Στιγμές από την «Ομορφιά του κόσμου»-Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης με το «Σημειωματάριο» και το Βακχικόν
Της Βιβής Κοψιδά-Βρεττού
Την «Ομορφιά του κόσμου» ζήσαμε το Σάββατο, 21 Μαρτίου, γιορτάζοντας την «Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης», στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Περιστερίου. Η Άννα Ρω, δημιουργός, διευθύντρια και συντάκτρια του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού «Σημειωματάριο» (Simiomatario), πραγμάτωσε μια μοναδικής ποιητικής πανδαισίας βραδιά, στην οποία παραβρέθηκαν με ενεργό ρόλο πολλοί από τους ποιητές και τις ποιήτριες που συμμετείχαν στην καλαίσθητη έκδοση των δυναμικών εκδόσεων Βακχικόν, με τίτλο: «Η ομορφιά του κόσμου», σε ανθολόγηση της Άννας Ρω και με τον εύγλωττο πίνακα του Γιώργου Δουατζή να κοσμεί το υπέροχο αφαιρετικό εξώφυλλο.
Το δικό της «Σημειωματάριο» -στη διάθεση της λογοτεχνικής-ποιητικής δημιουργίας, των δημιουργών και των αναγνωστών της- συνιστά μια ώριμη πνευματικά και συγγραφικά ιδέα της, που κατόρθωσε να υλοποιήσει το 2022, προσφέροντας στους αναγνώστες της την ποιότητα της λογοτεχνικής ενημέρωσης, της κριτικής αξιολόγησης, της ανώτερης ψυχαγωγίας και παράλληλα τη μύηση, αθέατη και διακριτική, στην «ομορφιά». Συγγραφέας η ίδια, έχει εκδώσει το μυθιστόρημα «Ρουσιώ μη με ξεχνάς» (εκδ. Λιβάνη, 2022) και τη συλλογή διηγημάτων «Οι δώδεκα κραυγές του Μουνκ» (24 Γράμματα, 2025), εκτός από τα πολυάριθμα κείμενα που έχει δημοσιεύσει -και δημοσιεύει- ως αρχισυντάκτρια στο περιοδικό της αλλά και σε άλλα λογοτεχνικά περιοδικά.
Η πρόσκληση που είχε απευθύνει σε ποιητές και ποιήτριες με θέμα την «Ομορφιά του κόσμου», ήταν ένα αίτημα που αγγίζει τα όρια της αισθητικής και κοινωνικής τόλμης, καθώς ολόκληρη σχεδόν η ζωή μας ποντοπορεί μέσα στους ωκεανούς της ασχήμιας. Κι εμείς -συνειδητά ή ασυνείδητα- μετατρεπόμαστε σε ευπροσάρμοστους «υπηκόους» αυτής της γκρίζας «πολιτείας» (και με την αρχαιοελληνική σημασία), που απέχει δραματικά από ό,τι ψευδεπίγραφα ονομάζουμε «πολίτης» και «δημοκρατία». Δεν συνεχίζουμε τον συλλογισμό πάνω στον βομβαρδισμό της ασχήμιας με όλα τα μέσα, τις μεθόδους, τις στρατηγικές, τους θεσμούς – ακόμα και με την τέχνη. Ο λόγος είναι «περί ομορφιάς».
Η Άννα Ρω, προλογίζοντας την ποιητική ανθολογία και αναφερόμενη στη γενικότερη προσπάθεια του περιοδικού της για «Σύμπραξη Ζωής και Τέχνης», γράφει σχετικά με τη θεματική της επιλογή: «…πεποίθησή μας είναι ότι η άσκηση της συγγραφής δεν αποτελεί μέσο ατομικής ολοκλήρωσης και προβολής των δημιουργών της, αντιθέτως, είναι: ο φανοστάτης που φωτίζει το κοινωνικό γίγνεσθαι στο μέλλον. Επιπλέον θεωρούμε ότι η λογοτεχνία δεν μπορεί να λειτουργεί καθησυχαστικά, οφείλει να διυλίζει τα καίρια ζητήματα που απειλούν την ανθρωπότητα, να τα αναδεικνύει αφυπνίζοντας συνειδήσεις, έτσι ώστε το λογοτεχνικό έργο να καθίσταται θεμέλιο για την οικοδόμηση του μέλλοντος».
Μια προσεκτική ανάγνωση στο τιτλόγραμμα της ποιητικής συλλογής -τον συνθετικό, ποιητικό άξονα που σχηματίζεται από το υλικό των τίτλων των ανθολογημένων ποιημάτων- μας παραπέμπει σε συνθετικό ποίημα πάνω στη διαλεκτική ομορφιάς και ασχήμιας, αθωότητας και αμαρτίας, ρομαντισμού και νατουραλισμού, γήινου και υπερβατικού: όλα αυτά συμποιούν τους θεματικούς πυρήνες και τον στοχαστικό προσανατολισμό των ποιητών, όπως κι αν εκφράζεται το φτάσιμο στο ιδεώδες της ομορφιάς.
Μια μέρα ακόμα…
Ας μείνουν τα πράγματα όπως είναι,
το θαύμα ας γίνει κι ας μείνει.
Αδελφέ μου Ιησού
natura pauperum (η φύση των φτωχών)
συνείδηση της σκόνης
συγχώρεση –
ματωμένο μαύρο σύννεφο.
Ό,τι δεν έζησα: –
τον κόσμο αλλιώς
το φως της απουσίας
τη μοναξιά του μανιταριού
τα ομοιώματα του κόσμου
της Αμάλθειας το κέρας –
μαύρη βάρκα.
Το δάσος της μνήμης:
φωτιά,
εμπόλεμη ζώνη
κύματα
ο κόσμος ανάποδα – Λιβυκό·
γεννήτριες,
ξημέρωμα ψηφιακής εποχής,
αλλόκοτες ιστορίες πιράνχας.
Της νύχτας
ο κυνηγός,
το αλύχτισμα του λύκου
δίψα,
προσευχή
μνήμη…
κραυγή προς οποιονδήποτε, οπουδήποτε
σιωπηλό άσμα της φθοράς.
Η παλέτα του χρόνου
ωδή στους κόσμους των ιβίσκων·
μυροφόρος άνοιξη,
μπαλάντα ηλιοφώτιστης γης.
Προτιμώ…
Η γη να είναι όμορφη:
γλαστράκι για τον ουρανό
ταχυδρόμος ζωής –
τέλος κι αρχή.
Στην εκδήλωση εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, Σάββατο 21 Μαρτίου, το «Σημειωματάριο» -η Άννα Ρω και οι συνεργάτες της, και οι εκδόσεις Βακχικόν, κατόρθωσαν- έπειτα από πολλούς μήνες επίμοχθων προσπαθειών-, να δώσουν -με ενορχηστρωμένες όλες τις μορφές τέχνης- το μέτρο της πίστης και του σεβασμού απέναντι στην ομορφιά: τόσο του μείζονος όσο και του ελαχίστου. Έτσι, το θαυμάσια οργανωμένο αμφιθέατρο του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Περιστερίου φιλοξένησε και έτερψε εκείνη τη βραδιά ποιητές, αναγνώστες, φίλους, «συμποσιαστές» όλους μιας τελετουργίας πνευματικής και καλλιτεχνικής ευωχίας, κλείνοντας την πόρτα μονάχα στην ασχήμια. Λόγος, μουσική, θεατρικά δρώμενα, βιντεοπροβολές, αφήγηση, κατέθεσαν την εναρμονισμένη φωνή τους κι εξέπεμψαν το επιτακτικό μήνυμά τους για τη διάσωση του πλανήτη. Μήνυμα ηχηρό «Πρεσβευτών της Ομορφιάς», όπως συνέργησαν και συνήχησαν εκείνη τη βραδιά -και αυξανόμενοι ολοένα θα συνεχίσουν – με την ποιητική φωνή τους ελεύθερη μέσα στο βιβλίο- καθώς θα πολλαπλασιάζει την έντασή της στα χέρια των μυημένων αναγνωστών του.
Αξιοσημείωτη η παρουσία και ο συντονισμός του όλου -4ωρου- εγχειρήματος από την κ. Ηρώ Τέντε – μέρος κι αυτή της σύνολης ομορφιάς. Μαζί οι ταλαντούχοι μουσικοί: Γιάννης Ορούτζογλου (πιάνο-τραγούδι), Δημήτρης Ραυτόπουλος (κιθάρα-τραγούδι), Ιόλη Σπηλιοπούλου (κιθάρα- τραγούδι), Νικολέτα Μπιτσάνη (κιθάρα-τραγούδι). Επίσης, «Τα παιδιά των Αλλαγών» (θεατρικά δρώμενα), που άξια θητεύουν στην εναλλακτική μορφή θεάτρου, στο «Θέατρο των Αλλαγών». Και ο αφηγητής Αλέξανδρος Μάλλης.
Η Άννα Ρω και το «Σημειωματάριό» της μαζί με τις εκδόσεις Βακχικόν -εκ μέρους τους στην εκδήλωση, ο Στράτος Προύσαλης- έφεραν την ανατροπή. Την ώρα που βομβαρδίζονταν σχολεία και νοσοκομεία, την ώρα που τα παιδιά τραγουδούσαν τα παιδικά τους τραγουδάκια ή ονειρεύονταν να μεγαλώσουν, την ώρα που οι πονεμένοι των νοσοκομείων μετρούσαν τα ανοιχτά ορύγματα, και οι γυναίκες «συρομαδούσαν» τη ζωή τους, η ποίηση οργάνωνε την αντίστασή της. Πώς; θα αναρωτηθείτε. Ο θάνατος είναι βιαστικός, δρα ακαριαία. Η ποίηση όμως; Η ποίηση ανοίγει κλεισμένα στόματα, ταράσσει κοιμισμένες ψυχές, ναρκοθετεί σχέδια εξουσιών, ανασκάπτει συνειδήσεις. Η ποίηση οριοθετεί την ομορφιά, τη μαγική της δύναμη, και τη συστρατεύει εναντίον της ασχήμιας. Αυτό ήταν το κάλεσμα της Άννας Ρω και ας καταγραφεί στα Σημειωματάρια όλων μας. Γιατί η Ομορφιά είναι για όλους, για όλες τις εποχές, για όλους τους τόπους, για την ειρήνη και για τον πόλεμο!
