Το φαινόμενο της «μπασάς» παλιά στην πόλη της Λευκάδας
Η παλιά αυτή φωτογραφία, που μας είχε σταλεί πριν δέκα χρόνια από αναγνώστη, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό στιγμιότυπο από την καθημερινότητα της παραλιακής ζώνης της πόλης της Λευκάδας σε παλαιότερες δεκαετίες. Διακρίνονται τρία άτομα μπροστά από ένα σπίτι, ενώ το νερό της θάλασσας έχει ήδη καλύψει τον δρόμο και φτάνει σχεδόν στην είσοδο του κτιρίου. Το σκηνικό δείχνει καθαρά ότι η θάλασσα έχει «μπει» μέσα στον οικισμό, πλημμυρίζοντας τον παραλιακό δρόμο.
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με ένα φαινόμενο που παρατηρήθηκε έντονα και φέτος στη Λευκάδα: την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, όταν τα νερά κατακλύζουν τον παραλιακό δρόμο και τα γύρω σοκάκια. Ωστόσο, όπως αποδεικνύει η φωτογραφία, το φαινόμενο δεν είναι νέο· συνέβαινε και παλαιότερα.
Όπως είχε επισημάνει στη σελίδα μας ο αείμνηστος Μπάμπης Λάζαρης, οι ναυτικοί αποκαλούν το φαινόμενο αυτό «μαρέα», ενώ ευρύτερα είναι γνωστό ως παλίρροια. Πρόκειται για τη φυσική μεταβολή της στάθμης της θάλασσας:
– όταν το νερό ανεβαίνει, έχουμε την πλημμυρίδα,
– όταν υποχωρεί, έχουμε την άμπωτη.
Στη λευκαδίτικη ντοπιολαλιά όμως υπάρχουν ιδιαίτερες ονομασίες:
– την πλημμυρίδα τη λέμε μπασά (από το «μπαίνω», δηλαδή το νερό μπαίνει μέσα),
– ενώ την άμπωτη τη λέμε βγαλσά (από το «βγαίνω», δηλαδή το νερό αποσύρεται).
Έτσι, η φωτογραφία λειτουργεί όχι μόνο ως ιστορικό ντοκουμέντο της πόλης, αλλά και ως υπενθύμιση ότι το φαινόμενο της «μπασάς» ήταν γνώριμο στους παλιούς Λευκαδίτες, πολύ πριν γίνει αντικείμενο συζήτησης σήμερα.
Μήπως γνωρίζετε ποίοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι στη φωτογραφία; Σας ευχαριστώ
@Κατερίνα Βερύκιος
Αν ρωτάτε για τη φωτογραφία με θέμα τη «μπασά»… Η φψτογραφία τραβήχτηκε το 1963 από τον Σπύρο Σκιαδαρέση γιό του του μπάρμπα Νιόνιου και της θειάς Σταθούλας Σκιαδαρέση στους οποίους ανήκε και το σπίτι που βλέπετε.Στη φωτογραφία αριστερά είναι η γειτόνισσα τους Σταυρούλα Χρυσικού αδερφή του Νίτση, στο κέντρο η Βαγγελία Σκιαδαρέση και δεξιά ο Γιάννης Σκιαδαρέσης αδέρφια του Σπύρου Σκιαδαρέση και παιδιά της θειάς Σταθουλας και του μπάρμπα Νιονιου.
Θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι το σπίτι αυτό είναι το σημερινό «γυρο-γύρο».
Ευχαριστώ για την πληροφορία. Ρώτησα επειδή μου θύμισε πολύ μια φωτογραφία που είχα κάποτε. Ήταν μπροστά από το σπίτι της Δημητρουλας Βερύκιου, της αδελφής του παππού μου,που είχε το σπίτι δίπλα στη σημερινή γέφυρα. Ήλπιζα ότι θα έβρισκα κάποιους συγγενείς. Σας ευχαριστώ πολύ. Ελπίζω σύντομα να μετακομίσω στο πιο όμορφο νησί του κόσμου.
Στην Λευκάδα μας.