Ο μεσαιωνοδίφης Σπυρίδων Ζαμπέλιος (Λευκάδα 1815 – Ελβετία 1881)

Αφορμή γι” αυτή την ανάρτηση αποτέλεσε η διπλανή φωτογραφία από πινακίδα οδού: ΟΔΟΣ ΖΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ – ΛΕΥΚΑΔΙΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΟΛΟΓΟΣ, στα Χανιά, που μας στάλθηκε από αναγνώστη μας. Η συμβολή του μεσαιωνοδίφη Σπυρίδωνος Ζαμπελίου στην ιστορία της Κρήτης επί Ενετοκρατίας θα πρέπει να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ονοματοδοσία του δρόμου.

Ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος (Λευκάδα 1815 – Ελβετία 1881) ήταν Έλληνας ιστορικός και λογοτέχνης. Γεννήθηκε στη Λευκάδα, από εύπορη και αριστοκρατική οικογένεια, απώτερης ιταλικής καταγωγής. Ο πατέρας του, Ιωάννης Ζαμπέλιος, ήταν δικαστικός και δραματικός ποιητής. Ο Σπυρίδων παρακολούθησε τη στοιχειώδη εκπαίδευση στην Λευκάδα και στην συνέχεια φοίτησε στο Νομικό Τμήμα της Ιονίου Ακαδημίας. Όταν αποφοίτησε από την Ιόνιο Ακαδημία μετέβη στην Ιταλία, όπου συνέχισε τις σπουδές του στα Πανεπιστήμια της Μπολόνια και της Πίζας. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του ταξίδεψε σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και στην Γερμανία, όπου στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης παρακολούθησε παραδόσεις του Hegel, από τον οποίο επηρεάστηκε.

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1845 και έμεινε στην Κέρκυρα. Εντάχθηκε στην πολιτική παράταξη των Μεταρρυθμιστών, συνεργάστηκε με τα έντυπά τους Το Μέλλον και Πατρίς και στις εκλογές του 1850 υπέβαλε υποψηφιότητα με την παράταξη και εξελέγη βουλευτής Λευκάδας στην πρώτη Βουλή των Επτανήσων.

Τα χρόνια εκείνα άρχισε και το συγγραφικό του έργο που κάλυπτε κυρίως ιστορικά θέματα, με υλικό που είχε συγκεντρώσει από τα ταξίδια του στην Ευρώπη αλλά και στην Τουρκία. Το 1852 δημοσίευσε έκδοση ελληνικών δημοτικών τραγουδιών, Άσματα Δημοτικά της Ελλάδος. Εκδοθέντα μετά μελέτης ιστορικής περί Μεσαιωνικού Ελληνισμού. Στην εκτενή εισαγωγή διατύπωσε την άποψη για την ενότητα του ελληνισμού από την αρχαιότητα μέχρι την σύγχρονη εποχή και εισηγήθηκε την τριμερή διαίρεση της ελληνικής ιστορίας σε αρχαία, μεσαιωνική και νέα. Αποτέλεσμα του ενδιαφέροντός του για την μεσαιωνική ιστορία ήταν και το επόμενο μεγάλο έργο του, Βυζαντιναί Μελέται. Περί πηγών Νεοελληνικής Εθνότητος από Η” άχρι Ι” εκατονταετηρίδος μ.Χ. (1857). Τα επόμενα χρόνια ασχολήθηκε και με την λογοτεχνία, σε επίπεδο κριτικής, με το κείμενο Πόθεν η κοινή λέξις τραγουδώ; Σκέψεις περί ελληνικής ποιήσεως, που αναφερόταν στην ποιητική του σολωμικού έργου, αλλά και ως λογοτέχνης, με τα Ιστορικά Σκηνογραφήματα (1860) και τους Κρητικούς Γάμους (1871).

Προς το τέλος της ζωής του (1870) εγκαταστάθηκε στο Λιβόρνο της Ιταλίας. Πέθανε στο Ζουνκ της Ελβετίας το 1881.

1. Άσματα Δημοτικά της Ελλάδος. Εκδοθέντα μετά μελέτης ιστορικής περί Μεσαιωνικού Ελληνισμού (1852)
2. Βυζαντιναί Μελέται. Περί πηγών Νεοελληνικής Εθνότητος από Η” άρχι Ι” εκατονταετηρίδος μ.Χ. (1857)
3. Πόθεν η κοινή λέξις τραγουδώ; Σκέψεις περί ελληνικής ποιήσεως (1859)
4. Ιστορικά Σκηνογραφήματα (1860)
5. Ιταλλοελληνικά ήτοι κριτική πραγματεία περί των εν τοις αρχείοις Νεαπόλεως ανεκδότων ελλληνικών περγαμηνών (1864)
6. Οι Κρητικοί Γάμοι. Ανέκδοτον επεισόδιον της Κρητικής Ιστορίας επί Βενετών (1570) (1871)
7. Parlers Grecs et Romans, leur point de contact préhistorique (1880)
8. Ζαμπελίου και Κριτοβουλίδου, Ιστορία των Επαναστάσεων της Κρήτης, συμπληρωθείσα υπό Ιωάννου Δ. Κονδυλάκη (1897)

1. Κ.Θ. Δημαράς, «Η ρωμαντική ιστοριογραφία στην Ελλάδα», Ελληνικός Ρωμαντισμός, Ερμής, Αθήνα 1994, σ. 453-471
2. Α. Σαχίνης, Το νεοελληνικό μυθιστόρημα, Γαλαξίας, Αθήνα 1971

1. Ν.Γ. Σβορώνος, Ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος, Μνήμων 14 (1992), σελ. 11-20
2. Μιχαλόπουλος, Φάνης, «Σπυρίδων Ζαμπέλιος (1815-1881», Ἐποπτεία, 73 (1982), σσ. 986-1001
3. Χατζηαντωνίου, Βασίλειος, «Σπυρίδων Ζαμπέλιος (1815-1881)», Ἑλληνοχριστιανικὴ Ἀγωγή, 427 (1996), σσ. 8-14
4. Κουμπουρλής, Γιάννης, «Χριστιανική Δημοκρατία» και λατινική κατάκτηση: Ο Σπ. Ζαμπέλιος και η Επτανησιακή ιστοριογραφική Σχολή στα μέσα του 19ου αιώνα», Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Ζ” Πανιόνιο Συνέδριο, Λευκάδα 26-30 Μαΐου 2002, Πρακτικά, τ. Α”, Αθήνα 2004, σ. 149-169
5. Γιάννης Κουμπουρλής, «Η μεθοδολογική συμβολή του Σπυρίδωνος Ζαμπελίου στην αναθεώρηση της εικόνας του βυζαντινού μεσαίωνα», Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Πρακτικά Θ” Συμποσίου, Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης, Βιολογία: Βιολογία και βιοηθική, Ιστορία: Ιωάννης και Σπυρίδων Ζαμπέλιοι, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Λευκάδας, Γιορτές Λόγου και Τέχνης, Λευκάδα 16-18 Ιουλίου 2004, Αθήνα 2005, σ. 164-189.

Πηγή: Βικιπαίδεια

Φώτο:
Ξυλογραφία – Δημιουργός: Θεοχάρις Λ. – Δικαιώματα: ΙΝΕ/ΕΙΕ

1. Βυζαντιναί μελέται : Περί πηγών νεοελληνικής εθνότητος από η” άχρι ι” εκατονταετηρίδος μ.Χ. / υπό Σ. Ζαμπελίου, εκδίδεται υπό Χ. Ν. Φιλαδελφέως.
2. Τα σύμβολα της εθνικής πίστεως : Kωνσταντινούπολις και Αγία Σοφία (Απάνθισμα κειμένων – Η άλωσις της Κωνσταντινουπόλεως κατά Σ. Ζαμπέλιον)
3. Εις την περίστασιν καθ” ην ευτυχώς έφθασεν εις Κέρκυραν η Αυτού Εξοχότης ο Λορδ Νούγεντ Ιπ. Μεγ. Σταυρ. του Επισ. Ταγ. του Αγ. Μιχ. και Αγ. Γεωργ. κτλ. κτλ. κτλ. και Λορδ Μέγας Αρμοστής της Αυτού Μεγαλειότητος εις το Ενωμένον Κράτος των Ιονικών Νήσων, Πράξις δραματική παρασταθείσα με μουσικήν Το εσπέρας των 15 Δεκεμβρίου 1832 εις το μεγάλο δωμάτιον του Γυμνασίου της Αγίας Μαύρας, και ποιητικά πονήματα Εκφωνηθέντα επακολούθως από τους Μαθητάς, μέλη της Φιλογραμματικής Ακαδημίας.
4. Ιστορία των Επαναστάσεων της Κρήτης / υπό Ζαμπελίου και Κριτοβουλίδου, συμπληρωθείσα υπό Ιωάννου Δ. Κονδυλάκη