάς εδέχθη κατά την ημέραν των εκλογών και ο δάσκαλος του χωριού και πλείστοι άλλοι μέσω των μοναρχικών παραγόντων. Εζήτησα από πολλούς πολίτας να μοι καταθέσωσι εγγράφως τα ως άνω στοιχεία πλην όμως εφοβήθησαν λόγω ασφαλείας έναντι του ληστάρχου. Τα στοιχεία δε ταύτα της τρομοκρατίας κατά την διεξαγωγήν των εκλογών μοι τα ενίσχυσαν μέχρι απολύτου πίστως και αι ομολογίαι του προέδρου της Κοινότητος, μοναρχικού παράγοντος εν τω άνω χωρίω.

Κατά τας ομολογίας δε παραγόντων αμφοτέρων των παρατάξεων και πολιτών ο ρηθείς λήσταρχος δι΄ απειλών, εκβιαστικών επιστολών, μπλόκων κλπ. ετρομοκράτησε τους κατοίκους απάντων των περί την λίμνην Ξυνιάδα χωρίων και επηρέασεν μεγάλως το αποτέλεσμα της εκλογής…»

[Εκθεση Β. Νεστορίδη, Δικ. Αντιπροσώπου του εκλογικού τμήματος Περιβολίου (Δομοκού) στον κ. Εφορο των Δικαστικών αντιπροσώπων Φθιώτιδας – Φωκίδος, 5 Απρίλη 1946]

***

«Επικοινωνήσας με την ύπαιθρον και την πόλιν της Καβάλας είμαι υποχρεωμένος θα είπω ότι η ύπαιθρος ζει εις ατμόσφαιραν καταπτοήσεως λόγω εκβιασμού υπό εξωκρατικών οργανώσεων Δεξιάς προστατευομένων απροκαλύπτως εις την περιφέρειαν Χρυσουπόλεως και συγκεκαλυμμένως εις άλλας περιφερείας υπό οργάνων τάξεως. Κρούσματα τοιαύτης προστασίας εξεδηλώθησαν κατά συγκέντρωσιν συνδυασμού μας 27 τρέχοντος εις την Χρυσούπολιν, όπου ο Διοικητής Χωροφυλακής Λυτίου μολονότι ήτο παρών ηνείχετο τας ασχημίας των εγκαθέτων της οργανώσεως «Χ» . Επίσης μολονότι παρών αφήκε να λιθοβοληθή υπό εγκαθέτων το αυτοκίνητον των συνυποψηφίων μου».

(Τηλεγράφημα του υποψηφίου του Κόμματος των Φιλελευθέρων και πρώην υπουργού κ. Νικολαΐδη στον Πρωθυπουργό κ. Σοφούλη. Εφημερ. «Ριζοσπάστης», 1-4-1946).

***

Εκτός από τις συνθήκες τρομοκρατίας αποτυπώνεται η νοθεία:

«Νήσου Λέσβου – Στους εκλογικούς καταλόγους έβαλαν σταυρό σε 49 ονόματα που δεν πήγαν καθόλου να ψηφίσουν και μοναχοί τους οι Χίτες έριξαν 49 ψηφοδέλτια» (σ.σ και παρατίθενται τα ονόματα).

(Εφημ. «Ελεύθερη Λέσβος» 2 Απρίλη 1946)

Πολλές και περιπτώσεις που «ψήφισαν και οι πεθαμένοι», ενδεικτικά:

«Ν. Κεφαλληνίας – Ιθάκης: Ανήλικοι που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου εισέρχονται εις στο εκλογικό τμήμα και ψηφούν δι άλλους πολίτας ή πεθαμένους που δεν έχουν διαγραφεί» (σ.σ. και παρατίθενται τα ονόματα).

***

Συμβολή για τη διεξαγωγή της νοθείας είχε και η παράταση της ψηφοφορίας 3 ώρες μετά τη δύση του ηλίου χωρίς να υπάρχουν ψηφοφόροι:

«Υποδιοίκηση Χωροφυλακής Ν. Ιωνίας

Προς τα Αστυνομικά Τμήματα και Σταθμούς της Περιφέρειας μου

Κατόπιν εντολής του νομάρχου Αττικής εφορευτικαί επιτροπαί εκλογικών τμημάτων παραμείνωσι τρεις ώρες μετά την δύσιν του ηλίου συνεχίζουσαι ψηφοφορίαν ασχέτως εαν υπάρχουσι ψηφοφόροι».

***

«Πολλοί ψηφοφόροι από το χωριό Κουμάνι, ψήφισαν τρεις φορές. Από την προηγούμενη μέρα των εκλογών είχαν μεταβεί στους Πατσάκους Καλαβρύτων όπου ψήφισαν εκεί το πρωί και το μεσημέρι ήρθαν στο Αίγιο όπου ψήφισαν πάλι στο τμήμα Ταξιάρχη… Για τρίτη φορά, οι ίδιοι αυτοί ψηφοφόροι εψήφισαν και σε άλλο εκλογικό τμήμα της πόλης» (σ.σ. και παρατίθενται τα ονόματα).

[Εκθεση (απόσπασμα) Ν. Επιτροπής ΕΑΜ Αχαΐας 5 Απρίλη 1946]

***

«Στο Αλισσό (…) το σπουδαιότερο όμως απ΄ όσα έγιναν εκεί είναι η παράταση της ψηφοφορίας μια ώρα μετά τη δύση του ηλίου. Η παράταση αυτή έγινε για να προσαχθούν με τη βία και να ψηφίσουν κάτω από την αυστηρή επίβλεψη των χιτών 20-25 δημοκρατικοί που δεν είχαν ψηφίσει ως εκείνη την ώρα».

Εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα» 7-4-1946

Παραπομπές:

¹ ΚΕ του ΚΚΕ. Δοκίμιο Ιστορίας, τόμος Β2, Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 131
² Στο φύλλο του «Σαββατοκύριακου» 28/2 – 1/3 ο «Ριζοσπάστης» δημοσίευσε άρθρο του Κώστα Σκολαρίκου, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, για τη 2η Ολομέλεια, ενώ στο φύλλο 3/3 παρουσίασε ως αρχειακό υλικό αποσπάσματα της Απόφασης της Ολομέλειας.