Η Λευκάδα του 1969 μέσα από το ζωικό κεφάλαιο
Μια άλλη εικόνα της Λευκάδας, πολύ διαφορετική από τη σημερινή, αποτυπώνεται σε παλαιά στοιχεία του 1969 για το ζωικό κεφάλαιο του νομού. Τότε που τα άλογα, τα μουλάρια και τα γαϊδούρια δεν ήταν απλώς ζώα της υπαίθρου, αλλά αναγκαία εργαλεία δουλειάς και επιβίωσης για εκατοντάδες οικογένειες.
Σύμφωνα με την απογραφή της εποχής, στη Λευκάδα υπήρχαν: 1.270 άλογα, 450 ημίονοι (μουλάρια). 2.500 όνοι (γαϊδούρια)
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν πόσο σημαντικό ρόλο είχαν ακόμη τα ζώα μεταφοράς στην καθημερινότητα των κατοίκων, ιδιαίτερα στα ορεινά χωριά και στις περιοχές όπου οι δρόμοι ήταν περιορισμένοι ή δύσβατοι.
Τα άλογα χρησιμοποιούνταν στις μετακινήσεις, στις αγροτικές εργασίες και στα κάρα, ενώ τα μουλάρια θεωρούνταν πολύτιμα για τη δύναμη και την αντοχή τους στα δύσκολα μονοπάτια. Τα γαϊδούρια, πιο λιτοδίαιτα και ανθεκτικά, ήταν ο ακούραστος σύντροφος του μικρού αγρότη, μεταφέροντας ξύλα, νερό, ελιές και κάθε λογής προϊόντα.
Εκείνη την εποχή, ο ήχος από τα πέταλα στα καλντερίμια ήταν κομμάτι της καθημερινής ζωής στα χωριά της Λευκάδας. Πριν την εξάπλωση των αγροτικών δρόμων και των μηχανικών μέσων, τα ζώα αυτά συνέδεαν τους οικισμούς και κρατούσαν ζωντανή την τοπική οικονομία.
Τα ίδια στοιχεία αποκαλύπτουν και τη συνολική εικόνα της αγροτικής παραγωγής της Λευκάδας στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Στο νησί καταγράφονταν ακόμη: 216 βόδια, 670 χοίροι, 3.000 κουνέλια, 10.300 πρόβατα (6.000 οικόσιτα, 4.300 ποιμενικά), 10.400 αίγες(6.800 οικόσιτες, 3.600 ποιμενικές), 50.000 όρνιθες, 600 ινδιάνοι (γαλοπούλες) και 50 πάπιες.
Παράλληλα, στον νομό λειτουργούσαν μόλις 50 γεωργικοί ελκυστήρες (τρακτέρ), γεγονός που δείχνει πως η μηχανοποίηση της αγροτικής ζωής βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Οι περισσότερες εργασίες εξακολουθούσαν να βασίζονται στα ζώα και στη χειρωνακτική εργασία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τη γη: το 66,3% των αγροτών κατείχε μικρές ιδιοκτησίες από 2 έως 35 στρέμματα, γεγονός που αποτυπώνει τον κατακερματισμένο χαρακτήρα της λευκαδίτικης αγροτικής οικονομίας εκείνης της περιόδου.
Σήμερα, τα άλογα, τα μουλάρια και τα γαϊδούρια έχουν σχεδόν χαθεί από την καθημερινότητα της Λευκάδας. Παραμένουν όμως ζωντανό κομμάτι της μνήμης των παλιότερων και σύμβολα μιας εποχής όπου ο μόχθος, η υπομονή και η στενή σχέση ανθρώπου και ζώου καθόριζαν τη ζωή στην ύπαιθρο.
