Καταστροφή και σύληση αρχαίου τάφου στα Κολυβάτα Αλεξάνδρου Λευκάδας

Πάνε κάποια χρόνια τώρα που είχαμε βρει ένα παλιό και αδιευκρινίστου χρονολογίας τάφο στα ανάντη ενός δρόμου στην ιδιαίτερη πατρίδα μας, τα Κολυβάτα Αλεξάνδρου Λευκάδας. Ο τάφος που βρισκόταν κάπως ψηλά σε έναν μικρό όχθο είχε έρθει στο φως με τη διαπλάτυνση του δρόμου, ενώ με τον καιρό οι βροχές που είχαν αρχίσει να ξεπλένουν τα χώματα έφεραν σιγά σιγά στην επιφάνεια τα πρώτα οστά.

Ο αρχαίος τάφος στα Κολυβάτα Αλεξάνδρου πριν την καταστροφή και τη σύλησή του

Είναι από παλιά γνωστό ότι στη συγκεκριμένη περιοχή υπάρχει αρχαίο νεκροταφείο. Από τα μέσα τουλάχιστον της δεκαετίας του 1920, όταν έγινε η διάνοιξη του δρόμου που οδηγεί στο χωριό και είχαν έρθει στο φως αρχαίοι τάφοι, οι πλάκες των οποίων χρησιμοποιήθηκαν ως «καπάκια» στα ξερότοιχα που υποβαστάζουν τον δρόμο που οδηγεί στο χωριό και οι οποίες σώζονται ακόμη μέχρι σήμερα σε καλή κατάσταση.

Αρχαίες ταφόπλακες στην πλατεία του οικισμού Κολυβάτα

«… Αλλά και στην ορεινή περιοχή των Σκάρων πρέπει να σώζονται ίχνη κατοίκησης, που είτε δεν έχουν διερευνηθεί είτε έχουν παντελώς καταστραφεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ταφόπλακες συγκεντρωμένες στην πλατεία του χωριού Κολυβάτα, προερχόμενες από αρχαίο νεκροταφείο κοντά στο ξωκκλήσι του Αγ. Παντελεήμονα», είχε αναφέρει σε εισήγηση της, το 2003, σε ημερίδα που είχε διοργανώσει η Ομοσπονδία Λευκαδίτικων Συλλόγων και η Ένωση Αλεξανδριτών Λευκάδας στην Αττική, με θέμα «Λευκάδα – Αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της αρχαιότητας στους Σκάρους», η αρχιτεκτόνισσα Ροζαλία Χριστοδουλοπούλου, η οποία, μεταξύ άλλων, ανέλαβε το 2012 προϊσταμένη του Τεχνικού Γραφείου και του Εργοταξίου Αναστήλωσης του Παρθενώνα.

Αρχαίες ταφόπλακες ως «καπάκια» στα ξερότοιχα στην πλατεία των Κολυβάτων

Μνεία κάνει επίσης και ο συγχωριανός μας φιλόλογος-συγγραφέας Σπύρος Σούνδιας στο βιβλιαράκι του «Άνθρωποι και τόποι της πατρίδας μου» (Αθήνα 1999), ο οποίος γράφει: «Όταν την άνοιξη του 1952 έγινε διαπλάτυνση του δρόμου από την κοινότητα με προσωπική εργασία, η ομάδα που εργάζονταν στο σημείο εκείνο, βρήκε ενώ έσκαβε, τρεις περιποιημένους κιβωτιόσχημους τάφους εντοιχισμένους με πλάκες… Και άλλοι τάφοι έχουν ευρεθεί παλαιότερα…».

Ο αρχαίος τάφος μετά την καταστροφή του

Ίδια αντίληψη από τους τάφους αυτούς έχουμε προσωπικά από πιτσιρικάς, όταν σκάβονταν την εποχή της δικτατορίας τα αυλάκια για να περάσουν οι σωλήνες του νερού που θα έφερνε η Κοινότητα Αλεξάνδρου από την Βαυκερή (κάτι που δεν έγινε ποτέ). Είχαν έρθει και πάλι τότε στο φως κάποιοι τάφοι.

Ίχνη από τα εργαλεία που χρησιμοποίησαν οι τυμβωρύχοι για να σπάσουν την ψωμόπετρα

Όλα αυτά τα χρόνια παρακολουθούσαμε τον αρχαίο τάφο όποτε έτυχε να βρεθούμε στο χωριό. Τελευταία, στις αρχές του χρόνου που διανύουμε, είχαν φανεί μέρος του κρανίου και της γνάθου. Εντωμεταξύ όλα αυτά τα χρόνια είχαμε επίσης δείξει τον τάφο σε πολλούς ανθρώπους, ένα πάθημα που ελπίζουμε να μας γίνει κάποτε και μάθημα.

Οστά κρανίου και γνάθου που έχουν απομείνει μετά την καταστροφή του τάφου

Το απόγευμα της Πρωτομαγιάς δεχτήκαμε ένα τηλεφώνημα ότι κάποιοι είχαν σκάψει στην περιοχή ψάχνοντας για κάτι – αυτός που μας τηλεφώνησε αγνοούσε την ύπαρξη του τάφου στο συγκεκριμένο σημείο.

Ο τάφος πριν τη σύλησή του

Με λύπη διαπιστώσαμε σήμερα ότι κάποιοι ασυνείδητοι τυμβωρύχοι και αρχαιοκάπηλοι («αυτοί παιδί μου δεν έχουν ούτε ιερό ούτε όσιο», όπως έλεγε κάποτε για άλλη περίπτωση ένας μακάριος σήμερα) δρώντας οργανωμένα και με τη χρήση «βαρέων» εργαλείων, όπως φαίνεται από τη δουλειά που έκαναν, καλυπτόμενοι και από τα περιοριστικά μέτρα κατά της εξάπλωσης του κορονοϊού, κατέστρεψαν και σύλησαν τον αρχαίο τάφο. Δεν πιστεύουμε προσωπικά ότι βρήκαν και κάτι αξιόλογο που θα μπορέσουν ενδεχόμενα να το «αξιοποιήσουν», καθόσον φτωχοί οι άνθρωποι που έζησαν ανά τους αιώνες στα μέρη αυτά και ως εκ τούτου φτωχά θα ήταν και τα όποια κτερίσματα υπήρχαν ενδεχόμενα στον τάφο.

Το θέτουμε υπόψη των αρμόδιων Αρχών και ευελπιστούμε η αρμόδια υπηρεσία της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λευκάδας να προβεί στις απαραίτητες και προβλεπόμενες από το νόμο κινήσεις έστω και για το τυπικό της υπόθεσης.