Ο Φριτς Μπέργκερ («Ρίκος») ανακηρύχθηκε ομόφωνα επίτιμος δημότης Λευκάδας

Ομόφωνα μέσα σε θερμά χειροκροτήματα ψηφίστηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο Λευκάδας την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026 η ανακήρυξη του Φριτς Μπέργκερ (Fritz Berger) σε επίτιμο δημότη Λευκάδας.

Το Ιστορικό της Προσφοράς του (1962–1972)

Ο Φριτς Μπέργκερ γεννήθηκε το 1938 στην Ελβετία. Ήρθε στη Λευκάδα το 1962 ως εθελοντής αναπτυξιακής βοήθειας στο πλαίσιο προγράμματος της Ελβετικής Χριστιανικής Κίνησης για την Ειρήνη. Εγκαταστάθηκε με τη σύζυγό του Ντόρα και τα τρία τους παιδιά στη Νότια Λευκάδα, κυρίως στο χωριό Νικολή, και παρέμεινε εκεί έως το 1972, όντας από τους πρώτους που έφτασαν και ο τελευταίος που αποχώρησε.

Εκείνη την εποχή, οι οικισμοί της περιοχής (Νικολής, Μανάση, Άγιος Βασίλειος, Κομιλιό, Χορτάτα, Άγιος Πέτρος) συγκαταλέγονταν στους φτωχότερους της Λευκάδας. Η ελβετική ομάδα, αποτελούμενη από γεωπόνους, νοσηλεύτριες, δασκάλες και οικοδόμους, προσέφερε ανεκτίμητο έργο:

Επιβίωση και Υγεία: Βοήθησαν μια κοινωνία που στερούνταν ακόμα και τα βασικά, όπως τη ζάχαρη και το γάλα για τα βρέφη. Φέρανε φάρμακα από την Ελβετία σε συνεργασία με τον τότε βουλευτή Ξενοφώντα Γρηγόρη.

Οικονομική ανάπτυξη: Ίδρυσαν σχολή χειροτεχνίας-πλεκτικής για να μάθουν οι γυναίκες να πλέκουν και να πωλούν τα έργα τους, αποκτώντας εισόδημα και αξιοπρέπεια.

Αγροτική και περιβαλλοντική ανασυγκρότηση: Φέρανε γεωπόνους για να διδάξουν σύγχρονες μεθόδους καλλιέργειας, ενώ προχώρησαν σε εκτεταμένες αναδασώσεις φυτεύοντας κυπαρίσσια, καρυδιές και αμυγδαλιές.

Πολιτιστική κληρονομιά: Μέσα από τον φωτογραφικό του φακό, ο Μπέργκερ απαθανάτισε με μοναδικό τρόπο την καθημερινότητα, τον μόχθο και τα πρόσωπα των «άσημων ηρώων» της Λευκάδας της δεκαετίας του ’60. Οι φωτογραφίες του αποτελούν σήμερα ένα ανεκτίμητο ιστορικό τεκμήριο.

Οι τοποθετήσεις των δημοτικών συμβούλων

Η συζήτηση στο συμβούλιο υπήρξε ιδιαίτερα ζωντανή, με πολλούς συμβούλους να ζητούν τον εμπλουτισμό της αρχικής εισήγησης, την οποία χαρακτήρισαν «φτωχή» μπροστά στο μέγεθος του έργου του «Ρίκο»:

Χαράλαμπος Καλός: Ανέλαβε την πολιτική ευθύνη για την καθυστέρηση της απόδοσης τιμής κατά τη δική του δημαρχιακή θητεία. Ανέφερε ότι το έναυσμα για την ενεργοποίησή του αιτήματος που κατέθεσε ήταν η προβολή του ντοκιμαντέρ της Πηνελόπης Φατούρου «Στα ίχνη των στιγμών». Πρότεινε να μετατραπεί μέρος του πρώην Δημαρχείου Απολλωνίων σε Ιστορικό Κέντρο αφιερωμένο στον Φριτς Μπέργκερ, καθώς ο ίδιος έχει εκφράσει την επιθυμία να δωρίσει όλα τα αρχειακά περιουσιακά του στοιχεία (από τη Λευκάδα και το Νεπάλ) στον Δήμο.

Κωνσταντίνος Δρακονταειδής: Χαρακτήρισε τον Μπέργκερ «Άνθρωπο με κεφαλαίο Α». Τόνισε ότι η ανακήρυξη αυτή έχει βαθύτατα συμβολικό και παιδευτικό χαρακτήρα για την κοινωνία, δείχνοντας ποια πρότυπα πρέπει να θυμόμαστε. Πρότεινε τη δημιουργία μιας μόνιμης έκθεσης φωτογραφιών του και στο πρώην Δημαρχείο Απολλωνίων, αντίστοιχης με εκείνη που λειτουργεί από το 2016 στο Πνευματικό Κέντρο.

Βαγγέλης Βερροιώτης: Εξέφρασε έναν προβληματισμό σχετικά με το ιστορικό πλαίσιο δράσης των ξένων ομάδων της εποχής, που ενίοτε διακατέχονταν από μια αντίληψη «εκπολιτισμού των χωριατών». Ωστόσο, αναγνώρισε την ανιδιοτελή αγάπη του Μπέργκερ για τη Λευκάδα και το γεγονός ότι το έργο του προσφέρει ένα μοναδικό ιστορικό τεκμήριο για τη Λευκαδίτικη ύπαιθρο, στηρίζοντας την ανακήρυξη.

Νικόλαος Πεντεσπίτης: Σε κλίμα συγκίνησης, ως καταγόμενος από το χωριό Νικολής και προσωπικός φίλος της οικογένειας Μπέργκερ, περιέγραψε πώς οι συγχωριανοί του «είχαν τον Ρίκο σαν Θεό». Υπενθύμισε ότι στο παλιό δημοτικό σχολείο του Νικολή λειτουργεί ήδη με επιτυχία έκθεση φωτογραφίας του ως μουσείο.

Μαρία Μαργέλη: Πρότεινε τη διοργάνωση μεγάλης τιμητικής εκδήλωσης το επόμενο καλοκαίρι, καθώς και την ονοματοδοσία μιας πλατείας προς τιμήν της Ασπασίας (μέλους της ελβετικής ομάδας) και της τοποθέτησης τιμητικής πλακέτας στο σπίτι όπου διέμεναν στον Άγιο Πέτρο.

Σπυρίδων Βεργίνης: Εξήρε την απόλυτα ανιδιοτελή προσφορά του Μπέργκερ και συνεχάρη την Πηνελόπη Φατούρου για την ανάδειξη του έργου του. Τόνισε ότι η ανακήρυξη κάποιου σε επίτιμο δημότη δεν είναι μια απλή αλλά μια πάρα πολύ σοβαρή διαδικασία, η οποία πρέπει να τιμάται αμοιβαία.

Υπογράμμισε ότι ο ίδιος ο τιμώμενος οφείλει να σέβεται αυτή την απόφαση κατά τη διάρκεια της πορείας του. Χρησιμοποίησε μάλιστα τη γνωστή ρήση «η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται», προσθέτοντας ότι αν κάποιος επίτιμος δημότης δεν τιμά τον τίτλο του, το δημοτικό συμβούλιο θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να του τον αφαιρεί (αναφερόμενος και σε άλλη περίπτωση που είχε θίξει στο παρελθόν).

Σεβαστή Κωνσταντινίδη: Χαρακτήρισε τον Μπέργκερ «φωτογράφο των αναμνήσεων της Λευκάδας», τονίζοντας ότι μέσα από τον φακό του ο καθένας αναγνωρίζει τη φιγούρα του δικού του φτωχού παππού ή της γιαγιάς.