Φτερνό: Ο οικισμός με τα αιωνόβια δέντρα

Από μια περιήγησή μας στο Φτερνό Λευκάδας, που βρίσκεται στις υπώρειες του Λαϊνακιού, σε υψόμετρο 350 μέτρων.

Γράφει ο Π. Κουνιάκης¹:

«ΦΤΕΡΝΟ. Ορεινός και ολιγάριθμος συνοικισμός. Κάτοικοι 271, κτηνοτρόφοι ως επί το πλείστον και επιρρεπείς κατά τα παρελθόντα έτη εις την ζωοκλοπήν. Ανήκεν εις τον τέως Δήμον Ελλομένου».

Και στο Οδοιπορικό του Γ. Αθηνιώτη² διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, ότι:

Ο πρώτος οικισμός ήταν στη θέση Παλιαχούρια. Μια αρρώστια που η παράδοση την ονομάζει «κουκούδι»³ ξεκλήρισε τον οικισμό. Από τις τρεις φαμίλιες που γλύτωσαν η μια τράβηξε για τον Πόρο, η άλλη για το Κατωχώρι και η τρίτη, του Αρματά, ανάστησε το Φτερνό. Σε νομίσματα που βρεθήκανε στον οικισμό αναγράφεται στη μια πλευρά πάνω η λέξη «ARMATA» και πιο κάτω φαίνεται μισόσβηστο και αδιάκριτο κάτι σαν έμβλημα. Στην άλλη πλευρά διακρίνεται η λέξη «VENETIA», ενώ η χρονολογία είναι επίσης σβησμένη.

Τα σύνορα του χωριού οριοθετούνται από τις τοποθεσίες: Ράχη, Πουρνιάς, Αμυγδαλιά, Παλιαχούρια, Λαϊνάκι, Χιοτάτα, Άγιος Γιώργης, Άγιος Παντελής, Ξερόφια, του Μαρίνου. Στο μέστωμά του το χωριό έθρεφε τετρακόσιους κάτοικους αλλά με το νέο αυτή την φορά κουκούδι, την αποδημία, δεν μείναν ούτε οι μισοί. Από τους σαράντα πέντε μαθητές που είχε παλιά το χωριό μείναν οι μισοί. Οι Φτερνιώτες πίναν νερό αποθηκευμένο σε χτιστά πηγάδια. Το κουβαλούσαν αυλάκια που ήταν χαραγμένα στο έδαφος. Αργότερα το χωριό πήρε νερό από το Άλατρο.

Τώρα, εκείνο που μας προξένησε εντύπωση κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατα σχετικά επίσκεψής μας στο χωριό είναι τα αιωνόβια δέντρα του (ακόμη και μέσα στον οικισμό): πουρνάρια, αγραπιδιές, πλατάνια (δύο) και μια αιωνόβια κοκορεφτιά (κοκορεβυθιά), που όμοια τους δεν έχουμε απαντήσει πουθενά αλλού ως τώρα στη Λευκάδα. Λες και οι κάτοικοι του χωριού αυτού να έδειχναν διαχρονικά μια διαφορετική συμπεριφορά απέναντι στη φύση.

______________________________
¹ Παναγιώτης Θ. Κουνιάκης, «Η νήσος Λευκάς από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι των καθ΄ ημάς: Ήθη-Έθιμα-Εξέλιξις και Δράσις των πολιτικών αυτής ανδρών», (1928)
² Γιάννης Αθηνιώτης, Οδοιπορικό Λευκάδος, Λευκάδα, 1989
³ Παρόμοια ακούσματα με διάφορες παραλλαγές απαντώνται και σε άλλους οικισμούς της Λευκάδας. Έχουν μάλλον να κάνουν με τον λοιμό της πανώλης (πανούκλα) που αποδεκάτισε το νησί και είχε ως αποτέλεσμα να ερημώσουν αρκετοί οικισμοί. (Δες εδώ).
______________________________
Σχετικά:
Κρυφές ομορφιές της Λευκάδας: Το ξωκλήσι του Άη Γιώργη στο Φτερνό
Στα υψώματα και την κορυφή του Λαϊνακιού με τον Ορειβατικό Σύλλογο Πρέβεζας